Το γονίδιο FTO, ή αλλιώς ‘γονίδιο της παχυσαρκίας’, όπως έχει ήδη ονομαστεί, αρχίζει να αποκαλύπτει νέες πτυχές στη γονιδιακή έκφραση της διατροφικής συμπεριφοράς και της παχυσαρκίας στα άτομα.

Έτσι, τα άτομα που είναι φορείς ενός ή δύο αλληλομόρφων κινδύνου ενός πολυμορφισμού (αλλαγή ενός μόνο νουκλεοτιδίου) ζυγίζουν περίπου 3 κιλά περισσότερο και έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας και υπερβάλλοντος βάρους συγκριτικά με τα άτομα που δεν φέρουν κανένα αλληλόμορφο κινδύνου.

Η έκφραση του FTO είναι μεγαλύτερη στον υποθάλαμο του εγκεφάλου, υποδεικνύοντας πιθανή συμμετοχή του στη ρύθμιση της όρεξης και του κορεσμού. Πράγματι, τα παιδιά που ήταν ομόζυγα για το αλληλόμορφο κινδύνου έτειναν να τρώνε περισσότερο, αφού είχαν μεγαλύτερη δυσκολία να ελέγξουν την όρεξή τους και να αισθανθούν κορεσμό συγκριτικά με τα παιδιά που ήταν ομόζυγα για το κοινό αλληλόμορφο, και η συσχέτιση αυτή ήταν ανεξάρτητη του δείκτη μάζας σώματος.

Σε μία πρόσφατη συμπεριφοριστική μελέτη σε 131 παιδιά ηλικίας 4-5 ετών στη Μεγάλη Βρετανία, οι Wardle και συνεργατές αξιολόγησαν κατά πόσο η ενεργειακή κατανάλωση υπό συνθήκες απουσίας πείνας (‘eating in the absence of hunger’, ΕΑΗ) συσχετίζεται με τον πολυμορφισμό του FTO.

Για το σκοπό αυτό δώθηκε στα παιδιά ένα εύγευστο snack αποτελούμενο από τρία διαφορετικά μπισκότα, αφού είχαν καταναλώσει το κύριο γεύμα τους, και τους ζητήθηκε να καταναλώσουν όσο από αυτό επιθυμούσαν μέσα σε 10 λεπτά.

Οι ερευνητές βρήκαν ότι τα παιδιά που ήταν ομόζυγα για το κοινό αλληλόμορφο του FTO κατανάλωσαν μικρότερη ποσότητα snack υπό συνθήκες κορεσμού συγκριτικά με τα παιδιά που έφεραν ένα ή δύο αλληλόμορφα κινδύνου, υποδεικνύοντας ότι η ποικιλομορφία στο ‘γονίδιο της παχυσαρκίας’ μπορεί να επηρεάζει την αντίληψη του ατόμου όσον αφορά στην αίσθηση του κορεσμού και το κοινό αλληλόμορφο ίσως έχει μία προστατευτική δράση όσον αφορά στην αντίληψη του κορεσμού.

Συνεπώς, σε ένα περιβάλλον, όπως είναι το σύγχρονο αστικό περιβάλλον, όπου η κατανάλωση ποικίλων εύγεστων, πλούσιων σε ενέργεια snack ευνοείται, τα άτομα με καλύτερη αντίληψη κορεσμού είναι πιθανό να είναι σχετικά προστατευμένα από την υπερφαγία, ενώ τα άτομα με μειωμένη αντίληψη είναι πιθανό να καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες φαγητού και έτσι να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας και υπέρβαρου.

Πηγές: 1. Wardle J, Llewellyn C, Sanderson S, Plomin R. The FTO gene and measured food intake in children. Int J Obes (Lond) 2009;33:42-5.