Με τις αλλεργικές δερματικές δοκιμασίες ανιχνεύεται η παρουσία αντισωμάτων έναντι ουσιών που προκαλούν αλλεργίες (αλλεργιογόνων). Εάν μια δοκιμασία είναι θετική αυτό υποδηλώνει ότι μπορεί να έχετε ευαισθητοποιηθεί στο συγκεκριμένο αλλεργιογόνο.

Ποικιλία αλλεργικών δερματικών δοκιμασιών βοηθά τον ειδικό ιατρό (αλλεργιολόγο) στη διάγνωση των αλλεργιών σας σε συνδυασμό πάντα με το λεπτομερές ιστορικό και την κλινική εξέταση. Τονίζεται ιδιαίτερα ότι η θετική αλλεργική δερματική δοκιμασία από μόνη της δεν είναι διαγνωστική μιας αλλεργίας γι' αυτό και η εν λόγω εξέταση πρέπει να γίνεται από ειδικό αλλεργιολόγο που έχει τη σχετική γνώση και εμπειρία.

Υπάρχουν δύο είδη αλλεργικών δοκιμασιών:
Α) οι δερματικές δοκιμασίες δια νυγμού και Β) οι ενδοδερμικές.

Στην πρώτη περίπτωση πρόκειται για αναίμακτη και ανώδυνη διαδικασία, οικονομικά συμφέρουσα, κατά την οποία σταγόνες αλλεργιογόνων εκχυλισμάτων τοποθετούνται στην καμπτική επιφάνεια του αντιβραχίου (ενίοτε και στην πλάτη) και διενεργείται νυγμός με ειδική βελόνη δια μέσου της σταγόνας.

Στις ενδοδερμικές δοκιμασίες, μια σταγόνα εκχυλίσματος ενίεται στην επιφανειακή στιβάδα του δέρματος και σχηματίζει μια μικρή φυσαλίδα μεγέθους φακής περίπου (όπως στην εξέταση Μαντού).


Και οι δύο μέθοδοι είναι απλές και έχουν μικρό κόστος. Η μέθοδος δια νυγμού είναι ασφαλής και μπορεί να ελεγχθούν ταυτοχρόνως πολλά αλλεργιογόνα. Η ενδοδερμική μέθοδος είναι μεν περισσότερο ευαίσθητη για ορισμένα αλλεργιογόνα από τη δοκιμασία δια νυγμού έχει όμως μικρότερη ειδικότητα δηλ.

μπορεί να αποκαλύψει ασήμαντα αλλεργιογόνα ή εκείνα που δεν προκαλούν συμπτώματα. Και στις δύο περιπτώσεις η ανάγνωση των αποτελεσμάτων γίνεται μετά παρέλευση 15-20 λεπτών. Η θετική αντίδραση (ευαισθητοποίηση), χαρακτηρίζεται από το σχηματισμό πομφού και ερυθήματος (αντίδραση παρόμοια με εκείνη που ακολουθεί το νυγμό κουνουπιού).

Το μέγεθος της αντιδράσεως καθορίζει και την ένταση της αντιδράσεως.

Αξιολόγηση
Η αξιολόγηση των δερματικών δοκιμασιών (κλίμακα: 0 έως 4+) γίνεται πάντα με βάση το ιστορικό και τα συμπτώματα του ασθενούς και όχι μόνο από τη θετικότητα των αποτελεσμάτων. Η λήψη αντιισταμινικών φαρμάκων παρεμποδίζει την εξέταση γι' αυτό και πρέπει να διακόπτονται τουλάχιστον 3-5 ημέρες πριν από την εξέταση.


Επίσης και τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα είναι δυνατόν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα γι αυτό και διακόπτεται η λήψη τους πριν την εξέταση. Σε ορισμένες περιπτώσεις η παρουσία δερμογραφισμού (δέρμα + γράφω), σε συνδυασμό με την απειρία του μη ειδικού ιατρού μπορεί να δώσει ψευδώς αρνητικά ή ανακριβή αποτελέσματα.


Επίσης στην περίπτωση της τροφικής αλλεργίας είναι συχνό το φαινόμενο οι δερματικές δοκιμασίες δια νυγμού να είναι αρνητικές και οι δερματικές δοκιμασίες με αυτούσια (νωπή) την τροφή που προκαλεί την αντίδραση (πχ.

γάλα, ψάρι κοκ) να είναι έντονα θετικές. Αυτό εν μέρει οφείλεται στην όχι ικανοποιητική τυποποίηση ορισμένων εμπορικών τροφικών εκχυλισμάτων. Μετά τη διενέργεια των δοκιμασιών πρέπει να αποφεύγεται το ξύσιμο των δερμοαντιδράσεων ώστε μέσα σε λίγες ώρες το δέρμα να επανέλθει στην προτέρα κατάστασή του
Σε ορισμένες περιπτώσεις μετά πάροδο ολίγων ωρών ορισμένα από τα θετικά tests δίνουν μια δεύτερη θετική αντίδραση ή ορισμένα που δεν είχαν αντιδράσει, αντιδρούν.

Πρόκειται για φαινόμενα επιβραδυνομένης (όψιμης) ευαισθησίας και πρέπει να τύχουν ειδικής αξιολογήσεως από τον Αλλεργιολόγο.
Τέλος, με τις δερματικές δοκιμασίες πέραν των ενδοοικιακών και περιβαλλοντικών αεροαλλεργιογόνων και των τροφών ελέγχονται και ορισμένα φάρμακα (πενικιλλίνη) αλλά και τα δηλητήρια των Υμενοπτέρων (σφηκών και μελισσών).


Εκτός από τις δερματικές δοκιμασίες δια νυγμού και τις ενδοδερμικές δοκιμασίες υπάρχουν και οι δοκιμασίες «patch» με τη βοήθεια των οποίων ελέγχεται η ευαισθητοποίηση του ασθενούς σε βιομηχανικά, κατά κύριο λόγο, αλλεργιογόνα όπως βαφές, μέταλλα, λάστιχα κ.α.

Τα σύγχρονα patch tests είναι τυποποιημένα (π.χ. TRUE Test®) και περιέχονται σε ειδικές χαρτοταινίες οι οποίες επικολλούνται στην πλάτη και παραμένουν επί 48ωρο (και σε ορισμένες περιπτώσεις επί 96 ώρες). Η αναμενόμενη θετική αντίδραση είναι παρόμοια με εκείνη των δερματικών δοκιμασιών.

Και στα patch tests ισχύουν οι περιορισμοί που ήδη αναφέρθηκαν όσον αφορά τη λήψη φαρμάκων ενώ πρόκειται για εξέταση εντελώς ανώδυνη και αναίμακτη.