Αρχική ΣελίδαΥγείαΠεπτικό / ΉπαρΕυερέθιστο έντερο

Σπαστική κολίτιδα

Ημερομηνία δημοσίευσης: 10 Ιουνίου 2003

Γράφει: Σπαντιδέας Αναστάσιος, Παθολόγος

Σας έχει τύχει ξαφνικά να μη σας χωράει η φούστα σας ή το παντελόνι σας. Αισθάνεστε συχνά την ανάγκη να λύσετε τη ζώνη σας για να ανακουφισθείτε. Υποφέρετε τακτικά από φουσκώματα πρηξίματα και τυμπανισμό της κοιλίας και πολλές φορές έρχονται χωρίς να έχτε φάει κάτι. Αν ναι, τότε πιθανότητα πάσχετε από σπαστική κολίτιδα ή ευερέθιστο έντερο όπως αλλιώς λέγεται η κατάσταση αυτή:

Αν και τα φουσκώματα της κοιλιάς στη συντριπτική τους πλειοψηφία οφείλονται στη σπαστική κολίτιδα εν τούτοις θα πρέπει να ξέρουμε ότι και άλλες καταστάσεις σπανιότερα μπορούν να προκαλέσουν το ίδιο αποτέλεσμα. Οι καταστάσεις αυτές είναι όπως είπαμε σπανιότερες και συνήθως οφείλονται σε κάποια σοβαρή πάθηση. Τέτοιες παθήσεις είναι: Ασκίτης άθροιση δηλ. υγρού μέσα στην κοιλιακή κοιλότητα.

• Ο ασκίτης συνήθως οφείλεται σε διάφορες καρδιοπάθειες που συνοδεύονται από καρδιακή ανεπάρκεια, σε ηπατοπάθειες που εξελίσσονται σε κίρρωση και σε διάφορους ενδοκοιλιακούς όγκους ή σε ενδοκοιλιακές φλεγμονές.
• Ενδοκοιλιακοί όγκοι οι οποίοι εξελίσσονται προοδευτικά προκαλώντας διόγκωση της κοιλιάς είτε λόγω της μάζας των είτε λόγω παραγωγής ασκιτικού υγρού είτε τέλος επειδή προκαλούν απόφραξη του εντέρου με αποτέλεσμα την εγκατάσταση ειλεού.

Οι ανωτέρω καταστάσεις τονίζουμε και πάλι είναι πολύ σπανιότερες της σπαστικής κολίτιδας εξελίσσονται προοδευτικά με καθημερινή επίταση του φουσκώματος της κοιλιάς και απαιτούν έγκαιρη ιατρική αντιμετώπιση.

Αντίθετα η σπαστική κολίτιδα είναι η πιο συχνή πάθηση του πεπτικού συστήματος στο Δυτικό πολιτισμό και ταλαιπωρεί εκατομμύρια ατόμων και ιδιαίτερα γυναίκες.
Η σπαστική κολίτιδα είναι μία καλοήθης πάθηση που όπως και το όνομά της λέει οφείλεται σε σπασμούς και γενικά σε ασυνήθιστες κινήσεις που κάνει το έντερο.
Χαρακτηριστικό σύμπτωμα της σπαστικής κολίτιδας είναι τα ξαφνικά φουσκώματα της κοιλιάς που σχεδόν πάντα συνοδεύονται από πόνους που εντοπίζονται στο αριστερό ή δεξιό κάτω μέρος της κοιλιάς.

Οι πόνοι μπορεί σπανιότερα να εντοπίζονται στο κέντρο ή να πιάνουν όλη της κοιλιά και συχνά ανακουφίζονται με την αποβολή αερίων. Τα συμπτώματα αυτά συνήθως συνοδεύουν και διαταραχές των κενώσεων που παίρνουν τη μορφή της δυσκοιλιότητας ή της διάρροιας ή ακόμη μπορούν να εναλλάσσονται διάρροιες με δυσκοιλιότητα. Επίσης το άτομα μπορεί να αποβάλλει με τα κόπρανα ή και χωρίς κόπρανα βλέννα στις κενώσεις του.

