Τις μέρες αυτές άλλος για περισσότερο χρόνο (σαράντα μέρες), άλλος για λιγότερο νηστεύουμε τηρώντας τις θρησκευτικές μας παραδόσεις. Οι ρίζες του συγκεκριμένου διατροφικού προτύπου (αποφυγή τροφών του ζωικού βασιλείου) έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα, όπου πρώτος ο Πυθαγόρας μίλησε για τα πλεονεκτήματα του.

Αργότερα και άλλες θρησκείες (Βουδισμός, Ινδουισμός) αναφέρθηκαν στις θετικές επιδράσεις του συγκεκριμένου τρόπου διατροφής.

Ποιο είναι το κύριο πλεονέκτημα της νηστείας;

Το μεγάλο διατροφικό πλεονέκτημα της νηστείας είναι η αυξημένη κατανάλωση φυτικών ινών. Έτσι, ενώ η μέση κατανάλωση φυτικών ινών στις αναπτυγμένες χώρες είναι 12-18 γραμ. την ημέρα με συνιστώμενη ποσότητα τα 25-30γραμ.

την ημέρα, παρατηρήθηκε ότι λόγω της αυξημένης κατανάλωσης φρούτων, λαχανικών και οσπρίων φτάνει τα 30-42 γραμ. την ημέρα. Είναι γνωστό πως οι φυτικές ίνες μειώνουν τα επίπεδα λιπιδίων και γλυκόζης στο αίμα, συμβάλλουν στην καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας και προφυλάσσουν από ορισμένες μορφές καρκίνου.

Με την αυξημένη κατανάλωση λαχανικών, φρούτων, ακατέργαστων δημητριακών και λαδιού (κυρίως ελαιολάδου) θωρακίζουμε τον οργανισμό μας με καροτίνες (β-καροτίνη, λυκοπένιο), βιοφλαβονοειδή (κουερσιτίνη και λουτεϊνη) και βιταμίνες που είναι γνωστά πλέον για την αντιοξειδωτική τους δράση και την τόνωση του ανοσοποιητικού μας συστήματος.

Επίσης, η μείωση της κατανάλωσης του κορεσμένου λίπους που συναντάται σε γαλακτοκομικά προϊόντα και κρέατα και θεωρείται πλέον ο κυριότερος παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα, συγκαταλέγεται στα σημαντικά πλεονεκτήματα της νηστείας.

Τι συμβαίνει με την έλλειψη διαφόρων θρεπτικών συστατικών που παρατηρούνται κατά τη νηστεία;

Το ασβέστιο και ο ψευδάργυρος είναι στοιχεία που θα πρέπει να προσεχθούν κατά τη νηστεία. Γνωρίζουμε ότι περισσότερο από το 70% του απαιτούμενου ασβεστίου ημερησίως προέρχεται από τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Το ασβέστιο συναντάται και σε τροφές του φυτικού βασιλείου, όπως το σπανάκι και τα φασόλια αλλά η περιεκτικότητα σε οξαλικά οξέα των τροφών αυτών εμποδίζει σημαντικά την απορρόφηση του.

Όμως τροφές όπως το μπρόκολο, το ταχίνι, τα αμύγδαλα και το λάχανο έχουν μικρή περιεκτικότητα σε οξαλικά οξέα και συνεπώς το ασβέστιό τους είναι πιο εύκολα απορροφήσιμο.

Η συμβολή του ψευδαργύρου στο ανοσοποιητικό σύστημα είναι μεγάλη. Έλλειψη ψευδαργύρου μειώνει την παραγωγή αντισωμάτων, εξασθενώντας το αμυντικό σύστημα του οργανισμού. Η παρατεταμένη νηστεία μπορεί να δημιουργήσει αδυναμία του οργανισμού μας και χρειάζεται η σύσταση του ειδικού καθώς το φυτικό βασίλειο δύσκολα μπορεί να καλύψει τις διατροφικές μας απαιτήσεις σε ψευδάργυρο.

Σε οτι αφορά τη μειωμένη πρόσληψη πρωτείνης (λόγω της αποφυγής κρέατος, γαλακτοκομικών και ψαριών), δεν επηρεάζεται ουσιαστικά το ισοζύγιο αζώτου του οργανισμού, ειδικά όταν γίνεται για μικρό χρονικό διάστημα. Η μη κατανάλωση κρέατος όμως σχετίζεται με τη μειωμένη πρόσληψη σιδήρου.

Είναι γνωστό πως ο σίδηρος που υπάρχει στο φυτικό βασίλειο έχει χαμηλή βιοδιαθεσιμότητα, δηλαδή απορροφάται σε μικρές ποσότητες εξαιτίας ορισμένων συστατικών (π.χ φυτικό οξύ, τανίνες, οξαλικό οξύ) που υπάρχουν στις τροφές αυτές.

Έτσι, για παράδειγμα τροφές όπως τα φασόλια και οι φακές, ενώ περιέχουν ικανοποιητική ποσότητα σιδήρου, αυτός είναι ελάχιστα εκμεταλλεύσιμος από τον οργανισμό μας.

Δεν είναι όμως μόνο ο σίδηρος. Επίσης η βιταμίνη Β-12  που σχετίζεται με την ανάπτυξη των ερυθροκυττάρων, προσλαμβάνεται και αυτή σε μικρές ποσότητες γιατί κατά κύριο λόγο βρίσκεται στο ζωικό βασίλειο. Έτσι για τα στοιχεία αυτά, παρατηρούνται χαμηλές συγκεντρώσεις τους στο αίμα σε παρατεταμένη νηστεία.

Συμπτώματα δεν εμφανίζονται απαραιτήτως αν δεν υπάρχει προ νηστείας μειωμένη πρόσληψή τους ή δεν έχουμε αυξημένες απώλειες σιδήρου κατά τη διάρκεια της νηστείας (π.χ. αιμορραγίες, έμμηνος ρύση).

Eιδικότερα για τις γυναίκες λοιπόν που νηστεύουν για μεγάλο χρονικό διάστημα και για να αποφευχθούν η εύκολη κόπωση, οι ζαλάδες και η αδυναμία, θα πρέπει να καταναλώνονται όσπρια, δημητριακά πρωινού (συνήθως είναι εμπλουτισμένα με σίδηρο), ενώ πολύ καλή πηγή σιδήρου αποτελούν και τα θαλασσινά.

Επίσης, θα πρέπει παράλληλα να αυξήσουμε την πρόσληψη βιταμίνης C που αυξάνει την απορρόφηση σιδήρου.

Αναμφίβολα λοιπόν η νηστεία όταν γίνεται για μικρό χρονικό διάστημα συμβάλλει πραγματικά στη σωματική μας αποτοξίνωση. Ιδιαίτερη προσοχή και την γνώμη του ειδικού χρειαζόμαστε όταν νηστεύουμε για μεγάλο χρονικό διάστημα, γιατί στερούμε από τον οργανισμό μας ορισμένα δυσαναπλήρωτα θρεπτικά συστατικά που κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις μπορεί να αποβεί επικίνδυνο.




Πηγές: Με τη συνεργασία του Πωλ Φαρατζιάν MSc.