Σε περιόδους οικονομικής κρίσης, οι υπηρεσίες που θίγονται περισσότερο είναι οι υπηρεσίες παροχής ψυχολογικής υποστήριξης και θεραπείας, πράγμα που θα πρέπει να αποτραπεί στην περίπτωση της χώρας μας ώστε να μην πάει χαμένη η μέχρι τώρα προσπάθεια.

Το θέμα θα συζητηθεί μεταξύ άλλων στο 22ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχιατρικής, το μείζον επιστημονικό γεγονός στο χώρο των επιστημών της Συμπεριφοράς. Διεξάγεται κάθε τρία χρόνια και συμμετέχουν σε αυτό όλοι οι ψυχίατροι της Ελλάδος και πολλοί ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, ειδικευόμενοι γιατροί, ψυχιατρικοί νοσηλευτές, εργοθεραπευτές, φοιτητές κλπ. Το Πανελλήνιο Ψυχιατρικό Συνέδριο θα γίνει για πρώτη φορά στα Ιωάννινα, 10-13 Απριλίου 2014.

Είναι πολυθεματικό και η θεματολογία του καλύπτει ένα ευρύτατο φάσμα στο χώρο της ψυχικής υγείας.

Προσκεκλημένοι ομιλητές είναι οι καθηγητές Juan Enrique Mezzich, Professor of Psychiatry, Mount Sinai Hospital, New York, Past President of the World Psychiatric Association, Prof. Michel Botbol, Professor of Psychiatry, Brest, France, Professor George Ikkos, Professor of Psychiatry, London, UK, Professor Nick Bouras, Professor of Psychiatry, King's College Hospital, London, UK.

Την εναρκτήρια διάλεξη θα κάνει ο Καθηγητής της Ιστορίας Κλασικής Αρχαιολογίας και Τέχνης του Πανεπιστημίου των Ιωαννίνων κ. Ν. Κατσικούδης που θα μιλήσει με θέμα "Το Ιερό της Δωδώνης, οι αγωνίες των θνητών και οι χρησμοί των θεών".

Ο καθηγητής Mezzich θα αναφερθεί στην Προσωποκεντρική Ιατρική, δηλαδή στην ανάγκη επικέντρωσης του ιατρού και των υγειονομικών υπηρεσιών στο πρόσωπο του πάσχοντος, με τις ιδιαιτερότητές του και τις συγκεκριμένες ψυχολογικές του ανάγκες. Πρόκειται για μια αντίληψη συμβατή με τα διδάγματα της Ιπποκρατικής Σχολής που συμποσούνται στην άποψη ότι δεν θεραπεύουμε ασθένειες αλλά ασθενείς. Η ανάγκη επικράτησης αυτής της αντίληψης είναι περισσότερο επιτακτική στις μέρες μας επειδή υπάρχει υπερ-χρησιμοποίηση της τεχνολογίας εις βάρος της διαμόρφωσης και καλλιέργειας μιας στενής διαπροσωπικής σχέσης θεράποντος-ασθενούς. Η ανάγκη αυτή είναι ακόμη πιο επιτακτική κάτω από τις αντίξοες συνθήκες που απορρέουν από την τρέχουσα οικονομική κρίση (πολλές οι ανάγκες και δυσανάλογα λίγοι οι θεραπευτές που καλούνται να ικανοποιήσουν αυτές τις ανάγκες).

Ο καθηγητής Botbol θα αναφερθεί στη συμβολή της ψυχανάλυσης στην αντιμετώπιση μιας ιδιαίτερα δύσκολης κατηγορίας ασθενών, αυτών που έχουν διαταραχή προσωπικότητας "οριακού" τύπου. Πολλά από τα άτομα που κάνουν χρήση ουσιών προέρχονται από αυτή την κατηγορία ασθενών.

Ο καθηγητής Γ. Ίκκος θα αναφερθεί στις ψυχοπαθολογικές εκείνες καταστάσεις που το ψυχικό δυναμικό εκφράζεται μέσα από το σύμπτωμα του σωματικού πόνου. Η σωματοποίηση είναι μια κατάσταση που πολλές φορές δημιουργεί προβλήματα διαφορικής διαγνωστικής από σωματικά νοσήματα.

