ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Τα τεχνολογικά άλματα στον τομέα της υπερηχογραφίας τα τελευταία χρόνια (υπερηχογράφοι υψηλής ευκρίνειας και πολλαπλών δυνατοτήτων, όπως χρήση χρώματος,3D απεικόνιση κλπ.) σε συνδυασμό πάντοτε με την απαραίτητη εμπειρία και συνεχή επιμόρφωση των χρηστών της μεθόδου, επιτρέπουν την αποτελεσματική ανίχνευση των παθήσεων του μαστού συμπεριλαμβανομένων των νεοπλασιών.

Επιχειρείται η, όσο το δυνατόν, καλύτερη, συνοπτική και ευκόλως κατανοητή ενημέρωση των ενδιαφερομένων για το θέμα:

ΓΕΝΙΚΑ

Τι είναι η υπερηχογραφία

Είναι διαγνωστική μέθοδος ακίνδυνη (δεν υπάρχει κανενός είδους ακτινοβολία),μπορεί να επαναλαμβάνεται όσο συχνά χρειάζεται άφοβα. Είναι ανώδυνη, χαμηλού κόστους, γρήγορη, με άμεσα αποτελέσματα.

Η εκτέλεσή της, όταν γίνεται από Ιατρό Ακτινολόγο, έμπειρο γνώστη της μεθόδου, ελαχιστοποιεί τα ψευδώς θετικά ή αρνητικά αποτελέσματα.

H υπερηχομαστογραφία, πιο συγκεκριμένα, είναι ο πλήρης έλεγχος του μαστού με υπερήχους συν, βεβαίως, τη μασχαλιαία χώρα (έλεγχος των λεμφαδένων αυτής).

H χρήση τής υπερηχογραφίας από τη θέση της ασθενούς

Η ερώτησή της:

“Πάσχω από καρκίνο τού μαστού. Επτά χρόνια πριν χειρουργήθηκα για ένα μικρού μεγέθους καρκίνο του δεξιού μαστού. Οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες δεν έδειξαν μετάσταση.
Η παρακολούθησή μου μετά την όλη θεραπεία ήταν η ετήσια μαστογραφία.

Ψάχνοντας τη βιβλιογραφία κατέληξα ότι θα προτιμούσα ο περιοδικός έλεγχος να γίνεται μόνο με υπερηχογραφία μαστού. ΕΧΕΙ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΜΕ ΤΗ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ;”

Η αναφορά μας στο θέμα, όπως αναφέρει και ο τίτλος, θα προσπαθήσει, με κατανοητό τρόπο, να απαντήσει και σε αυτό το καίριο ερώτημα που υπάρχει σχεδόν στο σύνολο των πασχουσών από καρκίνο του μαστού.

Αν η μαστογραφία αναδεικνύει άριστα κάθε είδους μικροαποτιτανώσεις, άλλο τόσο είναι αλήθεια ότι από μόνες τους (οι αποτιτανώσεις) δε δίδουν συμπτωματολογία που να οδηγεί σε μία τέτοια εξέταση. Αυτός και μόνο ο λόγος πείθει για την αναγκαιότητα την προληπτικής εξέτασης.

Αρχή που πρέπει να ακολουθείται στη διάγνωση του μαστού:

Σε όλες τις συμπτωματικές περιπτώσεις άνω των 30 ετών γίνεται συνδυασμός μαστογραφίας και υπερηχομαστογραφίας, ενώ, κάτω των 30 ετών, γίνεται, κατ' αρχήν, υπερηχομαστογραφία και, εφ' όσον δεν καταλήγουμε σε ασφαλές συμπέρασμα, ο έλεγχος συμπληρώνεται με μαστογραφία.

