Η σπιρουλίνα ή arthrospira platensis - αrthrospira maxima όπως αποκαλείται επιστημονικώς είναι μπλε πράσινο φύκος που ενδημεί σε Αφρική Ασία, Κεντρική Αμερική. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια αποικία των βακτηρίων Arthospira Platensis και Arthospira Maxima σε μορφολογία "σπιράλ". Η σπιρουλίνα είναι πλούσια σε πρωτείνες, βιταμίνες, ανόργανα άλατα, καροτενοειδή, αντιοξειδωτικά , βιταμίνη Ε, μαγγάνιο, ψευδάργυρο, χαλκό, σίδηρο, σελήνιο, και γ-λινολενικό οξύ. Χρησιμοποιείται παραδοσιακά για την ενίσχυση των πρωτεινών του σώματος και της βιταμίνης Β12 σε χορτοφάγους, παρά το γεγονός ότι σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες η βιταμίνη Β12 της σπιρουλίνας δεν απορροφάται επαρκώς μετά την κατάποση.

Η σπιρουλίνα εισήχθη σχετικά πρόσφατα στην φαρέτρα της εναλλακτικής ιατρικής μετά από μελέτες στις οποίες βελτίωσε το μεταβολισμό των λιπιδίων και της γλυκόζης, μείωσε το λίπος στο ήπαρ και ανέδειξε καρδιοποροστατευτική δράση. Η σπιρουλίνα έχει αρκετά ενεργά συστατικά με σημαντικές βιολογικές δράσεις όπως το phycocyanobilin, χημική ένωση που αναστέλλει την δραστηριότητα της οξειδάσης NADPH (Nicotinamide Adenine Dinucleotide Phosphate).

Με την αναστολή αυτή η σπιρουλίνα εκδηλώνει ισχυρή αντι-οξειδωτική και αντι-φλεγμονώδη δράση. Περιέχει υψηλή συγκέντρωση zeaxantuin, που συνδέεται με την υγεία των ματιών και συντελεί στη μείωση του κινδύνου καταρράκτη της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας σε ηλικιωμένους

Η σπιρουλίνα επιπρόσθετα σε μελέτες:

  • Συντέλεσε στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και είχε αντιική και αντικαρκινική δράση σε πειραματόζωα.
  • Είχε αντιφλεγμονώδη και αντι αρθριτική δράση σε πειραματόζωα.
  • Βελτίωσε το μεταβολισμό ασθενών συντελώντας στην ορθή ρύθμιση του σακχάρου των λιπιδίων αίματος και στη μείωση του σπλαγχνικού λίπους
  • Επέδειξε αντιική δράση έναντι των ιών του έρπητα, της γρίπης και του HIV στο εργαστήριο.
  • Συντέλεσε στη μείωση των αλλεργικών αντιδράσεων σε πειραματόζωα και στη μείωση των επιπέδων ισταμίνης που απελευθερώνεται κατά την αλλεργική αντίδραση
  • Μείωσε την επίπτωση προκαρκινικών βλαβών του στόματος σε χρήστες καπνού
  • Είχε ηπατο προστατευτική δράση σε άτομα με χρόνια ηπατίτιδα
  • Μείωση την νεφροτοξική και ηπατοτοξική δράση ορισμένων τοξικών ουσιών
  • Μείωσε τη συγκέντρωση αρσενικού σε άτομα που ζούσαν σε περιοχές με αυξημένες συγκεντρώσεις αρσενικού στο πόσιμο ύδωρ.

Παρενέργειες

Η σπιρουλίνα εύκολα επιμολύνεται με μολυσματικούς παράγοντες, τοξικές ουσίες που ονομάζονται μικροκυστίνες, βαρέα μέταλλα από το περιβάλλον. Πρέπει να λαμβάνεται σχολαστική μέριμνα για την καθαρότητα του προιόντος, η οποία αποτελεί σημαντικό πρόβλημα στην πράξη. Έχουν σημειωθεί θάνατοι από προιόντα με αυξημένες συγκεντρώσεις βλαπτικών προσμίξεων. Η σπιρουλίνα αυτή καθεαυτή μπορεί να προκαλέσει αλλεργία σε ευαίσθητα άτομα, επιδείνωση αυτοάνοσων νοσημάτων, αύξηση ουρικού οξέος.

Τα άτομα με φαινυλκετονουρία (PKU) θα πρέπει να αποφεύγουν τη λήψη σπιρουλίνας. Οι άνθρωποι με αυτή τη σπάνια πάθηση δεν μπορούν να μεταβολίσουν το αμινοξύ φαινυλαλανίνη που περιέχεται στη σπιρουλίνα. Η λήψη της σπιρουλίνας δε συνιστάται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού, λόγω έλλειψης επαρκών δεδομένων ασφάλειας για τις περιόδους αυτές.

Δεν υπάρχουν επαρκείς μελέτες για την αλληλεπίδραση σπιρουλίνας και συμβατικών φαρμάκων. Ωστόσο, η σπιρουλίνα ενδέχεται να αλληλεπιδράσει δυσμενώς με φάρμακα που προκαλούν καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος, όπως είναι τα:

  • Adalimumab
  • Αζαθειοπρίνη
  • Κυκλοσπορίνη
  • Etanercept
    Infliximab
  • Μεθοτρεξάτη
  • Μυκοφαινολάτη

Η χρήση του βοτάνου πρέπει να γίνεται υπό ιατρική παρακολούθηση για τον καθορισμό της δοσολογίας και της διάρκειας της θεραπείας και την αποφυγή επικίνδυνων παρενεργειών.