Η χολοκυστεκτομή είναι μία από τις πιο συχνές χειρουργικές επεμβάσεις. Στο παρελθόν ένας ασθενής που υποβάλλονταν σε χολοκυστεκτομή θα περίμενε να έχει σημαντικό μετεγχειρητικό πόνο, μία μεγάλη τομή, νοσηλεία 5-8 ημερών και ανάρρωση 4-6 εβδομάδες.

Σήμερα, πάνω από το 90% όλων των χολοκυστεκτομών γίνονται λαπαροσκοπικά (τουλάχιστον στις Η.Π.Α. όπου υπάρχουν ακριβή στατιστικά στοιχεία) και έτσι οι ασθενείς έχουν μόνο 4 πολύ μικρές τομές από 1/2 ως 1 εκατοστό και ελάχιστο πόνο.

Αυτό συνεπάγεται ότι οι ασθενείς γυρίζουν σπίτι την ίδια ή την επόμενη μέρα και στις καθημερινές τους ασχολίες σε 1 βδομάδα. Αυτά τα πολύ σημαντικά πλεονεκτήματα έχουν κάνει τη λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή εγχείρηση εκλογής τόσο των χειρουργών όσο και των ασθενών.


Eικόνα χολής μέσα από το λαπαροσκόπιο

Τι είναι η χολή;

  • Η χοληδόχος κύστη είναι ένας σάκκος σε σχήμα αχλαδιού που βρίσκεται κάτω από το δεξιό λοβό του ήπατος (συκώτι).
  • Ο κύριος ρόλος της είναι να μαζεύει και να συμπυκνώνει ένα υγρό που παράγεται στο συκώτι και βοηθά στην πέψη. Το υγρό αυτό (η χολή) περνάει μέσα από στενά σωληνάκια (χοληδόχος πόρος) και καταλήγει στο έντερο. 
  • Η αφαίρεση της χολής δεν δημιουργεί μετέπειτα προβλήματα δυσπεψίας.

Τι είναι οι πέτρες στη χολή και γιατί δημιουργούν προβλήματα;


Πέτρες στη χολή & τα χοληφόρα

  • Είναι μικρές σκληρές μάζες σε μέγεθος χαλικιού ή μεγαλύτερες, που δημιουργούνται στη χοληδόχο κύστη κυρίως από χοληστερόλη και άλλες ουσίες. 
  • Δεν γνωρίζουμε γιατί μερικοί άνθρωποι δημιουργούν πέτρες στη χολή.
  • Δεν υπάρχει τρόπος να προλάβουμε τη δημιουργία τους. 
  •  Αυτές οι πέτρες (χολολιθίαση) μπλοκάρουν τη ροή της χολής, δημιουργώντας διάταση της χοληδόχου κύστης και αυτό προκαλεί έντονο πόνο δεξιά και ψηλά στην κοιλιά, ναυτία, εμετό και μερικές φορές πυρετό. 
  • Αν οι πέτρες μπλοκάρουν το σωληνάκι προς το έντερο τότε δημιουργείται ίκτερος (κίτρινη χροιά στο δέρμα και τα μάτια).

Πως γίνεται η διάγνωση και η θεραπεία της χολολιθίασης;

  • Το υπερηχογράφημα είναι ο πιο συχνός τρόπος με τον οποίο γίνεται διάγνωση της χολολιθίασης.
  • Σε πιο πολύπλοκες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν και ακτινογραφίες.
  • Οι πέτρες στη χολή δεν εξαφανίζονται από μόνες τους. Τα συμπτώματα θα συνεχίζονται μέχρι να αφαιρεθεί η χοληδόχος. 
  • Όταν δεν υπάρχουν συμπτώματα μπορεί απλή παρακολούθηση να αρκεί. Όταν όμως υπάρχουν επεισόδια πόνου και ειδικά πάνω από μία φορά, τότε η αφαίρεση της χοληδόχου κύστης επιβάλλεται. Παλιότερα ο μόνος τρόπος αφαίρεσης ήταν με μία μεγάλη τομή. Σήμερα, με τη λαπαροσκοπική τεχνική, η αφαίρεση της χοληδόχου κύστης γίνεται μέσα από 4 μικρές τρύπες (ports), από 1/2 ως 1 εκατοστό η καθεμιά.

