Τα ακάρεα αποτελούν μια ευρέως διαδεδομένη ομάδα εντόμων (αρθροπόδων) τα οποία απαντώνται σε μεγάλο αριθμό μικροπεριβαλλόντων. Η οικογένεια των Pyroglyphidae απαρτίζεται κυρίως από «ακάρεα φωλεών» τα οποία συμβιούν με πουλιά και θηλαστικά.

Τα ακάρεα της οικογενείας αυτής που απαντώνται εντός των κατοικιών ονομάζονται «ακάρεα της οικιακής σκόνης» (house dust mites).

Η ανάλυση δειγμάτων σκόνης από σπίτια στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη και από άλλες χώρες έδειξε ότι τα ακάρεα Dermatophagoides pteronyssinus, Dermatophagoides farinae και Euroglyphus maynei αποτελούν το 90-100% του πληθυσμού των ακάρεων τα οποία ανευρίσκονται στα στρώματα και το 70-95% των ακάρεων που διαπιστώνονται στα χαλιά και τις μοκέτες, ανεξαρτήτως γεωγραφικής κατανομής.

Στην Ελλάδα τα κυρίαρχα είδη είναι το Dermatophagoides pteronyssinus (ηπειρωτική Ελλάδα) και το Dermatophagoides farinae (νησιά). Υψηλά επίπεδα ακάρεων διαπιστώνονται το καλοκαίρι και στις αρχές του φθινοπώρου όταν η υγρασία κυμαίνεται σε υψηλά επίπεδα.

Τα χαμηλότερα επίπεδα παρατηρούνται κατά τις περιόδους με τις υψηλότερες θερμοκρασίες και τη χαμηλότερη σχετική υγρασία.

Ποιοι παράγοντες καθορίζουν την παρουσία των ακάρεων της οικιακής σκόνης σ' ένα σπίτι;

Διαπιστώθηκε ότι, τα μόνιμα χαλιά και οι μοκέτες (από τοίχο σε τοίχο), φιλοξενούν σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό ακάρεων σε σύγκριση με τα ξύλινα πατώματα ή τα πατώματα με πλακάκια. Σημαντικό επίσης ρόλο παίζει και το πέλος των χαλιών/ μοκετών με τα ακάρεα να δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση στα χαλιά με μεγάλο και χαλαρό πέλος.

Ο αριθμός των ακάρεων δεν μειώνεται σημαντικά με το συχνό και συστηματικό σκούπισμα με ηλεκτρική σκούπα.

Άλλοι παράγοντες όπως η ηλικία του σπιτιού, η ηλικία του στρώματος, η ηλικία του χαλιού ή της μοκέτας και η παρουσία ή η απουσία κατοικίδιων ζώων δεν έχουν συσχετισθεί με υψηλότερα επίπεδα ακάρεων. Τα ακάρεα διατρέφονται με την πιτυρίδα του ανθρώπου (νεκρά κύτταρα της επιδερμίδας που πέφτουν καθημερινά από το σώμα μας), έχουν ανάγκη τη θερμότητα του ανθρωπίνου σώματος και επιζητούν την υγρασία επειδή το σώμα τους κατά 75-80% αποτελείται από νερό.

Έτσι τα στρώματα των κρεβατιών αποτελούν το ιδανικό μικροπεριβάλλον για την ανάπτυξή τους. Ο αριθμός των ακάρεων σε ένα στρώμα 5ετίας μπορεί να είναι από 5.000 έως 15.000 ακάρεα ανά τετραγωνικό εκατοστό στρώματος...!

Τα αλλεργιογόνα των ακάρεων προέρχονται κυρίως από τα περιττώματά τους τα οποία εισπνέονται από τους ευαισθητοποιημένους ασθενείς οι οποίοι στη συνέχεια εκδηλώνουν τα ανάλογα συμπτώματα.

Πρόληψη

Η τοποθέτηση ειδικών θηκών στα στρώματα, τα μαξιλάρια και τα παπλώματα σε συνδυασμό με τα ειδικά ακαρεοκτόνα μειώνει σημαντικά τα επίπεδα των ακάρεων στα κρεβάτια.

Το ειδικό προστατευτικό κάλυμμα ALCON απομονώνει πλήρως το στρώμα, μαξιλάρι ή πάπλωμα. Είναι κατασκευασμένο από ειδικό αντιαλλεργικό υλικό [πολυεστέρα, βαμβάκι και πολυουρεθάνη] που εμποδίζει πλήρως την έξοδο των ακάρεων της οικιακής σκόνης από το εσωτερικό του στρώματος και την είσοδο τροφών ή πιτυρίδας.

Είναι αδιάβροχο αλλά διαπερατό στους υδρατμούς και επιτρέπει στην υγρασία του σώματος να εισέλθει στο στρώμα, εξασφαλίζοντας έτσι άνεση ύπνου.Πλένεται στο πλυντήριο στους 40 βαθμούς Κελσίου.

Η διατήρηση των καταλλήλων συνθηκών θερμοκρασίας και υγρασίας παίζει επίσης σημαντικό ρόλο για τον πολλαπλασιασμό των ακάρεων. Σε γενικές γραμμές, το υπνοδωμάτιο πρέπει να μοιάζει με «δωμάτιο νοσοκομείου», χωρίς περιττά πράγματα, καλά τακτοποιημένο, χωρίς χαλιά και μοκέτες, με όλα τα ρούχα μέσα σε ντουλάπες.