Γράφει η Γεωργιουδάκη Νατάσσα, MSc, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Πληθυσμιακές μελέτες στον ευρωπαϊκό χώρο δείχνουν ότι η παχυσαρκία (ΒΜΙ>30) έχει αυξηθεί μέσα στην τελευταία μόνο δεκαετία κατά 10-40%. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27, υπολογίζεται πως το 35,9% των ενηλίκων είναι υπέρβαροι και το 17,2% παχύσαρκοι, ενώ το 53% του ενήλικού πληθυσμού είναι παχύσαρκοι ή υπέρβαροι, σύμφωνα με δεδομένα της Διεθνούς Ενώσεως για τη Μελέτη της Παχυσαρκίας (IASO, 2008).

Όσο τα ποσοστά αυτά αυξάνουν, άλλο τόσο αυξάνεται και η προσπάθεια της βιομηχανίας για δημιουργία και προσφορά προϊόντων που υπόσχονται οριστική λύση στο πρόβλημα. Το θέμα, ωστόσο στην περίπτωση αυτή, είναι ότι το ζήτημα του υπερβάλλοντος βάρους δεν εξαρτάται μόνο από έναν παράγοντα.

Έχοντας ξεφύγει αρκετά από τη νοοτροπία της δεκαετίας του 1960, διαπιστώνουμε πλέον ότι στην εποχή μας η επιλογή και κατανάλωση τροφίμων, όπως οποιαδήποτε σύνθετη ανθρώπινη συμπεριφορά, επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.

Ο βασικός λόγος που οδηγούμαστε στο φαγητό μπορεί να είναι μεν το αίσθημα της πείνας και ο κορεσμός, αλλά η επιλογή των τροφίμων δεν καθορίζεται μόνο από τις φυσιολογικές ή διατροφικές μας ανάγκες. Πολλοί άλλοι παράγοντες επηρεάζουν την επιλογή των τροφίμων, όπως:

  • οι οργανοληπτικές ιδιότητες των τροφίμων, η γεύση, η οσμή ή η εμφάνιση
  • κοινωνικοί, συναισθηματικοί και γνωσιακοί παράγοντες, όπως αρέσκειες και δυσαρέσκειες, η γνώση και οι στάσεις για τη δίαιτα και την υγεία, η συνήθεια ή το κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο τρώμε,
  • πολιτιστικοί, θρησκευτικοί και οικονομικοί παράγοντες, το μορφωτικό επίπεδο, η εθνικότητα, η διαθεσιμότητα ή η θέση των τροφίμων στο ράφι των καταστημάτων.

Καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι η συμπεριφορά γύρω από την κατανάλωση τροφής είναι πολυσύνθετη, και για να αλλάξει χρειάζεται ισχυρή και οχυρωμένη θέληση.

Η ισχύς και η επίδραση της συμπεριφοράς στην απώλεια βάρους αποκτά όλο και μεγαλύτερη έκταση και σε ερευνητικό επίπεδο.

Πολλές μελέτες τα τελευταία χρόνια έχουν προσανατολιστεί ακόμα περισσότερο στους παράγοντες αυτούς που μπορούν να συμβάλλουν καταλυτικά σε μία προσπάθεια απώλειας βάρους, ενώ ολοένα και περισσότερα δεδομένα δείχνουν πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος του κοινωνικού δικτύου στο οποίο βρίσκονται τα άτομα που προσπαθούν να χάσουν βάρος.

Πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη στο έγκυρο επιστημονικό περιοδικό 'Obesity', καταδεικνύει τη θετική επιρροή που έχει η ομάδα στην προσπάθεια μείωσης βάρους ενός ατόμου που συμμετέχει σε αυτή.

Συγκεκριμένα, 3.330 υπέρβαροι και παχύσαρκοι εθελοντές της μελέτης συμμετείχαν σε πρόγραμμα μείωσης βάρους διάρκειας 12 εβδομάδων. Οι ερευνητές, στο τέλος του προγράμματος παρατήρησαν μείωση βάρους 4,2 ±3,4% του αρχικού βάρους των συμμετεχόντων και τα αποτελέσματα αυτά ήταν παρόμοια σε όλους τους εθελοντές.

Επίσης παρατηρήθηκε ότι όσο μεγαλύτερη ήταν η κοινωνική επιρροή της ομάδας τόσο μεγαλύτερο ήταν το ποσοστό απώλειας βάρους του ατόμου σε σχέση με το αρχικό του βάρος. Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν την αλληλεπίδραση και θετική επιρροή των μελών μίας ομάδας στην περίπτωση απώλειας βάρους, και είναι αρκετά ενθαρρυντικά για το μέλλον, ανοίγοντας νέους δρόμους για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας μέσα σε ένα κοινωνικό πλαίσιο όπως η λειτουργία μίας ομάδας. 

Πηγές: www.nutrimed.gr Leahey TM, Kumar R, Weinberg BM, Wing RR. Teammates and social influence affect weight loss outcomes in ateam-based weight loss competition. Obesity (Silver Spring). 2012 Feb 7. doi: 10.1038/oby.2012.18