Τι προεγχειρητική προετοιμασία χρειάζεται; 

  • Δεν θα φάτε και δεν θα πιείτε τίποτα μετά τα μεσάνυχτα το βράδυ πριν την εγχείρηση.
  • Κάνετε ένα ντους το βράδυ πριν ή το πρωί του χειρουργείου.
  • Αν έχετε δυσκοιλιότητα μπορεί να χρειαστεί να κάνετε ένα κλύσμα το βράδυ πριν την εγχείρηση. 
  • Προεγχειρητικές εξετάσεις ανάλογα με την κατάσταση της υγείας σας. 
  • Αν παίρνετε κάποια φάρμακα καθημερινά, ρωτήστε το γιατρό σας ποια πρέπει να πάρετε το πρωί της εγχείρησης.
  • Αν παίρνετε ασπιρίνη, αντιπηκτικά ή φάρμακα για αρθρίτιδα συζητήστε με το γιατρό πόσες μέρες πριν πρέπει να τα σταματήσετε.

Πως γίνεται η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή;


Διάγραμμα λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής

  • Χρησιμοποιείται γενική αναισθησία, ο ασθενής κοιμάται καθ' όλη τη διάρκεια της επέμβασης.
  • Μέσα από μία κάνουλα που μπαίνει στον ομφαλό, ο χειρουργός βάζει στην κοιλιά ένα λαπαροσκόπιο (μικρό τηλεσκόπιο συνδεδεμένο με κάμερα), που δείχνει την εικόνα των εσωτερικών οργάνων της κοιλιάς σε μια οθόνη τηλεόρασης. 
  • Άλλες κάνουλες χρησιμοποιούνται για τα εργαλεία με τα οποία ο χειρουργός με λεπτούς χειρισμούς διαχωρίζει τη χοληδόχο κύστη από τα γύρω όργανα και τελικά την αφαιρεί μέσα από μία από αυτές. 
  • Όταν τελειώσει η εγχείρηση τα μικρά αυτά ανοίγματα κλείνονται με ράμματα και αυτοκόλλητες ταινίες.


Τρισδιάστατη απεικόνιση λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής;
Επειδή δεν υπάρχει η κλασσική 15-25 εκατοστά τομή, οι περισσότεροι ασθενείς έχουν πολύ λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο, αναρρώνουν γρηγορότερα και επανέρχονται στις καθημερινές τους ασχολίες συντομότερα.

Πόσο καιρό θα είμαι στο νοσοκομείο;
Στις περισσότερες περιπτώσεις οι ασθενείς φεύγουν από το νοσοκομείο αυθημερόν ή την επόμενη μέρα. Πολύ πιο σύντομα σε σύγκριση με τις 5-8 μέρες της ανοικτής μεθόδου.

Πότε μπορώ να επιστρέψω στη δουλειά;
Οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν στη δουλειά σε 3-7 μέρες, ενώ μετά από ανοικτή χολοκυστεκτομή σε 4-6 βδομάδες.

Πόσο ασφαλής είναι η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή;
Υπάρχουν πολλές μελέτες που δείχνουν ότι ο αριθμός των επιπλοκών είναι πολύ μικρός και ανάλογος της ανοικτής μεθόδου. Από τότε που εφαρμόστηκε η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή, η λαπαροσκοπική μέθοδος έχει επεκταθεί επίσης σε κήλες, σκωληκοειδεκτομές, κολεκτομές, σπληνεκτομές και άλλες πολλές επεμβάσεις.

Είναι βέβαια σημαντικό να ξέρουμε και να ρωτάμε σαν ασθενείς πριν από κάθε επέμβαση, για την εκπαίδευση του χειρουργού και την εμπειρία του στο συγκεκριμένο θέμα.