Τι προκαλεί όμως τη σπαστική κολίτιδα; Σήμερα παρά την εκτεταμένη έρευνα που έχει γίνει για την πάθηση αυτή τα ακριβή αίτια που προκαλούν τους σπασμούς του παχέος εντέρου δεν είναι γνωστά. Είναι σίγουρο ότι πρόκειται για λειτουργική διαταραχή και όχι για οργανική βλάβη του εντέρου.

Ο ρόλος του ψυχολογικού και του κοινωνικού stress είναι σημαντικός αφού τα περισσότερα άτομα αναφέρουν ότι οι κρίσεις των επέρχονται σε καταστάσεις ψυχολογικής υπερέντασης. Οι τροφές, σε αντίθεση με αυτό που επιστεύετο παλιά, σήμερα θεωρούνται ότι δεν έχουν αιτιολογική συσχέτιση με τη νόσο για αυτό και δε συνιστώνται οι αυστηρές δίαιτες του παρελθόντος.

Εξαίρεση αποτελούν ορισμένα άτομα τα οποία παρουσιάζουν δυσανεξία στην πέψη του γάλακτος και των γαλακτομικών προϊόντων λόγω ελλείψεων του ενζύμου λακτάση. Τα άτομα αυτά παρουσιάζουν παρόμοια συμπτώματα με αυτά της σπαστικής κολίτιδας και απαιτούν ειδική αντιμετώπιση.

Η διάγνωση της σπαστικής κολίτιδας είναι σχετικά εύκολη και βασίζεται ουσιαστικά στη λήψη του ιστορικού. Ορισμένες βασικές εξετάσεις (ακτινογραφία παχέος εντέρου ή στομάχου, ορθοσκόπηση ή κολονοσκόπηση, υπερηχογράφημα κοιλίας) μπορούν να κριθούν απαραίτητες κυρίως για να αποκλεισθούν άλλες σοβαρότερες παθήσεις.

Θεραπευτικά το ευερέθιστο έντερο θεωρείται χρονία πάθηση και κατά συνέπεια απαιτεί χρονία θεραπεία και φροντίδα. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν διάφορα φάρμακα που μπορούν να χορηγηθούν εν τούτοις συνιστάται να αποφεύγονται τα φάρμακα και να προσπαθεί το άτομα με πρακτικά μέτρα να αντιμετωπίζει την πάθησή του.

Συμβουλές

• Μην ανησυχείτε για την πάθησή σας. Έχετε μία καλοήθη πάθηση οποία ποτέ δεν πρόκειται να εξελιχθεί σε καρκίνο ή άλλη κακή πάθηση
• Αποφεύγετε τροφές που αποδεδειγμένα σας προκαλούν ή σας χειροτερεύουν τα συμπτώματα. Οι τροφές αυτές δεν είναι ίδιες για όλους τους ασθενείς. Μερικές από τις πιο γνωστές ερεθιστικές τροφές είναι το γάλα και τα γαλακτομικά προϊόντα, ο καφές, το τσάι κ.α.
• Αποφεύγετε την υπερβολική κατανάλωση «υγιεινών τροφών» που περιέχουν στάρι ολικής αλέσεως ή σκευάσματα με πίτουρο (τα γνωστά bran).
• Τα φρούτα και τα λαχανικά όχι μόνο δεν απαγορεύονται αλλά συνιστώνται ιδιαίτερα.
• Αποφεύγετε γενικά το stress και προσπαθήστε να χαλαρώνετε.
• Πίνετε άφθονα υγρά αλλά αποφεύγετε τα ανθρακούχα ποτά. Αυτό βοηθά πολύ, ιδιαίτερα αν είστε δυσκοίλιοι.
• Αποφεύγετε να χρησιμοποιείτε εύκολα υπακτικά φάρμακα (δηλ. φάρμακα που βοηθούν την κένωση του εντέρου).
• Μην καπνίζετε διότι η νικοτίνη προκαλεί σπασμό του εντέρου με αποτέλεσμα εντονότερους πόνους και δυσφορία.