Η ψηφιακή μαστογραφία χρησιμοποιείται διεθνώς τα τελευταία χρόνια ως διαγνωστική ακτινολογική μέθοδος. Καθώς μάλιστα οι ψηφιακοί μαστογράφοι έχουν εξελιχθεί τεχνολογικά την τελευταία τριετία, η ιατρική κοινότητα έχει αντιληφθεί πλήρως και αξιοποιεί τα πλεονεκτήματα της μεθόδου έναντι της μέχρι τώρα εφαρμοζόμενης συμβατικής - αναλογικής μαστογραφίας.

Η εμπειρία των ιατρών του ΛΗΤΩ στη χρήση της επιβεβαιώνει τα πλεονεκτήματά της και στέλνει ενθαρρυντικά μηνύματα.

Από τον Δεκέμβριο του 2006 λειτουργεί στο Μαιευτήριο ΛΗΤΩ, στο Κέντρο Μαστού, ψηφιακός μαστογράφος τελευταίας γενιάς. Μετά την εκτέλεση ικανού αριθμού μαστογραφιών και έχοντας πλέον εμπειρία μπορούμε να αξιολογήσουμε τη μέθοδο, καταγράφοντας τα πλεονεκτήματά της.

Και στις δύο διαγνωστικές μεθόδους, και στην αναλογική-συμβατική και στην ψηφιακή μαστογραφία, χρησιμοποιούνται ακτίνες 'Χ' για τη δημιουργία εικόνας, όμως στη συμβατική η εικόνα αποθηκεύεται απευθείας στο ακτινολογικό film, ενώ στην ψηφιακή η εικόνα ως ηλεκτρονικό ψηφιακό δεδομένο αποθηκεύεται σε έναν υπολογιστή.

Αυτό μας επιτρέπει να επεξεργαστούμε ποικιλοτρόπως την καταγραφείσα πληροφορία με σκοπό την καλύτερη διάγνωση και εκτίμηση της κατάστασης.

Η διαφορά μεταξύ της συμβατικής και της ψηφιακής είναι παρόμοια με αυτή της κλασικής φωτογραφικής μηχανής και της νεότερης ψηφιακής. Εκτός από τον τρόπο λήψης και αποθήκευσης των δεδομένων, άλλη διαφορά στη διαδικασία εκτέλεσης της μαστογραφίας δεν υπάρχει.

Η ψηφιακή μαστογραφία είναι ηλεκτρονικό δεδομένο μας, οπότε επιτρέπει την επεξεργασία, την προσαρμογή, την ανάκλησή της από ηλεκτρονικό αρχείο και την εύκολη αποστολή της με ηλεκτρονικό μέσο. Ο ακτινολόγος μπορεί να συμβουλευτεί συνάδελφό του ή και να συνεννοηθεί με τον κλινικό γιατρό χωρίς ο ίδιος να μετακινηθεί.

Απώλεια των films μαστογραφιών προηγουμένων ετών, απαραίτητων πολλές φορές για σύγκριση με τις καινούργιες, δεν αποτελεί πλέον πρόβλημα λόγω της εύκολης και γρήγορης ανάκτησης της εικόνας από το ηλεκτρονικό αρχείο. Η ίδια η γυναίκα έχει τη δυνατότητα να κρατά μαζί της τη μαστογραφία της ως ψηφιακό δεδομένο (σε CD).

Οι ενδεικνυόμενες περιπτώσεις

Παρατηρήσαμε ότι επισημαίνονται με καλύτερο τρόπο οι διαφορές μεταξύ φυσιολογικού και παθολογικού ιστού (μαζικού αδένα). Ανακαλύπτουμε καρκίνους σε πιο πρώιμα στάδια λόγω μεγαλύτερης ευαισθησίας της μεθόδου για μερικά άμεσα ή έμμεσα σημεία εμφάνισης της νόσου (όπως είναι οι μικροαποτιτανώσεις και οι διαταραχές της αρχιτεκτονικής σε έναν πυκνό μαστό).

Ίσως δεν είναι στατιστικά σημαντική η διαφορά στο ποσοστό ανίχνευσης καρκίνων στις γυναίκες που υποβάλλονται σε γενικό πληθυσμιακό έλεγχο. Η εμπειρία μας, όμως, δείχνει ότι σαφώς έχουν να ωφεληθούν οι γυναίκες που είναι προεμμηνοπαυσιακές, περιεμμηνοπαυσιακές (περίπου έναν χρόνο μετά την τελευταία περίοδό τους) ή ηλικίας κάτω των 50 ετών.

