Κείμενο: Έλενα Μπούλια
Φωτογραφίες: Ελεωνόρα Γιαννακακίδου

Αμέτρητα τετραγωνικά χιλιόμετρα άγονης γης, αέναη πατρίδα λιμού και πολέμων, φτώχεια που δεν χωρά ο νους του μέσου 'πολιτισμένου' ανθρώπου. Η Αιθιοπία δεν αποτελεί προορισμό αναψυχής, για χαλάρωση και ξεκούραση, αλλά ένα ταξίδι χωρίς συγκεκριμένο προορισμό που δεν θα ξεχάσετε ποτέ στην ζωή σας.

Εμπειρία που προκαλεί στον επισκέπτη πρωτόγνωρα αισθήματα, που δεν του χαρίζεται αλλά απαιτεί από αυτόν να αφεθεί, να τεντώσει κάθε του αισθητήρα για να νιώσει πως, πέρα από τις πολυτέλειες των πεντάστερων ξενοδοχείων, τις εξωτικές παραλίες και τα εντυπωσιακά αξιοθέατα, υπάρχει ένας άλλος κόσμος.

Για την ακρίβεια, αγωνίζεται για να υπάρξει.

Γεωγραφικά μήκη και ιστορικά πλάτη

Η Αιθιοπία, με πρωτεύουσα την Addis Ababa, βρίσκεται στην Ανατολική Αφρική. Συνορεύει με το Τζιμπουτί και τη Σομαλία στα ανατολικά, την Κένυα στα νότια, το Σουδάν στα δυτικά και την Ερυθραία στα βόρεια. Είναι η δεύτερη πολυπληθέστερη χώρα της μαύρης ηπείρου, με περισσότερους από 75 εκατομμύρια κατοίκους.

Είναι, επίσης, μία από τις παλαιότερες χώρες του κόσμου, με την έννοια ότι ενώ τα περισσότερα αφρικανικά κράτη, στη σύγχρονη μορφή τους, μετρούν λιγότερο από έναν αιώνα, η δυναστεία της Αιθιοπίας χρονολογείται από τον 10ο αιώνα προ Χριστού.

Επιπλέον, σύμφωνα με τους επιστήμονες, στην Αιθιοπία έχουν βρεθεί κάποια από τα πρώτα ίχνη ανθρώπινης ζωής στον πλανήτη. Λένε, μάλιστα, πως μπορεί να είναι το μέρος όπου πρωτοεμφανίστηκε ο Homo Sapiens της Μέσης Ανατολής.

Ιστορικά η Αιθιοπία ανήκε στις δύο χώρες που διατήρησαν την ανεξαρτησία τους, όταν η Αφρική χωρίστηκε από τις ευρωπαϊκές δυνάμεις μετά το Συνέδριο του Βερολίνου (1884–85), ενώ ήταν το ένα από τα μόνο τρία κράτη-μέλη της Κοινωνίας των Εθνών, όπως ορίστηκε μετά την Συνθήκη των Βερσαλλιών (1919-1920).

Μετά από ένα σύντομο διάστημα ιταλικής κατοχής, η Αιθιοπία έγινε ιδρυτικό μέλος των Ηνωμένων Εθνών. Έτσι, όταν άλλα αφρικανικά απέκτησαν την ανεξαρτησία τους μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, πολλά από αυτά υιοθέτησαν τα χρώματα της σημαίας της Αιθιοπίας, ενώ η Addis Ababa μετατράπηκε σε κέντρο διάφορων παγκόσμιων οργανισμών, οι οποίες εστιάζονται στα προβλήματα της Αφρικής.

Σήμερα, άλλωστε, η πρωτεύουσα παραμένει τοποθεσία των επιτελείων της Αφρικανικής Ένωσης και της UNECA (Οικονομική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Αφρική). Με λίγα λόγια, θα μπορούσε κανείς να πει πως η Αιθιοπία είναι το παράθυρο της Αφρικής προς τον υπόλοιπο κόσμο.

Πού και γιατί;

Καθώς δεν αποτελεί ελκυστικό τουριστικό προορισμό, η Αιθιοπία διατηρεί αναλλοίωτες τις φυσικές της ομορφιές, αλλά και τις χριστιανικές της παραδόσεις που δεν έχουν αλλάξει εδώ και τουλάχιστον 1.000 χρόνια. Και, παρόλο που η πρωτεύουσα συγκεντρώνει αμέτρητα ενδιαφέροντα στοιχεία για τον επισκέπτη, είναι οι επαρχίες της χώρας που δημιουργούν τις πιο αξιομνημόνευτες εικόνες, οι οποίες χαρακτηρίζονται από συγκλονιστικά φυσικά τοπία στα Εθνικά Πάρκα, αρχαία μνημεία που δείχνουν ανέγγιχτα από την πάροδο των χρόνων και εκατομμύρια παιδιά χαμόγελα, πάνω σε σχεδόν αποστεωμένα κορμάκια.