Ο καθηγητής Ν. Μπούρας θα αναφερθεί σε ένα θέμα που σε όλες τις χώρες βρίσκεται στο προσκήνιο της επικαιρότητας, δηλαδή στην οργάνωση και διοίκηση υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Για τη χώρα μας το θέμα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία μια που η επιχειρηθείσα "ψυχιατρική μεταρρύθμιση" δεν έχει ολοκληρωθεί και σήμερα κινδυνεύει να ναυαγήσει λόγω της εν τω μεταξύ εμφανισθείσης οικονομικής κρίσης. Ας σημειωθεί ότι σε περιόδους οικονομικής κρίσης, οι υπηρεσίες που θίγονται περισσότερο είναι οι υπηρεσίες παροχής ψυχολογικής υποστήριξης και θεραπείας (πράγμα που θα πρέπει να αποτραπεί στην περίπτωση της χώρας μας ώστε να μην πάει χαμένη η μέχρι τώρα προσπάθεια).
Από τους Έλληνες ομιλητές ο καθηγητής Ι. Γκιουζέπας, πρόεδρος της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας, που θα αναφερθεί στην εφαρμογή των αρχών ηθικής και δεοντολογίας στην καθημερινή ψυχιατρική πρακτική και την ομιλία του Καθηγ. Νίκου Τζαβάρα, επιτ. προέδρου της Εταιρείας μας, που θα αναφερθεί στις μεθοδολογικές απαιτήσεις της ψυχοπαθολογίας.

Ο καθηγητής Γεώργιος Χριστοδούλου, επιτ. πρόεδρος της Εταιρείας και Πρόεδρος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ψυχικής Υγείας θα μιλήσει με θέμα "Ζώντας με τη Σχιζοφρένεια" που είναι το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας για το 2014. Σημειώνεται ότι η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία σε συνεργασία με την Παγκόσμια Ομοσπονδία Ψυχικής Υγείας οργανώνει Διεθνές Συνέδριο με αυτό το θέμα από 9 έως 11 Οκτωβρίου 2014 στην Αθήνα (www.wfmh2014.gr) που θα περιλαμβάνει και τον επίσημο εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας που θα γίνει στην Αίθουσα Τελετών του Πανεπιστημίου Αθηνών στις 10 Οκτωβρίου 2014.

Η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας κα Φωτεινή Κουλούρη θα αναφερθεί σε ένα μοντέλο βελτίωσης της ποιότητας των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και ο Καθηγ. Β. Μαυρέας θα μιλήσει με θέμα "Η αναζήτηση της Παγκόσμιας Ευτυχίας: Ψυχική Υγεία και Κοινωνική Ευημερία".

Στο θέμα των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης στην ψυχική υγεία θα αναφερθούν αρκετοί ομιλητές και η όλη προβληματική θα καλυφτεί διεξοδικά σε δυο στρογγυλές τράπεζες (μια με συντονιστή τον Καθηγ. Β. Κονταξάκη και μια με συντονιστή τον Καθηγ. Γ. Χριστοδούλου) καθώς και σε άλλες παρουσιάσεις. Υπάρχουν ορισμένες διαφοροποιήσεις σε σχέση με το μέγεθος των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης, ιδιαιτέρως όσον αφορά στις αυτοκτονίες, που θα συζητηθούν διεξοδικά στο Συνέδριο.

Στο Συνέδριο θα γίνει αναφορά και σε σημαντικά τρέχοντα ζητήματα της Ψυχιατρικής, όπως είναι η ανάγκη για χρησιμοποίηση της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας ως συμβούλου της Πολιτείας σε θέματα ψυχικής υγείας, της επανασύστασης της Επιτροπής Ψυχικής Υγείας του ΚΕΣΥ, το θέμα της οροφής (πλαφόν) στη χορήγηση φαρμάκων, το θέμα της υποχρηματοδότησης της ψυχικής υγείας και της συνεπούς και αποδοτικής αξιοποίησης των πόρων, το θέμα της τομεοποίησης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και της ολοκλήρωσης της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης κλπ. Στο θέμα του "κλεισίματος" των ψυχιατρικών νοσοκομείων χρονίως πασχόντων και της αντικατάστασής τους από ψυχιατρικές υπηρεσίες στην κοινότητα, η θέση της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας εξακολουθεί να είναι η ίδια, ότι δηλαδή η αντικατάσταση αυτή θα πρέπει να γίνει για λόγους θεραπευτικούς (και όχι οικονομικούς), θα πρέπει να προηγηθεί η δημιουργία εναλλακτικών δομών και να ακολουθήσει η διακοπή λειτουργίας και οι πόροι που θα προκύψουν από την αξιοποίηση των ψυχιατρικών δομών που θα καταργηθούν θα πρέπει να διατεθούν σε προγράμματα ενίσχυσης και αναμόρφωσης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Αν αυτοί οι όροι δεν τηρηθούν είναι προτιμότερη (με κριτήριο το όφελος για τον ασθενή) η αναμόρφωση των υπαρχουσών ψυχιατρικών δομών για ένα διάστημα.

