H Γήρανση πληθυσμού, τα πρότυπα της νοσηρότητας, το μέσο κόστος φαρμάκων,  το σύστημα αποζημίωσης και  η φτωχοποίηση είναι οι παράγοντες που έχουν τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο στην τελική διαμόρφωση των προϋπολογισμών υγείας ανά τον κόσμο, συμπεριλαμβάνοντας και την Ελλάδα.

Σε συνομιλία που είχαμε με Έλληνες, στελέχη της αγοράς από τον χώρο των φαρμάκων, μας ανέλυσαν τα κάτωθι:

α) Όσο η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει τόσο θα επιβαρύνονται οι προϋπολογισμοί υγείας. Έκθεση του ΟΗΕ αναφέρει ότι  ο αριθμός των κατοίκων άνω των 60 ετών θα υπερδιπλασιαστεί τα επόμενα χρόνια και από τα 962 εκατομμύρια που ήταν το 2017 θα φθάσει τα 2,1 δισ. το 2050 και θα υπερτριπλασιαστεί σε 3,1 δισ. το 2100.  Χαρακτηριστικό παράδειγμα ευρωπαϊκής χώρας που επιβαρύνεται σημαντικά ο προϋπολογισμός υγείας της από άτομα τρίτης ηλικίας είναι η Γερμανία. Σε αυτήν, το 47% της φαρμακευτικής δαπάνης αφορά άτομα άνω των 65 ετών. Την ίδια στιγμή, η υπογεννητικότητα αποτελεί σήμα κατατεθέν του κόσμου. Η   Ευρώπη έχει τον χαμηλότερο δείκτη γεννητικότητας -1,6 γεννήσεις ανά γυναίκα την τελευταία περίοδο- ενώ η Αφρική με σχεδόν 4,7 έχει τον υψηλότερο.

β) Τα τελευταία χρόνια έχουν αλλάξει τα πρότυπα της νοσηρότητας, μας αναφέρουν οι πηγές μας. Εξηγούν ότι μέχρι και πριν από μερικά χρόνια, οι λοιμώξεις ήταν αυτές που καθοδηγούσαν την πορεία της φαρμακευτικής δαπάνης. Σήμερα, αυτές έχουν αντικατασταθεί από χρόνιες παθήσεις, όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας ή τα αυτοάνοσα, ενώ αυξάνεται συνεχώς και ο επιπολασμός τους. Παγκόσμιες εκθέσεις για την υγεία έχουν επισημάνει ότι 8 είναι οι κατηγορίες σκευασμάτων που επιβαρύνουν σημαντικά τους προϋπολογισμούς υγείας και συγκεκριμένα τα Αντινεοπλασματικά,  Αντιρευματικά φάρμακα, Ανοσοτροποποιητικά,  Σκευάσματα για τον ιό της ηπατίτιδας,  Ανοσοσφαιρίνη, Αιμοποιητικά, εμβόλια και διαβήτης.

γ) Το μέσο κόστος των φαρμάκων είναι μία ακόμη παράμετρος που επηρεάζει την διαμόρφωση των προϋπολογισμών υγείας. Σε αυτήν την περίπτωση, βασικό ρόλο παίζει ο βαθμός διείσδυσης των γενοσήμων στην αγορά, που όσο μεγαλύτερος είναι τόσο μειώνεται η δαπάνη. Στέλεχος Ελληνικού Οργανισμού που υπάγεται στο υπουργείο υγείας, μας ανέφερε ότι σε έρευνα που είχε παρουσιαστεί για την περίοδο 2003-2008, η ψαλίδα τιμής ανάμεσα στα 10 χαμηλότερα γενόσημα και στα 10 πιο ακριβά –αντίστοιχα- επώνυμα ήταν 50 φορές. Σήμερα, τα γενόσημα στην ελληνική αγορά , σύμφωνα με τελευταία στοιχεία, εμφανίζουν βαθμό διείσδυσης 20% σε αξία και αρκετά περισσότερο σε όγκο. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο βαθμός διείσδυσης βάσει αξίας είναι στο 16-17% και βάσει όγκου στο 22%, υποστηρίζουν εκτιμήσεις παραγόντων.

δ) Το σύστημα αποζημίωσης, δηλαδή το ποσοστό που συμμετέχει το κράτος στις δαπάνες υγείας. Σήμερα εκτιμάται ότι στην Ελλάδα είναι στο 55%. Σε αυτά τα επίπεδα κυμαίνεται στα ανεπτυγμένα κράτη, με εξαίρεση την Αμερική όπου το ποσοστό συμμετοχής είναι στο 45%. Στα επίπεδα της Αμερικής βρίσκονται σχεδόν όλα τα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης.  Αναμφίβολα, τα κράτη που συμμετέχουν περισσότερο στις δαπάνες είναι και αυτά που έχουν επιβαρυνθεί περισσότερο, συμβάλλοντας σε αυτό και  το μεταναστευτικό κύμα. Οι μετανάστες, όπως λένε οι πηγές μας, αυξάνουν διπλά τις δαπάνες υγείας, αφενός για τον εαυτό τους που νοσούν, αφετέρου για τις ασθένειες που εκ των πραγμάτων μεταφέρουν λόγω του ανεπαρκούς εμβολιασμού που έχουν.