της Ηρώς Κουνάδη

'Θαλασσονήσι', από το αλς και νήσος, ονόμασαν οι αρχαίοι Έλληνες την Αλόννησο. Και της έμεινε. Απλοϊκό; Απλοϊκό. Δεν υπάρχουν και νησιά της στεριάς, άλλωστε. Της ταιριάζει, όμως. Όχι μόνο γιατί η γοητεία της είναι ανεπιτήδευτη, απλή, χωρίς κατασκευασμένα θέλγητρα, χωρίς γυαλιστερό promotion, χωρίς εξάρσεις, όπως ακριβώς και οι κάτοικοί της, αλλά και γιατί περισσότερο από κάθε άλλο νησί η Αλόννησος είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη θάλασσα –είναι, μάλλον, περισσότερο θάλασσα και λιγότερο στεριά.

Παράδοξο; Κι όμως.

Πέρα από τον πλουσιότερο βυθό της Μεσογείου –δεν είναι τυχαίο ότι οι αλοννησιώτες ψαράδες θεωρούνται οι πλέον τυχεροί του κλάδου τους– η Αλόννησος διαθέτει και το προνόμιο να αποτελεί το σημείο εισόδου του μεγαλύτερου θαλάσσιου πάρκου στην Ευρώπη, του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Βορείων Σποράδων, περισσότερο γνωστού ως μόνιμη κατοικία της γλυκύτατης μεσογειακής φώκιας Monachus Monachus.

Εδώ βρίσκονται τα κέντρα ερευνών και ενημέρωσης της Mom, από εδώ ξεκινούν και τα καραβάκια που κάνουν το γύρο του πάρκου, με την ελπίδα κάποια φώκια να έχει απομακρυνθεί λίγο από το σπίτι της, το ακατοίκητο νησάκι Πιπέρι, που αποτελεί τον πυρήνα του θαλάσσιου πάρκου και στο οποίο η προσέγγιση με οποιοδήποτε πλωτό μέσο είναι απαγορευμένη σε απόσταση μικρότερη των 3 μιλίων.

Κάποιοι τυχεροί ορκίζονται ότι τις έχουν δει.

Ακόμη, όμως, κι αν δεν ευτυχήσετε να γνωρίσετε τα μοναχικά πλασματάκια από κοντά –όχι, το όνομά τους δεν είναι τυχαίο, το πήραν γιατί δεν είναι ιδιαίτερα κοινωνικά, ούτε με το είδος τους, ούτε με τον άνθρωπο– σε καμία περίπτωση το ταξίδι σας στην Αλόννησο δε θα είναι άκαρπο.

Οι εξωτικές παραλίες της, με τα πεύκα να φτάνουν μέχρι το νερό, τα κατάφυτα δάση της, τα μονοπάτια που τα διασχίζουν, οι γραφικοί οικισμοί της και τα μοναδικά τοπία θα σας αποζημιώσουν. Κι αν δεν το κάνουν αυτά, θα το κάνουν σίγουρα οι τοπικές λιχουδιές, που άνετα μπορούν να συναγωνιστούν την καλύτερη γαστριμαργική εμπειρία που έχετε στο μυαλό σας, οι κάτοικοί της, που μακράν απέχουν από το δύστροπο χαρακτήρα των θαλάσσιων γειτόνων τους, και η χαλαρή, γαλήνια ατμόσφαιρα που αποπνέει και, αναπόφευκτα, μεταδίδει το νησί.

Το πλοίο δένει στο Πατητήρι, λιμάνι και μεγαλύτερο οικισμό του νησιού, απ’ όπου ξεκινά και η κύρια οδική αρτηρία που διατρέχει την Αλόννησο σα ραχοκοκαλιά –πλην αυτής, ελάχιστοι δρόμοι είναι τσιμεντένιοι, πράγμα που σημαίνει ότι για να προσεγγίσετε τις πιο απομακρυσμένες παραλίες του νησιού θα χρειαστεί να διανύσετε αρκετά χιλιόμετρα, ευτυχώς σχετικά βατού, χωματόδρομου.

Εδώ βρίσκεται το κέντρο ενημέρωσης της Mom, με ειδικά σχεδιασμένες δραστηριότητες για τα παιδιά, καθώς και μία λιλιπούτεια παραλία με κρυστάλλινα, καταπράσινα νερά ακριβώς δίπλα (!) στο λιμάνι. Ο ίδιος ο οικισμός, αν και λίγο άναρχα δομημένος και σαφώς λιγότερο γραφικός από τη Χώρα, αξίζει να τον περπατήσετε, για τη γραφική του προκυμαία, τα ολάνθιστα μπαλκόνια των σπιτιών και τα γραφικά ταβερνάκια που σερβίρουν φρέσκο ψάρι και τοπικές σπεσιαλιτέ πλάι στο κύμα.