ΠΟΤΕ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΥΠΕΡΗΧΟΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ

  • Στις μη ψηλαφητές μάζες
  • Στους πυκνούς μαστούς (με έντονα τα ινοαδενικά στοιχεία) όπου η ανίχνευση του καρκίνου όταν συνδυάζεται και με μαστογραφία αυξάνεται 17%
  • Στον καθορισμό σε πολύ μεγάλο βαθμό της φύσης μίας βλάβης έχοντας δυνατότητα διάφοροδιάγνωσης της απλής κύστης από βλάβες συμπαγούς τύπου

ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

  1. Καλοήθους βλάβης

Η βλάβη έχει ομαλό περίγραμμα με σχήμα στρογγυλό ή ωοειδές. Είναι καλά περιγεγραμμένη περιβαλλόμενη από λεπτή υπερηχογενή κάψα.

Η βλάβη εντός του μαστού έχει μεγαλύτερο πλάτος από βάθος.

  1. Κακοήθους βλάβης

Είναι ακιδωτού σχήματος ή μικρολοβώδης σε ίση, περίπου, συχνότητα ενώ, με χαμηλότερη συχνότητα, παρουσιάζεται ανωμάλου σχήματος ή με βάθος μεγαλύτερο του πλάτους. Είναι σαφώς συχνότερα υποηχογενής και, μερικές φορές, συνοδεύεται από επασβεστώσεις ή πορεκτασία.

(Διάταση των μαστικών πόρων).

Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑΣ-ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ

  • Πυκνοί μαστοί
  • Ύποπτη μαστογραφικά μάζα μη ψηλαφητή
  • Ψηλαφητή μάζα
  • Αναρχία ιστών
  • Οικογενειακό ιστορικό
  • Ηλικία κάτω των 30 ετών
  • Επεμβάσεις

Η υπερηχογραφία - μία εξέταση με άποψη

  • στη δ.δ. μεταξύ συμπαγούς μάζης και κυστικού σχηματισμού

Στον καθορισμό σε μεγάλο βαθμό καλοήθους ή κακοήθους βλάβης:

  • ο μαστολογικός έλεγχος ανιχνεύει το 85% των μη ψηλαφητών μαζών.
  • ο υπερηχογραφικός έλεγχος ανιχνεύει το 35% των μη ψηλαφητών μαζών.

ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΚΟΣ συν ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

ΑΝΙΧΝΕΥΕΙ ΤΟ 95% ΤΩΝ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ

Η μαστογραφική ανίχνευση τού καρκίνου είναι αντιστρόφως ανάλογη της πυκνότητας του μαστού αλλά βελτιώνεται σημαντικά με τη συμβολή της υπερηχογραφίας ακόμη και σε μικρού μεγέθους μάζες.

Σχετικά μικρή ή συμβολή τής κλινικής εξέτασης αλλά δεν πρέπει να παραλείπεται.

Η υπερηχογραφική έκθεση πρέπει να περιλαμβάνει πάντα τον σαφή εντοπισμό της βλάβης με χρήση του συστήματος των ωρών τού ωρολογίου, βεβαίως ποιο μαστό αφορά και πάντα την απόστασή της από τη θηλή.

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ

  • Σχήμα, περίγραμμα, ηχοδομή, ακουστική συμπεριφορά, επασβεστώσεις
  • Έλεγχος των συνδέσμων τού Cooper (σχήμα και πάχος)
  • Ινοαδενική ηχογένεια.
  • Ηχογένεια λίπους
  • Μορφολογία πόρων
  • Πάχυνση δέρματος

H μαστογραφία είναι, σήμερα, η εξέταση εκλογής, η δε υπερηχογραφία η πιο σημαντική συμπληρωματική εξέταση αυτής.

Τι είναι το αναγραφόμενο (πρέπει πάντα να αναγράφεται) στις διαγνωστικές εκθέσεις BI-RADS.