Ξεκινώντας από την Addis Ababa, την πρωτεύουσα και επιχειρηματικό κέντρο της χώρας αλλά και την τέταρτη μεγαλύτερη πόλη της Αφρικής, ο ταξιδιώτης θα συναντήσει έναν πολύβουο, σκονισμένο τόπο με ελάχιστους ασφαλτοστρωμένους δρόμους, κτίρια που μοιάζουν με χαμόσπιτα δίπλα σε αυστηρά ανάκτορα, που απέμειναν από την ιταλική κατοχή, και πολυτελή ξενοδοχεία.

Στις μεγάλες λεωφόρους τα κάρα συνωστίζονται δίπλα στις κατσίκες και τα παλιά αυτοκίνητα, στα πεζοδρόμια οι αφρικανοί γραφειοκράτες προσπερνούν τους μοναχούς με τις μεσαιωνικές ρόμπες και ανά λίγα μέτρα βρίσκονται πρόχειρα στημένα κιόσκια από τα οποία μπορεί κανείς να αγοράσει το παραδοσιακό κρασόμελο και διάφορα φρούτα.

Το κλίμα, πάντως, στην πόλη είναι καλό, με θερμοκρασίες από 10 έως 20 βαθμούς καθ’όλη την διάρκεια του χρόνου, λόγω του μεγάλου υψόμετρου, το οποίο φτάνει τα 2.500 μέτρα, στο υψηλότερο σημείο της Addis Ababa.

Κατά την ξενάγηση στην πρωτεύουσα μπορεί κανείς να επισκεφθεί το Εθνολογικό Μουσείο, το άλλοτε ανάκτορο του αυτοκράτορα Haile Selassie που περιβάλλεται από τους όμορφους κήπους του Πανεπιστημίου της Addis Ababa, για να αποκτήσει μία πρώτη εικόνα των πλούσιων πολιτισμικών στοιχείων της χώρας.

Ενδιαφέρον, αν και λιγότερο αναδειγμένο, είναι και το Εθνικό Μουσείο, ενώ άξιος επίσκεψης είναι οπωσδήποτε ο τεράστιος Καθεδρικός Ναός της Αγίας Τριάδας, ένας από τους σπουδαιότερους τόπους λατρείας των κατοίκων. Η εμπειρία, όμως, που πρέπει οπωσδήποτε να ζήσει κανείς εκεί, έχει να κάνει με την επίσκεψη στην αγορά Merkato: το απόλυτο χάος.

Θα το βρείτε στα δυτικά της πόλης και θα σας ανταμείψει με τις προκλητικές ερεθιστικές του μυρωδιές, τα μπαχαρικά, τα είδη λαϊκής τέχνης, τα αναμνηστικά, τα υφάσματα και τα περίεργα τρόφιμα –τα οποία, ωστόσο, δεν συνιστούμε να δοκιμάσετε.

Προσοχή στις τσέπες και στις τσάντες σας.

Αφού ολοκληρωθούν οι βόλτες σας στην Addis Ababa, σπεύσατε είτε στον σταθμό των λεωφορείων της οδού Ras Mekonen Ave –από όπου φεύγουν λεωφορεία για αποστάσεις έως 150χλμ.- είτε στον κεντρικό σταθμό Autobus Terra, στην οδό African Republic, βορειοδυτικά του Merkato, ώστε να ταξιδέψετε από εκεί στην αιθιοπική επαρχία.

Πού να πάτε; Ξεκινήστε από Bale Mountains National Park, το εθνικό πάρκο που είναι περισσότερο από κάθε άλλο γνωστό για την άγρια πανίδα του, η οποία αποτελείται από τουλάχιστον 60 διαφορετικά είδη θηλαστικών και 260 διαφορετικά είδη πουλιών.

Η διαδρομή προς την περιοχή Dinsho, στην οποία βρίσκεται το πάρκο και από την οποία θα ενημερωθείτε για την εκδρομή σας εκεί, είναι περίπου 12 ώρες. Το τοπίο, όμως, που θα αντικρίσετε φτάνοντας εκεί θα σας εντυπωσιάσει: Οι κορυφογραμμές σχίζονται από βαθείς γκρεμούς, ενώ το πάρκο χαράζουν μεγάλα ποτάμια που ενώνουν αλπικές λίμνες καταλήγοντας σε ορμητικούς καταρράκτες.