Σε αυτές τις ομάδες ο μαζικός αδένας είναι πιο πυκνός και η ψηφιακή μαστογραφία μας βοηθάει περισσότερο στην πρώιμη ανίχνευση καρκινικών βλαβών ή γενικά στην αξιολόγηση ευρημάτων από άλλες διαγνωστικές προσεγγίσεις.

Παρατηρήσαμε ότι και στην ομάδα των γυναικών υψηλού κινδύνου (κυρίως λόγω οικογενειακού ιστορικού) η ψηφιακή μαστογραφία μας προσφέρει περισσότερες πληροφορίες για την έγκαιρη αξιολόγηση προκαρκινικών ή καρκινικών βλαβών του μαστού.

Πρέπει να τονίσουμε εδώ ότι η μέθοδος αυτή δεν αντικαθιστά άλλες διαγνωστικές απεικονιστικές προσεγγίσεις, όπως το υπερηχογράφημα των μαστών και η μαγνητική μαστογραφία μαστού, και κυρίως δεν υποκαθιστά την ψηλάφηση των μαστών από ειδικό γιατρό.

Η διαγνωστική προσπέλαση των μαστών που πάσχουν ή προληπτικά είναι πολύπλευρη και συχνά κάθε μέθοδος συμπληρώνει ή κατευθύνει την άλλη.

Η συμβολή στη θεραπεία

Περνώντας από την πρόληψη και τη διάγνωση στη θεραπευτική αντιμετώπιση καλοήθων ή κακοήθων παθήσεων του μαστού, διαπιστώνουμε ότι και εδώ η ψηφιακή πλεονεκτεί έναντι της αναλογικής μαστογραφίας.

Στις χειρουργικές επεμβάσεις που γίνονται για διαγνωστικούς λόγους έχουμε μεγαλύτερη ακρίβεια στον εντοπισμό των μαστογραφικών ευρημάτων με συρμάτινο οδηγό, καθώς και επιβεβαίωση της αφαίρεσης του ευρήματος κατά τη διάρκεια της επέμβασης.

Αυτό σημαίνει ότι η γυναίκα ωφελείται λόγω των μικρότερων διαστάσεων του τμήματος του μαστού που αφαιρούμε (έχουμε καλύτερο κοσμητικό αποτέλεσμα, λόγω και της μικρότερης σε μήκος τομής του δέρματος και της λιγότερης δυσμορφίας του μαστού από την αφαίρεση μικρότερου όγκου ιστού).

Ακριβέστερος εντοπισμός και καλύτερη εικόνα στο δείγμα που αποστέλλεται από τη χειρουργική αίθουσα στο ακτινολογικό εργαστήριο κατά την επέμβαση σημαίνει και μείωση του χρόνου της χειρουργικής επέμβασης. Δηλαδή, κάνοντας χρήση της ψηφιακής μεθόδου έχουμε λιγότερο χρόνο γενικής αναισθησίας, που φτάνει μερικές φορές σε μείωση 20%.

Παρατηρήσαμε αυξημένη ευαισθησία της ψηφιακής μεθόδου στον έλεγχο γυναικών που είχαν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση των μαστών τους. Πετύχαμε βελτιωμένη απεικόνιση περιοχών του μαστού αλλοιωμένων αρχιτεκτονικά από την προηγηθείσα εγχειρητική πράξη, κυρίως λόγω των ηλεκτρονικών δυνατοτήτων της μεθόδου, όπως η μεγέθυνση των περιοχών αυτών ή η αλλαγή της αντίθεσης της εικόνας.

Η πρόοδος της τεχνολογίας μαζί με την εμπειρία που αποκτούμε από τη χρήση της και στον τομέα της απεικόνισης των μαστών μας έκανε πιο ισχυρούς στη μάχη κατά του καρκίνου του μαστού.

Πηγές: Πέτρο Μαλακάσης, Ακτινοδιαγνώστης, Συνεργάτης Μαιευτηρίου ΛΗΤΩ, Αντώνης Χαρλαύτης, Χειρουργός Μαστού, Συνεργάτης Μαιευτηρίου ΛΗΤΩ.