Σημαίνει : Β (breast) I(imaging) R(reporting) D(data) S(system)

O χαρακτηρισμός μίας βλάβης γίνεται ως ακολούθως:

Βι-rads 0: χρειάζεται συμπληρωματική εξέταση (δεν καταλήγουμε σε ασφαλή συμπεράσματα από την πρώτη εξέταση)

BI-RADS 1: Αρνητική

BI-RADS 2 : Καλοήθη ευρήματα

BI-RADS 3 : Πιθανώς καλοήθη ευρήματα

BI-RADS 4: Υποψία κακοηθείας

BI-RADS 5: Πολύ μεγάλη πιθανότητα για κακοήθεια

Σημ.: το BI-RADS στηρίζεται σε εκτίμηση εικόνων και δεν μπαίνει σε αυτό άλλο στοιχείο εάν υπάρχει π.χ. έκκριμα θηλής.

Σημασία έχει ο συσχετισμός της φάσης του κύκλου με τα ευρήματα από τούς μαστούς.

Σε φυσιολογικό κύκλο και με δεδομένο τον επηρεασμό του μαζικού αδένος από τις ορμόνες (οιστρογόνα – προγεστερόνη) έχουμε:

Α. Προεμμηνορησιακά

  • Αύξηση υγρών, οίδημα
  • Διάταση πόρων
  • Πολλαπλασιασμός λοβίων

Β. Καταμήνια

  • Ελάττωση όλων των προηγουμένων παραμέτρων

Ακολουθεί περίοδος ηρεμίας περίπου 10 ημερών εντός τής οποίας πρέπει να ελέγχονται οι μαστοί απεικονιστικώς.

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

Πρέπει πάντοτε να ελέγχεται :

  • Ο τύπος και το μέγεθος της βλάβης
  • Εάν συμπαρομαρτούν αποτιτανώσεις
  • Συνοδά ευρήματα
  • Θέση βλάβης
  • Μεταβολή βλάβης σε σχέση με προηγουμένη εξέταση

ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ

Οι καλοήθεις βλάβες πρέπει πάντα να συνεκτιμώνται με τα κλινικά ευρήματα και συμπτώματα καθώς και το ενυπάρχον άγχος.

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΩΝ

  • ΚΥΣΤΕΙΣ
  • ΙΝΟΑΔΕΝΩΜΑΤΑ
  • ΣΚΛΗΡΥΝΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ
  • ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ
  • ΘΗΛΩΜΑ
  • ΠΕΡΙΠΟΡΙΚΗ ΜΑΣΤΙΤΙΣ
  • ΦΥΛΛΩΔΗΣ ΟΓΚΟΣ

Οι καλοήθεις μεταβολές στο μαστό σχετίζονται στενά με τις φάσεις της ηλικίας της γυναίκας.

Υπενθυμίζουμε ότι οι φάσεις είναι:

  1. Πρώιμη αναπαραγωγική φάση.(15-25 έτη).
  2. Ενήλικη αναπαραγωγική φάση (25-40 έτη).
  3. Παλίνδρομη φάση (όχι αυστηρά συνδεδεμένη με την εμμηνόπαυση) 30-50 έτη.

Πρώιμη αναπαραγωγική φάση

Φυσιολογικά: σχηματισμός λοβιδίων.

Αλλαγές: ινοαδένωμα, νεανική υπερτροφία.

Με κλινικά ευρήματα: διακριτοί ύβοι - μεγαλομαστία - γιγαντιαίο ινοαδένωμα - πολλαπλά ινοαδενώματα.

Ενήλικη αναπαραγωγική φάση

Φυσιολογικά:κυστικές μεταβολές ορμονικής αιτιολογίας, καθώς και μεταβολές εντός του αδενικού ιστού και του στρώματος.

Μεταβολές: Εκσεσημασμένες οι καταμήνιες αλλαγές.

Με κλινική εικόνα: μασταλγία - όζοι κύκλου.

Περίοδος υποστροφής

Φυσιολογικά: Επιθηλιακές μεταβολές.

Αλλαγές: περιπορική ίνωση,

επιθηλιακή υπερπλασία ήπιας διαφοροποίησης.

Με κλινική εικόνα: Εισολκή θηλής

Άτυπη επιθηλιακή υπερπλασία.