Ένα ακόμα εντυπωσιακό εθνικό πάρκο είναι το Simien Mountains National Park, επίσημη τοποθεσία Πολιτιστικής Κληρονομιάς, στο οποίο, ωστόσο, προτιμότερο είναι να βρεθείτε αεροπορικώς, καθώς με λεωφορείο θα σας πάρει περί τις δύο μέρες.

Αν, πάντως, το αποφασίσετε και φτάσετε εκεί, τα βουνά θα σας αφήσουν άφωνους. Η απόλυτη ησυχία της φύσης, διακόπτεται μόνο από τις κραυγές των χιλιάδων μπαμπουΐνων και των άγριων πουλιών, ενώ για τους ορειβάτες οι διαδρομές αποτελούν έναν επίγειο παράδεισο.

Δεν είναι λίγοι, μάλιστα, αυτοί που επιλέγουν να κάνουν camping στην περιοχή.

Η γενέτειρα του καφέ

Η Αιθιοπία είναι η γενέτειρα του καφέ. Στα βουνά της περιοχής Kaffa φυτρώνει αιώνες τώρα ο λεγόμενος αραβικός καφές (coffea arabica), αλλά η περιοχή που αξίζει να επισκεφθεί κανείς για να θαυμάσει τις φυτείες και τον τρόπο που 'ψήνεται' ο, πιθανότατα, καλύτερος καφές στον κόσμο, είναι η Harar.

Θα σας πάρει περίπου δέκα ώρες να βρεθείτε εκεί από την πρωτεύουσα, αλλά είναι σε κάτι μέρη όπως αυτό που ο ταξιδιώτης έρχεται πραγματικά σε επαφή με τον τρόπο ζωής του λαού. Είναι εκεί που πραγματικά αναγνωρίζει τον αγώνα τους, με πολύ περιορισμένα μέσα -χωρίς υποδομές, καθαρό νερό ή σύγχρονο εξοπλισμό- να καλλιεργούν με πείσμα και μεράκι.

Απομεινάρι του πολυετούς κομμουνιστικού καθεστώτος, το οποίο κράτησε πολλά χρόνια πίσω την τεχνολογική εξέλιξη στους παραγωγικούς τομείς, είναι άλλωστε και ο τρόπος με τον οποίο πωλείται ο καφές ακόμα και σήμερα. Ο επισκέπτης, λοιπόν, δε μπορεί να αγοράσει καφέ απευθείας από τον παραγωγό, αλλά από συνεταιρισμούς-κοπερατίβες, τους οποίους διαχειρίζονται άνθρωποι της κυβέρνησης με αποτέλεσμα να μην υπάρχει απόλυτη διαφάνεια στις εμπορικές συναλλαγές.

Είναι, ακόμα, σε εκείνες τις περιοχές που έρχεται κανείς σε στενότερη επαφή με τον λαό. Τους εντυπωσιακά φιλικούς και πρόσχαρους αυτούς ανθρώπους που πασχίζουν, με τα λίγα αγγλικά που ξέρουν, να σου μιλήσουν για την ζωή τους αλλά κυρίως να μάθουν πράγματα από εσένα.

Πάνω από όλα, όμως, εκεί συνειδητοποιεί ο ταξιδιώτης πως βρίσκεται στην χώρα των παιδιών, τα οποία μοιάζουν να πλειοψηφούν θεαματικά έναντι των ενηλίκων και αυτό, φυσικά, εξαιτίας του AIDS που έχει σκοτώσει τους γονείς πολλών από αυτών.

Μικροσκοπικά πλασματάκια παίρνουν κατά πόδας οποιονδήποτε λευκό βλέπουν να κρατά φωτογραφική μηχανή. Του φωνάζουν 'camera! camera!' και στήνονται χαμογελαστά για ένα κοντινό πορτρέτο. Όχι με αίσθημα ματαιοδοξίας, επειδή τους αρέσει να φωτογραφίζονται, αλλά με μοναδικό σκοπό να τους δείξεις μετά την όμορφη φατσούλα τους.

Ξετρελαίνονται με την ιδέα ότι αυτή είναι η απεικόνισή τους, πολύ απλά γιατί τα περισσότερα δεν έχουν καθρέφτη. Και είναι αυτές οι εμπειρίες, περισσότερο από οποιεσδήποτε άλλες κατά το ταξίδι εκεί, που ακολουθούν τον ταξιδιώτη για πολύ καιρό αφού επιστρέψει στην πατρίδα του.

