Τα φύλλα ή το εκχύλισμα των φύλλων του gingko biloba χρησιμοποιούνται ευρέως σε συμπληρώματα διατροφής ή σε καινοφανή τρόφιμα. Μια νέα κλινική δοκιμή πρωτογενούς πρόληψης της νόσου Alzheimer από τον DeKosky και τους συνεργάτες του έρχεται να εξετάσει την επίδραση του εκχυλίσματος Egb 761, το οποίο περιέχει 2 βασικά συστατικά: φλαβονοειδή σε ποσοστό 22% - 27% και λακτόνες τερπενίων (γκινγκολίδες και μπιλομπαλίδη) σε ποσοστά 5% έως 7%.

Τα μεν φλαβονοειδή επιδεικνύουν αντιοξειδωτική δράση και κατ’ επέκταση νευροπροστατευτική. Η γκινγκολίδη Β παρουσιάζει αντιπηκτική δράση, ενώ οι γκινγκολίδες Α και J φαίνεται να ενισχύουν τη νευρογένεση, να προστατεύουν τα νευρικά κύτταρα από δυσλειτουργία και από τον κυτταρικό θάνατο που προκαλείται από την άθροιση της πρωτεΐνης 42 του β-αμυλοειδούς (Αβ42).

Ας μη λησμονούμε πως η πρωτεΐνη αυτή, η συσσώρευσή της και η φλεγμονώδης της δράση θεωρούνται κύριοι μηχανισμοί εμφάνισης της νόσου Alzheimer.

Η κλινική δοκιμή GEM περιέλαβε 3069 συμμετέχοντες που δεν είχαν αναπτύξει νοητική βλάβη ή εμφάνιζαν πολύ ήπια έκπτωση της νοητικής λειτουργίας. Άτομα που είχαν παρουσιάσει νόσο Alzheimer πριν τα 75 τους χρόνια εξαιρέθηκαν από τη δοκιμή.

Τα άτομα της μελέτης χωρίστηκαν ώστε να λαμβάνουν με τυχαίο τρόπο είτε το EGb 761 (120 mgr δύο φορές/ημέρα) είτε ένα εικονικό φάρμακο. Οι ασθενείς στη συνέχεια παρακολουθήθηκαν ως προς την εμφάνιση άνοιας. Μέσα σε 6 χρόνια φάνηκε πως το EGb 761 δεν καθυστέρησε την εμφάνιση άνοιας οποιασδήποτε αιτιολογίας, συμπεριλαμβανομένης και της Alzheimer.

Καμία δράση επίσης δεν φάνηκε ως προς την πιθανή ευεργετική επίδραση του EGb 761 σε ανεπιθύμητα καρδιαγγειακά επεισόδια, στην πρόληψη του αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου ή στη μείωση των αγγειακών βλαβών που ένα εγκεφαλικό επιφέρει.

Η σχέση του EGb 761 με την καρδιαγγειακή νόσο φαίνεται να είναι πιο πολύπλοκη τελικά, καθώς 25% των συμμετεχόντων που έλαβαν το συγκεκριμένο εκχύλισμα και είχαν καρδιαγγειακή νόσο, πριν το διαχωρισμό τους σε σχέση με το αν θα λάμβαναν το EGb 761 ή το εικονικό φάρμακο, παρουσίασαν τελικά αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση άνοιας.

Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν οι ερευνητές είναι πως πιθανότατα για άτομα ηλικίας μεγαλύτερης των 75 ετών που έχουν καρδιαγγειακή νόσο, η χρήση του Ginkgo Biloba να ενέχει κινδύνους.

Αποτελέσματα παλαιότερων κλινικών δοκιμών που πραγματοποιήθηκαν μέσα στην τελευταία δεκαετία και εξέτασαν τη δράση του στη νοητική λειτουργία, απέδωσαν μεικτά αποτελέσματα. Το στοιχείο που δεν μπορεί να προσδιορισθεί μετά από 2 δεκαετίες έρευνας είναι η ταυτότητα των βιοδραστικών ουσιών του συγκεκριμένου εκχυλίσματος.

Η πολύ πρόσφατη κλινική δοκιμή GEM αποτελεί τη μεγαλύτερη, μέχρι τώρα, τόσο σε αριθμό συμμετεχόντων όσο και χρονική διάρκεια, προσπάθεια. Οι παλιότερες έρευνες ήταν ή πολύ μικρότερες σε μέγεθος ή πολύ πιο βραχύχρονες.

Γεγονός πάντως αποτελεί πως απαιτούνται πολύ περισσότερες έρευνες για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα του Ginkgo Biloba στη νόσο Alzheimer και κατ’ επέκταση στην άνοια. Αν κάποια στιγμή βρεθεί κάποια ευεργετική επίδραση για μια ουσία, σίγουρα αυτή θα πρέπει να δίνεται στα πρώτα στάδια έκπτωσης της νοητικής λειτουργίας, ώστε να προληφθεί η εξέλιξη της εκφυλιστικής αυτής νόσου.

Μέχρι να έρθουν στο φως τα απαραίτητα επιστημονικά δεδομένα που να τεκμηριώνουν την οποιαδήποτε δράση αυτού του εκχυλίσματος, καλό θα ήταν να μη συνιστάται ή χρησιμοποιείται οποιοδήποτε συμπλήρωμα διατροφής που περιέχει Ginkgo Biloba, δεδομένων και των πιθανών προαναφερόμενων ανεπιθύμητων παρενεργειών.

Οι ασθενείς και οι επαγγελματίες της υγείας ας αφήσουν τις φρούδες ελπίδες και ας εκτιμήσουν τη γνώση που μας παρέχουν τα υπάρχοντα δεδομένα.