Πολλές νέες εξελιγμένες αναίμακτες διαγνωστικές τεχνικές εφαρμόζονται σήμερα από ειδικούς καρδιολόγους στα νοσοκομεία μας για τη σωστή αξιολόγηση και παρακολούθηση συμπτωματικών ή νοσηλευομένων καρδιοπαθών. Όμως, αυτές οι μέθοδοι σπάνια εφαρμόζονται σε ασυμπτωματικούς ασθενείς με 'σιωπηρή πάθηση του μυοκαρδίου', λόγω υψηλού κόστους ή επιβάρυνσης με ακτινοβολία.

Στην καρδιολογία δεν έχουμε ένα διαγνωστικό τεστ εφαρμόσιμο από κάθε γιατρό σε κάθε εξεταζόμενο, ανάλογο με το 'παπ τεστ' που εφαρμόζεται για την πρόληψη του καρκίνου της μήτρας.

Άτομα με σιωπηρές παθήσεις του μυοκαρδίου, όπως ασθενείς με στεφανιαία νόσο, με αρτηριακή υπέρταση, με σακχαρώδη διαβήτη και με μυοκαρδιοπάθειες, συχνά δεν παρουσιάζουν συμπτώματα ή ηλεκτροκαρδιογραφικές μεταβολές και, επομένως, αυτές παραμένουν αδιάγνωστες για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η συχνότητα αυτών των παθήσεων στο γενικό πληθυσμό εκτιμάται ότι είναι περίπου 30%, δηλαδή ένας στους τρεις ανύποπτους, φαινομενικά υγιείς, πιθανώς να πάσχει από σιωπηρή πάθηση του μυοκαρδίου.

Περισσότεροι από 10.000 φαινομενικά υγιείς Έλληνες πεθαίνουν αιφνίδια από αδιάγνωστη στεφανιαία νόσο ή από μυοκαρδιοπάθεια μακριά από νοσοκομείο - στο δρόμο, στο σπίτι, στο γραφείο... Ένας στους δύο ή ένας στους τρεις ασθενείς με στεφανιαία νόσο παρουσιάζει ως πρώτη εκδήλωση της νόσου οξύ στεφανιαίο σύνδρομο ή έμφραγμα του μυοκαρδίου και μετά επέρχεται αιφνίδιος θάνατος.

Πώς γίνεται το τεστ

Τα τελευταία χρόνια επινοήθηκε και στη συνέχεια αναπτύχθηκε στο ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ το Διαστολικό Τεστ Κόπωσης, το οποίο είναι απλό και μπορεί να καλύψει το μεγάλο διαγνωστικό κενό που αφορά στην έγκαιρη διάγνωση σιωπηρών παθήσεων του μυοκαρδίου.

Το τεστ αυτό γίνεται με χρήση ενός εξωτερικού πιεσοκαταγραφέα και μπορεί να ανιχνεύσει την πρώιμη μηχανική δυσλειτουργία του μυοκαρδίου στην κόπωση, πολύ πριν αρχίσουν μεταβολές στο ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ). Ο ασθενής είναι ξαπλωμένος και σφίγγει για 2 μόλις λεπτά ένα μικρό δυναμόμετρο με το ένα χέρι.

Δύο μικροί καταγραφείς πίεσης και φωνοκαρδιογραφήματος τοποθετούνται στο θώρακα.

Το διαστολικό τεστ κόπωσης γίνεται χωρίς κυλιόμενο τάπητα και είναι άνετο και απόλυτα ασφαλές για κάθε ασθενή. Δεν έχει παρουσιαστεί καμιά επιπλοκή σε πάνω από 19.000 ασθενείς που εξετάστηκαν μέχρι τώρα με το διαστολικό τεστ.

Επομένως μπορεί να εξελιχθεί σε ένα 'παπ τεστ της καρδιολογίας', εντοπίζοντας με μεγάλη επιτυχία στο πρωιμότερο στάδιό τους τις ασυμπτωματικές παθήσεις του μυοκαρδίου.

Οι εγγραφές του πιεσογραφήματος καταγράφονται σε ηλεκτρονικό υπολογιστή και με ειδικό λογισμικό εκτιμάται αυτόματα το αποτέλεσμα και τίθεται η διάγνωση της βαρύτητας της μυοκαρδιακής δυσλειτουργίας, διαχωρίζοντας συγχρόνως την ισχαιμική από τη μη ισχαιμική μηχανική δυσλειτουργία του μυοκαρδίου.

Το λογισμικό αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία παρέχοντας αντικειμενική αξιολόγηση του αποτελέσματος. Η μοναδικότητά του έχει επικυρωθεί με τη χορήγηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας στις ΗΠΑ (USA patent 7,107,095, B2, 2006).

Υψηλή αποτελεσματικότητα

Σε περισσότερες από 60 μελέτες, δημοσιευμένες σε περιοδικά της Ευρώπης και κυρίως των ΗΠΑ, αρχικά από το ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ (1989-95) και εν συνεχεία από την Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Αθηνών (1996 - 2001), αποδείχθηκε ότι το τεστ αυτό έχει υψηλή ειδικότητα (πάνω από 90%) και ευαισθησία (περισσότερο από 70%) στον εντοπισμό κυρίως ασθενών με στεφανιαία νόσο ή με μυοκαρδιοπάθειες στο πρώιμο στάδιό τους.

Άτομα με μόνο ένα η δύο παράγοντες κινδύνου για στεφανιαία νόσο ελέγχονται σήμερα σχεδόν αποκλειστικά με το ΗΚΓ ή με υπερήχους σε κατάσταση ηρεμίας. Έχει αποδειχτεί όμως πως αυτές οι τεχνικές δεν βοηθούν στον έγκαιρο εντοπισμό ασυμπτωματικών ασθενών με παθήσεις του μυοκαρδίου - κυρίως σε αυτούς με στεφανιαία νόσο.

Ακόμη και το ΗΚΓ κόπωσης δεν φαίνεται να αποτελεί τη λύση για πολλούς λόγους. Ένας στους πέντε ασθενείς φοβούνται ή αδυνατούν να ολοκληρώσουν το τεστ κόπωσης με κυλιόμενο τάπητα, λόγω ανεπαρκούς φυσικής κατάστασης. Άλλωστε, και όταν αυτό ολοκληρωθεί σωστά, έχει μειωμένη ειδικότητα (μικρότερη από 75%) και πολύ χαμηλή ευαισθησία (σε πρόσφατες μελέτες λιγότερο από 55%).

Συμπερασματικά, το διαστολικό τεστ κόπωσης μπορεί να εντοπίσει με μεγάλο ποσοστό επιτυχίας στο πρωιμότερο στάδιό τους τις ασυμπτωματικές παθήσεις του μυοκαρδίου, κυρίως στους ασθενείς με στεφανιαία νόσο ή με χρόνια αρτηριακή υπέρταση, αρχόμενη καρδιακή ανεπάρκεια ή μυοκαρδιοπάθειες.

Το τεστ αυτό μπορεί να βοηθήσει επίσης στην αξιολόγηση της θεραπευτικής αγωγής και στην καλύτερη ρύθμισή της.

Πηγές: Του Δρ. Ιωάννη Μανωλά, Καρδιολόγου.