Γιατί μετά τη δίαιτα ξαναπαίρνουμε γρήγορα το βάρος που χάσαμε;

Ενώ στόχος πολλών ατόμων είναι να χάσουν βάρος, λίγοι είναι αυτοί που θα δώσουν βαρύτητα στη διατήρηση της απώλειας αυτής. Αποτέλεσμα είναι η σύντομη επανάκτηση βάρους, το οποίο πολλές φορές φτάνει ή και ξεπερνάει τα αρχικά επίπεδα.

Όταν αυτό επαναλαμβάνεται, τότε χαρακτηρίζεται και σαν φαινόμενο γιο-γιο, καθώς θυμίζει το παλιό εκείνο παιχνίδι. Τα αποτελέσματα είναι τραγικά, καθώς το άτομο καταλήγει να αποκτά τελικά περισσότερο λίπος και να νιώθει απογοήτευση και χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Η διατήρηση της απώλειας του βάρους που χάσαμε, είναι σημαντικότερη από την ίδια την απώλεια, και θα πρέπει να δώσουμε τη δέουσα προσοχή. Πώς θα γίνει αυτό; Αρχικά, κατανοώντας τους λόγους για τους οποίους ξαναβάζουμε τα κιλά που χάσαμε.

Οι σημαντικότεροι από αυτούς είναι:

  • αυξημένα υπερφαγικά επεισόδια-όταν ακολουθούμε μια πολύ αυστηρή δίαιτα με πολλές απαγορεύσεις και πολλή… πείνα, έχουμε πολλές πιθανότητες να νιώσουμε στέρηση, και αυτό να μας οδηγήσει στην υπερκατανάλωση τροφής ή στο τσιμπολόγημα
  • χαμηλή ή σημαντική μείωση της φυσικής δραστηριότητας – ακόμη και μικρής διάρκειας φυσική δραστηριότητα καθημερινά, παίζει καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση του νέου βάρους
  • αύξηση της κατανάλωσης λιπαρών τροφών και γενικότερα των θερμίδων της ημέρας – πολλά άτομα μετά την απώλεια βάρους αρχίζουν να τρώνε με τον ίδιο τρόπο και τις ίδιες ποσότητες όπως πριν τη δίαιτα. Όμως το σώμα τους με το νέο, χαμηλότερο βάρος, έχει και λιγότερες ανάγκες σε θερμίδες απ΄ ό,τι το προηγούμενο γι’ αυτό και χρειάζεται επαναπροσδιορισμός των καθημερινών αναγκών για τη διατήρηση του βάρους
  • κατανάλωση τροφής ως προσπάθεια διαχείρισης των αρνητικών συναισθημάτων και του στρες, καθώς και εξαιτίας παθητικής αντίδρασης σε προβλήματα της καθημερινότητας.

Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε ότι η επανάκτηση του βάρους οφείλεται στη δυσκολία διατήρησης του υγιεινού τρόπου διατροφής και στη μείωση της φυσικής δραστηριότητας. Φαίνεται λοιπόν πόσο σημαντικός είναι ο έλεγχος του τρόπου διατροφής με ταυτόχρονη διαχείριση των συναισθημάτων που συνδέονται με τη διατροφική μας συμπεριφορά.

Τι σημαίνει επιτυχία στη διατήρηση της απώλειας βάρους;

Σημαίνει ότι κάποιος έχει χάσει τουλάχιστον 10% του σωματικού του βάρους, και έχει διατηρήσει αυτή την απώλεια για τουλάχιστον ένα χρόνο. Εννοείται βέβαια πως η απώλεια αυτή αναφέρεται σε συνειδητή προσπάθεια απώλειας βάρους.

Είναι χαρακτηριστικό πως άτομα που κατάφεραν να διατηρήσουν το νέο τους βάρος για 2 ή περισσότερα χρόνια, έχουν τις πιθανότητες με το μέρους τους για να το διατηρήσουν και την επόμενη χρονιά. Αυτό είναι σημαντικό, δεδομένου ότι διατήρηση της απώλειας για τόσο χρονικό διάστημα, μειώνει την πιθανότητα για επανάκτηση βάρους κατά 50%.

Παράγοντες που συμβάλλουν στη διατήρηση της απώλειας βάρους

Έρευνες που έχουν μελετήσει άτομα που έχουν πετύχει στην απώλεια βάρους και στη διατήρηση του αποτελέσματος, έχουν δείξει ότι υπάρχουν κάποιες κοινές ‘τακτικές’ που οδηγούν σε αυτή την επιτυχία. Αυτές είναι:

  • Η ενσωμάτωση της φυσικής δραστηριότητας στην καθημερινότητα
  • Διατροφή τόσων θερμίδων όσων χρειάζεται το άτομο, και χαμηλή σε λιπαρά
  • Η κατανάλωση πρωινού
  • Ο αυτοέλεγχος του βάρους με τακτικό ζύγισμα (π.χ. 1 φορά την εβδομάδα ή το δεκαπενθήμερο)
  • Η διατήρηση ενός σταθερού τρόπου διατροφής
  • Λήψη μέτρων σε περίπτωση που το άτομο παρατηρεί αύξηση βάρους, έτσι ώστε να επανέλθει στα επιθυμητά επίπεδα

Παράγοντες που ευνοούν τη διατήρηση της απώλειας είναι τα προσωπικά κίνητρα του ατόμου για την αρχική απώλεια βάρους, η υποστήριξη από το περιβάλλον του, η ικανότητα διαχείρισης του άγχους και της ανάληψης των προσωπικών του ευθυνών, η αυτοπεποίθηση, και γενικά η ψυχολογική δύναμη και σταθερότητα.

Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι η προσπάθεια απόκτησης ενός νέου, χαμηλότερου βάρους, πρέπει να συμπεριλαμβάνει δυο στόχους: την απώλεια του περιττού βάρους, και τη διατήρηση αυτής της απώλειας. Πριν ξεκινήσουμε οποιαδήποτε προσπάθεια, πρέπει να σκεφτούμε καλά αν είμαστε σε θέση να αλλάξουμε τη διατροφική μας συμπεριφορά, έτσι ώστε να έχουμε μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.