Τι πρέπει να γνωρίζει ο ταξιδιώτης:

  • Καταρχήν, για να ταξιδέψετε στην Addis Ababa χρειάζεστε βίζα, την οποία θα προμηθευτείτε από την Πρεσβεία της Αιθιοπίας (Λεωφόρος Συγγρού 253, Αθήνα, τηλ. 210 9403483) αυθημερόν, με 26 ευρώ.
  • Δεύτερο σημαντικό είναι τα εμβόλια που πρέπει οπωσδήποτε να κάνετε για κίτρινο πυρετό, πολυομελίτιδα και ηπατίτιδα. Για ακριβέστερες πληροφορίες απευθυνθείτε στο υγειονομικό τμήμα της Νομαρχίας στην οποία ανήκετε.
  • Λάβετε τις απαραίτητες προφυλάξεις -κρέμες, σπρέι κ.λ.π.- από τα κουνούπια, τα οποία υπάρχει κίνδυνος να μεταφέρουν ασθένειες.
  • Έχετε μαζί σας αντηλιακό και καπέλο, καθώς, μπορεί να μην νιώσετε ζέστη, αλλά ο ήλιος είναι αρκετά δυνατός.
  • Οι περισσότεροι δρόμοι είναι χωμάτινοι, οπότε προτιμήστε να φοράτε αθλητικά και πρόχειρα παπούτσια, ενώ –επειδή μπορεί να βρέξει ανά πάσα στιγμή- έχετε πάντα μαζί ομπρέλα, ειδικά αν σκοπεύετε να επισκεφθείτε την χώρα την υγρή εποχή.
  • Ως προς το νερό και το φαγητό, πίνετε μόνο εμφιαλωμένο και τρώτε μόνο σε εστιατόρια και ξενοδοχεία, τα οποία απευθύνονται σε τουρίστες (δοκιμάστε, μάλιστα, κάποιον από τους υπέροχους χυμούς με εξωτικά φρούτα). Οι συνθήκες υγιεινής, όπως φαντάζεστε, δεν είναι ιδανικές.
  • Ως προς τα χρήματα -δεν θα χρειαστείτε πολλά- το νόμισμα της Αιθιοπίας ονομάζεται Birr και υπολογίστε ότι 1 ευρώ αντιστοιχεί περίπου σε 17,96 Birr. (Για σύγκριση κόστους ζωής στην Αιθιοπία και εδώ, υπολογίστε ότι ο βασικός μισθός στην χώρα είναι περί τα 300 ευρώ τον μήνα). Θα μετατρέψετε ευρώ σε birr είτε στο αεροδρόμιο της Addis Ababa είτε στο ξενοδοχείο, αν μένετε σε κάποιο από τα μεγάλα.

Πώς θα πάτε

Για τη συντομότερη και οικονομικότερη –μη απευθείας- πτήση επιλέξτε την Turkish Airlines. Το ταξίδι σας θα διαρκέσει περί τις 16μιση ώρες για να πάτε και περί τις 8μιση ώρες για να γυρίσετε, περιλαμβανομένης της ενδιάμεσης στάσης στην Κωνσταντινούπολη, και θα κοστίσει περί τα 470 ευρώ κατ’άτομο μετ’επιστροφής.

Πού θα μείνετε:

  • Hilton Hotel: Από τα πιο παλιά πολυτελή ξενοδοχεία της περιοχής, τοποθετημένο αρκετά κεντρικά στην πρωτεύουσα, το Hilton εγγυάται πολυτελή διαμονή. Θα πληρώσετε περί τα 250 ευρώ για ένα δίκλινο με πρωινό, ανά βραδιά.
  • Sheraton Hotel: Ένα από τα πολυτελέστερα ξενοδοχεία της Αφρικής, με τα περσικά χαλιά και τα χρυσοποίκιλτα έπιπλα να έρχονται σε κραυγαλέα αντίθεση με τον έξω κόσμο. Για την διαμονή σας εκεί θα πληρώσετε επίσης περί τα 250 ευρώ για ένα δίκλινο με πρωινό, ανά βραδιά.
  • Jupiter International Hotel: Οικονομικότερο αλλά όχι λιγότερο αξιοπρεπές, το Jupiter βρίσκεται εξίσου κεντρικά στην πρωτεύουσα και προσφέρει άνετη και φιλόξενη διαμονή, με κόστος περί τα 100 ευρώ για ένα δίκλινο με πρωινό, ανά βραδιά.
  • The Lion's Den Hotel: Αυτό-αποκαλείται boutique hotel και σίγουρα, για τα δεδομένα της χώρας, είναι αρκετά χαριτωμένο. Βρίσκεται σε κεντρικό σημείο της Addis Ababa. Για την διαμονή σας εκεί θα πληρώσετε περί τα 70 ευρώ για ένα δίκλινο την βραδιά.