Ένα άλλο σημαντικό θέμα που θα θιγεί στο Συνέδριο είναι το θέμα κόστους/ οφέλους στη χρηματοδότηση υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις ότι η χρηματοδότηση της θεραπείας και ιδίως της πρόληψης στον τομέα της ψυχικής υγείας δεν έχουν μόνο επιστημονική, ηθική και ανθρωπιστική σημασία αλλά και οικονομική σκοπιμότητα (σχέση κόστους/ οφέλους). Το άμεσο και έμμεσο κόστος ανά ασθενή αυξάνει όταν υποθεραπεύεται και όταν δεν εφαρμόζονται πολιτικές ψυχιατρικής πρόληψης.

Άλλα ενδιαφέροντα θέματα του Συνεδρίου είναι αυτά που αναφέρονται στην Ιστορία της Ψυχιατρικής (Καθηγητές Δ. Πλουμπίδης και Αθ. Καράβατος) στις δυσίατες ψυχιατρικές καταστάσεις (Καθηγ. Β. Αλεβίζος) τον ρόλο της κληρονομικότητας στις ψυχικές διαταραχές (Καθηγ. Γ. Παπαδημητρίου, Ν. Στεφανής, Δ. Δικαίος), στη συμβολή της ψυχοπαθολογίας στην τέχνη (Καθηγ. Ν. Τζαβάρας) στις καταστάσεις που βρίσκονται στις παρυφές της σχιζοφρένειας (Καθηγ. Χ. Παπαγεωργίου) στη συννοσηρότητα στην ψυχιατρική (Ν. Χριστοδούλου, Ν. Μπούρας) στην ιστορία και τη λειτουργία του περιοδικού «Ψυχιατρική» (Καθηγ. Β. Κονταξάκης, Μ. Μαργαρίτη, Δ. Πλουμπίδης) και τα προγράμματα πρόληψης και αποκατάστασης στην Ψυχιατρική (Α. Φωτιάδου).

Η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία, ως εκπρόσωπος των Ελλήνων Ψυχιάτρων, θα εξακολουθήσει να αγωνίζεται για την κατάκτηση των στόχων της, ανάμεσα στους οποίους επισημαίνουμε :

  • Την εξασφάλιση της υγειονομικής περίθαλψης στον τομέα της ψυχικής υγείας, του συνόλου του πληθυσμού και ιδιαίτερα των ευπαθέστερων κοινωνικών ομάδων (ανασφάλιστοι, άποροι, χαμηλόμισθοι και συνταξιούχοι)
  • Τις νέες μορφές άσκησης της ψυχιατρικής στην κοινότητα, που αποτελούν ένα από τα σημαντικά επιτεύγματα της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης
  • Τη σωστή και συμβατή με το ρόλο τους λειτουργία των ψυχιατρικών κλινικών στα Γενικά Νοσοκομεία που σήμερα καλούνται να λειτουργήσουν σε δύσκολες συνθήκες και συχνά με «επικουρικές κλίνες» (ράντζα)
  • Τον ορθολογισμό της φαρμακευτικής δαπάνης (με παράλληλη όμως μέριμνα ώστε να χορηγείται η καλύτερη δυνατή θεραπεία στον ασθενή)
  • Την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των Ελλήνων Ψυχιάτρων, εν’ όψει των μεγάλων ανακατατάξεων στην ασφαλιστική κάλυψη, τα μισθολόγια και τις συνθήκες εργασίας.

Όπως έχει κάνει ανελλιπώς στα τριάντα ένα χρόνια της πορείας της, η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα επιτεύγματα της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στην Ελλάδα και τα επαγγελματικά δικαιώματα των Ελλήνων ψυχιάτρων. Για την προώθηση αυτών των σκοπών θα συνεχίσει, επίσης, τη συνεργασία με τους δημόσιους φορείς, τις άλλες επιστημονικές εταιρείες και τις επαγγελματικές ενώσεις που δραστηριοποιούνται σε αντίστοιχους χώρους.

Κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου θα πραγματοποιηθεί και η Γενική Συνέλευση της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας, καθώς και εκλογές για τη ανάδειξη νέου Διοικητικού Συμβουλίου.