Οι στατιστικές δείχνουν μάλιστα ότι ενώ την δεκαετία του ΄20 κινδύνευε να αναπτύξει μελάνωμα κάποια στιγμή στη ζωή του ένας άνθρωπος στους 1.500,  σήμερα η αντίστοιχη αναλογία είναι ένας στους 100. Οι ειδικοί συνδέουν την μεταβολή αυτή  με την αυξανόμενη έκθεσή μας στην ηλιακή ακτινοβολία και με την αύξηση της ακτινοβολίας αυτής λόγω της ελάττωσης του στοιβάδας του όζοντος.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την ανάπτυξη δερματικού καρκίνου είναι η έκθεση σε μεγάλη ένταση υπεριώδους ακτινοβολίας και σε μικρό χρονικό διάστημα. Με άλλα λόγια, η μεγαλύτερη απειλή είναι τα ηλιακά εγκαύματα, ιδίως αυτά που συμβαίνουν μέχρι την ηλικία των 19-20 ετών. Μελέτες έχουν δείξει πως όσοι δεν έχουν πάθει σοβαρό έγκαυμα μέχρι τα 18 τους χρόνια διατρέχουν σημαντικά μικρότερο κίνδυνο αναπτύξεω. Αντιθέτως, αρκεί ένα και μοναδικό σοβαρό έγκαυμα στην παιδική ηλικία για να διπλασιαστεί ο κίνδυνος. Ιδιαίτερη προσοχή στην αποφυγή των ηλιακών εγκαυμάτων πρέπει να δίνουν τα άτομα με πολύ ανοικτό χρώμα δέρματος, που καίγονται  στον ήλιο και δεν μαυρίζουν ποτέ σε σύγκριση με όσους είναι πιο σκουρόχρωμοι.

Εκτός από την ηλιακή ακτινοβολία υπάρχουν και άλλοι παράγοντες κινδύνου για ανάπτυξη μελανώματος. Ο πιο σημαντικός από αυτούς είναι το οικογενειακό ιστορικό της νόσου. Οι ασθενείς με οικογενειακό ιστορικό αποτελούν το περίπου 10-15% των κρουσμάτων μελανώματος. Άλλοι παράγοντες κινδύνου είναι να έχει κανείς πολλαπλούς σπίλους (ελιές) στο δέρμα. Οι σπίλοι βγαίνουν συνήθως καθώς μεγαλώνουμε, με τον αριθμό τους να αυξάνεται με την πάροδο των ετών και να επηρεάζεται από την έκθεση στον ήλιο. Πάντως το μελάνωμα δεν αναπτύσσεται κατ’ ανάγκην σε έναν προϋπάρχοντα σπίλο. Υπάρχουν περιπτώσεις που εμφανίζεται σε σημεία του σώματος που δεν εκτίθενται συνήθως στον ήλιο. Άλλοι παράγοντες κινδύνου είναι, η ανοσοκαταστολή  και το ατομικό ιστορικό μελανώματος.

Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να απευθύνεστε σε γιατρό αν  ένας δερματικός σπίλος (ελιά) παρουσιάσει αλλαγή στο σχήμα ή στο μέγεθος ή στο  χρώμα (αν αποκτήσει μαύρη, μπλε ή γκρι όψη). Επίσης αν έχει διάμετρο πάνω από 8 χιλιοστά, ασαφή όρια και τραχιά επιφάνεια. Τέλος δεν θα πρέπει να αδιαφορήσετε αν ο σπίλος  αιμορραγεί ή αρχίζει να προκαλεί φαγούρα.