Η Χώρα, ή Αλόννησος, ή Παλιό Χωριό, η παλιά πρωτεύουσα του νησιού, που εγκαταλείφθηκε μετά το σεισμό του 1965, και αριθμεί σήμερα λιγότερους από 30 μόνιμους κατοίκους, θα σας μαγνητίσει με τα στενά, πλακόστρωτα καλντερίμια της, τα πολύχρωμα σπιτάκια με τις κεραμοσκεπές, την καταπράσινη πλατεία της και τη γαλήνη που αποπνέει –ακόμα και τα βράδια της Παρασκευής και του Σαββάτου, όταν τα ταβερνάκια και τα café bar της σφύζουν από κόσμο, η ησυχία που επικρατεί είναι σχεδόν ονειρική.

Ακόμη και αν δεν την επιλέξετε για τη διαμονή σας στο νησί –πράγμα που συνιστούμε ανεπιφύλακτα– θα της αφιερώσετε σίγουρα πολλά απογεύματα, για να δοκιμάσετε τοπικές σπεσιαλιτέ στις κατάφυτες αυλές των ταβερνών της, να περπατήσετε τα λιθόκτιστα σοκάκια της, κάνοντας συνεχώς στάσεις για να θαυμάσετε ένα ολάνθιστο μπαλκόνι, ένα παραδοσιακό αλώνι, έναν πέτρινο πύργο, ή το παλιό κάστρο στη δυτική πλευρά της.

Τον τίτλο του δυνατού σημείου του νησιού θα μπορούσαν να κλέψουν από τη Χώρα μόνο οι παραλίες. Βοτσαλωτές σχεδόν στο σύνολό τους –με την εξαίρεση της αμμουδερής Χρυσής Μηλιάς– με τα πεύκα να ακουμπούν στα κρυστάλλινα νερά, δίνοντάς τους το εξωτικό πράσινο χρώμα που παραπέμπει στις παραλίες του Ιονίου.

Οι επιλογές αμέτρητες: από το δημοφιλή Άγιο Δημήτριο, μια «γλώσσα» βοτσαλωτής στεριάς μέσα σε μια εντελώς διάφανη θάλασσα, και την πανέμορφη Μηλιά, στο μεγάλης αρχαιολογικής σημασίας Κοκκινόκαστρο, με το βαθυκόκκινο βράχο που μοιάζει να βουτά στα νερά του, τα πιο low profile Γυάλια, Τσουκαλιά και Μικρό Μουρτιά και την 'κρυμμένη' Μεγάλη Άμμο, οι παραλίες της Αλοννήσου προσφέρονται για όσες εξερευνήσεις σας επιτρέπουν ο χρόνος και οι αντοχές σας.

Αν είστε φαν των ερημικών παραλιών, ζητήστε κατευθύνσεις από τους ντόπιους: σχεδόν όλοι έχουν ένα μυστικό παράδεισο δίπλα σε κάποια από τις διάσημες παραλίες να μοιραστούν μαζί σας.

Οι ευκαιρίες για εξερεύνηση, βέβαια, δεν εξαντλούνται στις παραλίες: ένα εκτενέστατο δίκτυο μονοπατιών διατρέχει το νησί, ενώνοντας τους οικισμούς του, περνώντας μέσα από κατάφυτα πευκοδάση, οδηγώντας σε απομονωμένες, απάτητες μικρές παραλίες και ξετυλίγοντας μπροστά στα μάτια των περιπατητών του ένα τοπίο μοναδικό, διαρκώς εναλλασσόμενο, που παρά τη στεριανή του φύση δίνει πάντα την εντύπωση ότι ακουμπά στη θάλασσα.

Βοηθά σε αυτό και η θέα του απέραντου γαλάζιου πίσω από κάθε στροφή, ανάμεσα σε κλαδιά πεύκων, από σημεία αναπάντεχα –αλλά και το προαναφερθέν γεγονός ότι η Αλόννησος είναι περισσότερο θάλασσα και λιγότερο στεριά. Ένα από τα μονοπάτια αυτά οδηγεί στο βυζαντινό εκκλησάκι των Αγίων Αναργύρων, που οι ντόπιοι θα σας προτείνουν να επισκεφθείτε, για το ειδυλλιακό πευκοδάσος μέσα στον οποίο είναι κτισμένο, αλλά και την πανοραμική του θέα στους επιβλητικούς βράχους της δυτικής πλευράς του νησιού που από εδώ μοιάζει να αναδύεται απευθείας από το βυθό της θάλασσας.

Σε καμία περίπτωση δε θα φύγετε από την Αλόννησο αν δεν περάσετε ένα τουλάχιστον απόγευμα στη Στενή Βάλα, το γραφικό ψαροχώρι με τα ταβερνάκια που σερβίρουν εκπληκτικές ψαρολιχουδιές πλάι στα πολύχρωμα καΐκια που τις φέρνουν από την πιο πλούσια γωνιά της Μεσογείου, αν δε δοκιμάσετε την τύχη σας για μια συνάντηση με τις φώκιες, επιβιβαζόμενοι σε κάποιο από τα καραβάκια που πραγματοποιούν καθημερινά επισκέψεις στο θαλάσσιο πάρκο, αν δεν επισκεφθείτε το Μουσείο Αλοννησιώτικης Ιστορίας στο Πατητήρι, με τη μεγαλύτερη συλλογή ενάλιων αρχαιοτήτων και την άκρως ενδιαφέρουσα πτέρυγα της πειρατείας, όπου θα αισθανθείτε ότι μεταφερθήκατε στο κατάστρωμα του Μαύρου Μαργαριταριού, αν δεν ανακαλύψετε τουλάχιστον μία από τις μυστικές της παραλίες και αν δε δείτε το φεγγάρι να αναδύεται από τη θάλασσα από κάποιο μπαλκονάκι της Χώρας.