B B C (καλοήθεις αλλαγές μαστού) – Bening Breast Changes

  • Διατεταμένοι πόροι ( >3 χιλ.).
  • Κύστεις
  • Ενδολόβιες ινώδεις αντιδράσεις
  • Ινοαδένωμα
  • Περιπορική ίνωση.

Σημειώνεται ότι: κύστεις - ινοαδένωμα - φυλλώδης όγκος-λίπωμα - ενδοκυστικό θήλωμα αφορούν μεταβολές σε επίπεδο λοβίων.

Η υπερηχογραφία έχει τη δυνατότητα να ταξινομεί συμπαγείς βλάβες μαστών ως καλοήθεις ή κακοήθεις, προτείνοντας τον περιοδικό έλεγχο μάλλον παρά τη βιοψία.

ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΥΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΙΝΟΑΔΕΝΩΜΑΤΟΣ

Κύστη: στρογγυλή, ωοειδής ή λοβωτή με πλάτος > βάθους με ευκρινή όρια και πλευρική σκιά. Περιβάλλεται από υπερηχογένεια είναι άνηχη εσωτερικά, ομοιογενής και αναγγειακή.

Ινοαδένωμα: στρογγυλό, ωοειδές ή ελαφρώς λοβωτό, με πλάτος > βάθους, σαφή όρια με μερικές φορές πλάγια σκίαση. Περιβάλλεται από υπερηχογενή κάψα, είναι μέσης ηχογένειας, ομοιογενές χωρίς ενίσχυση ηχώ και μέτρια αγγείωση.

Η διαφοροδιάγνωση μεταξύ ινοαδενώματος και διηθητικού πορικού καρκίνου στηρίζεται κυρίως στην παρουσία στο πρώτο λεπτής ηχογενούς ψευδοκάψης.

Φυλλώδης όγκος: στρόγγυλος, ωοειδής ή λοβωτός.

Πλάτος > βάθους με σαφή όρια, μέση ηχογένεια, ομοιογένεια ενώ η παρουσία διαφραγμάτων μπορεί να προκαλέσει ανομοιογένεια. Η αγγείωση του είναι μέτρια ή μεγάλη.

Με τον όρο μαστοπάθεια εννοούμε την καλοήθη βλάβη με ιστολογική εικόνα αλλοιώσεων στα λόβια και στους πόρους σε συνδυασμό με ίνωση του στρώματος προκαλούμενη από τα οιστρογόνα.

ΟΞΕΙΑ ΜΑΣΤΙΤΙΣ

Το υπερηχογράφημα δείχνει:

  • Οίδημα
  • Απώλεια της αρχιτεκτονικής δομής.
  • Διατεταμένα λεμφαγγεία
  • Απόστημα (βλάβη με εικόνα κυστική με υπόηχο περιεχόμενο)

ΠΡΟΣΟΧΗ: Η μαστογραφία είναι περιορισμένης διαγνωστικής πληροφόρησης στην οξεία φάση.

Δ.Δ.: με φλεγμονώδες καρκίνωμα.

ΚΑΚΟΗΘΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ

Συχνότητα ιστολογικών τύπων καρκίνου του μαστού

  • 75% περίπου Ενδοπορικό Ca.
  • 10-15% Ενδολόβιο Ca
  • 2-6% Σωληναριακό Ca
  • 5-7% Βλεννώδες και μυελώδες Ca.
  • 2% Θηλώδες.

Υπερηχογραφικά ευρήματα δεικνύοντα κακοήθεια

Το μόρφωμα είναι ακιδωτό η μικρολοβωτό στο 67% των περιπτώσεων.

το βάθος>πλάτους.

Διαταραχή ηχοδομής.

Ασύμμετρη πυκνότητα.

Αποτιτανώσεις.

Παρατήρηση:

Όταν το μόρφωμα πιέζει τους πέριξ ιστούς θεωρείται καλόηθες.

Όταν τούς συρρικνώνει (τράβηγμα) θεωρείται κακόηθες.

Υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά καλοηθών και κακοηθών βλαβών

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΚΑΚΟΗΘΗΣ
Σχήμα Στρόγγυλο - ωοειδές Ανώμαλο/ασαφές/οδοντωτό
Βάθος : πλάτος Πλάτος > βάθους Βάθος > πλάτους
Όρια - περίγραμμα Καλώς περιγεγραμμένα Ασάφεια περιγράμματος
Όψη όγκου Ισχυρές πρόσθιες - οπίσθιες ηχώ Ηχογενή όρια (υπερανακλαστική περιφέρεια όγκου)
Εσωτερική ένταση Ηχώ Χαμηλή Σχεδόν άνηχη ή υπέρηχη
Ηχοδομή εσωτερική Ομοιογενής Ανομοιογενής (αδρά, μικτή)
Απορρόφηση ηχώ Οπίσθια ενίσχυση ηχώ Οπίσθια σκίαση
Σύσταση βλάβης Ευπίεστη Στερρά
Κινητικότητα Ευκίνητη Καθηλομένη
Γειτνιάζουσες δομές «τεντομένες» παρεκτοπισμένες Διεσπασμένες
Πάχυνση δέρματος Απούσα παρούσα

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΕΡΔΙΖΕΤΑΙ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΟΤΑΝ ΑΝΙΧΝΕΥΟΥΜΕ ΜΙΚΡΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ (ΑΡΧΙΚΑ ΣΤΑΔΙΑ) ΒΛΑΒΕΣ

Σε μία βλάβη με βάθος (εντός των ιστών) > του πλάτους όταν το Triplex υπερηχογράφημα δείχνει την αγγείωση να κατευθύνεται καθέτως από την περιφέρεια στο κέντρο της θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι αφορά σε κακοήθεια.

Να σημειωθεί ότι η μαστογραφία έχει χρησιμότητα και είναι δυνητικά αποτελεσματική όταν εκτελείται στο χρονικό διάστημα από της προσβολής της νόσου και πάντως προ τής πρώτης μετάστασης (παράθυρο καρκινικού ελέγχου - C.C.W.

Cancer Control Window) .

Σε λιποβριθείς μαστούς μικρή αστεροειδής πυκνική εικόνα στη μαστογραφία μπορεί να αφορά νησίδα παρεγχύματος.

Στους πυκνούς μαστούς πρέπει να ελέγχεται η περιφέρεια μέχρι και του δέρματος όπου πιθανώς να υπάρχει νεοπλασματική εστία.

Στο υπερηχογράφημα μαστού και ιδίως στους μικρούς όγκους (0,4 εκ.) βασικό οδηγό σημείο είναι η σκιά που καταλείπουν ενώ παράλληλα "σπάνε" τους συνδέσμους του Cooper.

ΕΓΧΡΩΜΟ DOPPLER ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑ ΣΕ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ

Ο καρκίνος οδηγεί σε νεο-αγγείωση. Ο όγκος παράγει αγγειογενετικούς μηχανισμούς που δημιουργούν υπεραγγείωση.

Το Ca σταδίου Τ1-Τ2 παρουσιάζει στατιστικά σημαντική πτώση της V max και άνοδο του RI σε σχέση με τα στάδια Τ3-Τ4.

Σημ.: V max: κορυφή συστολικού κύματος. RI: δείκτης αντίστασης

Το δυσάρεστο είναι ότι μορφές καρκίνου του μαστού σταδίου Τ1-Τ2 παρουσιάζουν περίπου τις ίδιες τιμές με τις καλοήθεις βλάβες αυτού.

Η αύξηση τού RI ερμηνεύεται ως ελάττωση της ελαστικότητος των νεοπλασματικών ιστών ενώ η πτώση του ως απώλεια του μυϊκού στρώματος των αγγείων του όγκου με συνέπεια τις αρτηριοφλεβώδεις επικοινωνίες.

Εν τέλει φαίνεται ότι οι δείκτες αντίστασης και παλμικότητος (RI και PI), δε βοηθούν τόσο πολύ στη διαφοροδιάγνωση μεταξύ καλοηθών και κακοηθών βλαβών του μαστού.