Μετά από όλα αυτά, βέβαια, το πιθανότερο είναι πως δε θα θέλετε να φύγετε –όπως και η θάλασσα, η Αλόννησος ασκεί στους εξερευνητές της μια ακαταμάχητη έλξη, που εξηγείται μόνο αν αναλογιστεί κανείς ότι κανένα άλλο νησί στον κόσμο δε λέγεται 'θαλασσονήσι'.

Πώς θα πάτε

Με πλοίο ή ιπτάμενο δελφίνι από τον Άγιο Κωνσταντίνο ή το Βόλο –σε περίπου 5 ώρες με το πρώτο, δυόμισι ώρες με το δεύτερο. Η πλέον συμφέρουσα, όμως, επιλογή –τόσο από άποψη οικονομική, όσο και χρόνου– είναι το οχηματαγωγό Αχιλλέας από την Κύμη, κάθε Σάββατο και Τρίτη, που φτάνει στο Πατητήρι σε δύο ώρες και δέκα λεπτά.

Πού θα μείνετε

Εμείς ψηφίζουμε Χώρα –και συγκεκριμένα το κουκλίστικο Φαντασία House (τηλ.: 24240 65186, 6937716323), με το δίκλινο στα 45 ευρώ. Εξίσου καλές επιλογές είναι τα Χιλιαδρόμια (τηλ.: 24240 65814, από 60 ευρώ το δίκλινο) και Ανατολή Studios (τηλ.: 24240 65992, 6975703170).

Οι πολυτελέστερες επιλογές Milia Bay (τηλ.: 24240 66032) και Atrium Hotel (τηλ.: 24240 65749) βρίσκονται εκτός Χώρας, στη Μηλιά και το Βότση αντίστοιχα, και προσφέρουν δωμάτια πλήρως εξοπλισμένα με όλες τις απαραίτητες παροχές και ανέσεις, καθώς και πισίνες, σε τιμές που ξεκινούν από 115 και 120 ευρώ αντίστοιχα.

Πού (και τι) θα φάτε

Η Αλόννησος φημίζεται για την παραδοσιακή κουζίνα της, αλλά και τους θαλασσινούς μεζέδες της –από τους φρεσκότερους και νοστιμότερους που έχετε δοκιμάσει. Θα παραγγείλετε οπωσδήποτε τις παραδοσιακές πίττες –με μέτρο τα υπόλοιπα ορεκτικά, καθότι η τυρόπιτα και η χορτόπιτα Αλοννήσου είναι σε μέγεθος σχεδόν όσο μία πίτσα–, τον φρέσκο τόνο –που μακρινή μόνο συγγένεια έχει με αυτό που εμείς ονομάζουμε τόνο–, το μοσχαράκι μπουρέκι σε φύλλο κρούστας και τη στάμνα με κομματάκια μοσχάρι, αρακά και πατάτες –το αντίστοιχο με αυτό που θα λέγαμε 'στο πήλινο'.

Ειδικά για τα δύο τελευταία, εξαιρετική πρόταση αποτελεί η ταβέρνα Τζιτζιφιά, στο Πατητήρι. Εκπληκτικό και το Περί Ορέξεως στη Χώρα –εξαιρετικοί οι ρεβυθοκεφτέδες με γιαούρτι, όπως και τα σουτζουκάκια γιαουρτλού–, καθώς και η παρακείμενη Πανσέληνος, που προσφέρει 'πειραγμένες' μεσογειακές γεύσεις, με χιτ το κοτόπουλο με ούζο και φέτα και τις γαρίδες καταΐφι με μπέικον και γλυκόξινη σάλτσα.

Γνήσιες γεύσεις Αλοννήσου στο Φανάρι, φρεσκότατα ψάρια και θαλασσινοί μεζέδες –must ο τόνος που λέγαμε– στην Ταβέρνα της Τασίας, και τα δύο στη Στενή Βάλα. Οι λάτρεις της σχάρας κατευθύνονται στο Κάστρο, στη Χώρα, για κρεατοφαγίς μέχρι τελικής πτώσης.

Φρεσκοψημένες βάφλες για επιδόρπιο θα απολαύσετε στο μπαλκόνι του No Name στη Χώρα, με την εκπληκτική θέα στη θάλασσα, ενώ για θεϊκό σπιτικό παγωτό θα επιλέξετε μία από τις δύο Pagoteria, στη Χώρα και το Πατητήρι.