Θεωρούμε ότι η χρήση του Power Doppler πρέπει να προτιμάται ως ισχυρότερο και αναλυτικότερο.

Επειδή η διάκριση μεταξύ καλοήθειας και κακοήθειας δεν είναι συχνά εφικτή με τη χρήση του Triplex αυτό επί του παρόντος δε δύναται να υποκαταστήσει τη βιοψία.

Επίσης πρέπει να σημειωθεί ότι οι ύποπτες αλλοιώσεις είναι 5πλάσιες από τα καρκινώματα. Ενώ η τελική διάγνωση Ca μαστού θα έπρεπε να ολοκληρώνεται χωρίς χειρουργική βιοψία. Για το παραπάνω υπάρχει ευρύ και ελπιδοφόρο πεδίο βελτιώσεων των διαγνωστικών μεθόδων.

Πάντως θεωρούμε σωστή πρακτική και εύκολη για έμπειρους χρήστες την αρχή τού να γίνονται υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση βιοψίες βλαβών του μαστού ορατών υπερηχογραφικά επιφυλάσσοντας τη στερεοτακτική καθοδήγηση της βελόνης για τις μη ορατές.

Παρέλκει του παρόντος πονήματος η ανάλυση τεχνικών βιοψίας, αλλά μπορούμε να σημειώσουμε την ευαισθησία κατά τεχνική βιοψίας:

  • F.N.A. ευαισθησία 53-100% (Fine needle aspiration)
  • C.N.B. 92-99% (Core needle Biopsy)
  • Με κενό 99%

ΣΗΜΕΙΑ ΥΠΟΤΡΟΠΗΣ

Ως τοπική υποτροπή θεωρείται η οποιαδήποτε επανεμφάνιση Ca στον ίδιο μαστό.

Η εμφάνιση καρκινικής διήθησης των ομοπλεύρων λεμφογαγγλίων.

Εμφάνιση δερματικών ασυμπτωματικών οζιδίων συνήθως πλησίον της εγχειρητικής ουλής. Tο 80-90% των τοπικών υποτροπών εμφανίζεται 5 έτη μετά τη μαστεκτομή.

Σχεδόν όλες οι υποτροπές επισυμβαίνουν στα 10 χρόνια.

Το 25-33% των ασθενών με τοπική η περιοχική υποτροπή παρουσιάζει και απομεμακρυσμένη μετάσταση.

Προσοχή στις βλάβες που μιμούνται τοπικές η περιοχικές υποτροπές.

Όπως :

  • Οζίδιο εκ ξένου σώματος πέριξ του υλικού ραφής
  • Οστικό οζίδιο ή πλευρά (ίσως από χειρουργικό τραύμα)
  • Λιπώδης νέκρωση ακολουθούσα αποκατάσταση μυοδερματικού κρημνού

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Σαν τελικό συμπέρασμα: το υπερηχογράφημα μαστών είναι σημαντική απεικονιστική μέθοδος στην καθ’ ημέρα ιατρική πράξη. Ο συνδυασμός της με τη μαστογραφία προσφέρει νέες προοπτικές στη διαφοροδιάγνωση καλοηθών από κακοήθεις παθήσεις του μαστού.

Θετικό αποτέλεσμα: Η ελάττωση των μη απαραιτήτων βιοψιών. Αύξηση του ποσοστού έγκαιρης ανίχνευσης του Ca όταν συνδυασθεί με τη μαστογραφία.

Πηγές: ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ : Diagnostic Breast Imaging, Köbrunner – Heywang, Sylvia H., Dershaw, David D., Schreer, Ingrid. Breast mammosonography (I.A.M.K., 2004), Weismann, Ch., MD Radiology, St. Johann Hospital – Salzburg, Austria The Encyclopedia of medical imaging Musculoskeletal and Soft Tissue Imaging, 111:2 Breast Imaging, Ingvar Andersson.