Έχει αποδειχθεί ότι στο άκουσμα ενός κομματιού μουσικής μπορεί να επιταχυνθεί ή να επιβραδυνθεί ο ρυθμός της καρδιάς ή να ελαττωθεί ή να αυξηθεί η αρτηριακή πίεση. Εξαρτάται πάντα από το είδος της μουσικής και το πόσο ευχάριστα ή δυσάρεστα την αποδέχεται ο ακροατής, καθώς και τι ευχάριστες ή δυσάρεστες μνήμες του επαναφέρει.

Ο ασθενής ακούει μουσική μαζί με τον ψυχολόγο του και συζητούν τις αναμνήσεις και τα συναισθήματα που του ξυπνά η συγκεκριμένη μουσική. Βέβαια, εάν ο ασθενής μπορεί μόνος του να παράγει μουσική και να εκτονώνεται συζητώντας με τον ψυχολόγο, αυτό αποτελεί μία άλλη μορφή εναλλακτικής θεραπείας.

Σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες η μουσική ακούγεται σ’ όλα τα μέρη ενός Νοσοκομείου, όπως στους θαλάμους, στα χειρουργεία, στα εργαστήρια κλπ. γιατί αποδείχθηκε ότι χαλαρώνει τους ασθενείς και το προσωπικό. Το είδος της μουσικής με γρήγορο ρυθμό αυξάνει τους καρδιακούς παλμούς και την αρτηριακή πίεση, ενώ η μουσική με βραδείς ρυθμούς προκαλεί τα αντίθετα αποτελέσματα.

Τελευταίες επιστημονικές μελέτες έδειξαν ότι η καρδιακή ανεπάρκεια, που είναι από τις σοβαρότερες καρδιοπάθειες, συνυπάρχει με κατάθλιψη περίπου στο 1/3 των ασθενών. Η κατάθλιψη επιδεινώνει την καρδιακή ανεπάρκεια, η οποία βελτιώνεται στο άκουσμα μουσικής και μάλιστα συνδέεται με τη λειτουργία της καρδιάς.

Η καρδιά έχει νεύρα. Το λεγόμενο καρδιακό πλέγμα βρίσκεται υπό την επίδραση του αυτόνομου νευρικού συστήματος του λεγόμενου συμπαθητικού και παρασυμπαθητικού συστήματος. Το συμπαθητικό σύστημα επιταχύνει τους ρυθμούς της καρδιάς, ενώ το παρασυμπαθητικό σύστημα τους επιβραδύνει.

Δια μέσου των νεύρων της καρδιάς επικοινωνεί ο εγκέφαλος με την καρδιά. Δια μέσου του καρδιακού πλέγματος δίνονται εντολές από τον εγκέφαλο προς την καρδιά για να προκληθούν ταχυκαρδίες, βραδυκαρδίες και γενικότερα αρρυθμίες.

Ο εγκέφαλος διεγείρεται από οποιαδήποτε συναισθηματική φόρτιση. Ο θυμός, ο φόβος, ο έρωτας είναι στοιχεία που πυροδοτούν την εγκεφαλική διέγερση. Το ερωτικό σκίρτημα της καρδιάς δεν είναι τίποτε άλλο από μία απλή ταχυκαρδία, αποτέλεσμα της εγκεφαλικής εντολής.

Η καρδιά δεν είναι η έδρα των συναισθημάτων, ούτε ερωτεύεται ούτε φοβάται. Ο εγκέφαλος είναι υπεύθυνος για όλα.

Σήμερα με την εντυπωσιακή εξέλιξη των εργαστηριακών τεχνικών, όπως π.χ. του σπινθηρογραφήματος και ιδιαίτερα του ΡΕΤ, δηλαδή της τομογραφίας ποζιτρονίων είναι δυνατόν με χρώματα και χρωματικές αποχρώσεις να απεικονίσουμε περιοχές του εγκεφάλου που διεγείρονται τη στιγμή της οργής, της χαράς, της λύπης και της αγωνίας.

Έτσι και η μουσική με τα συναισθήματα που ξυπνά διεγείρει τον εγκέφαλο, ο οποίος ανταποκρινόμενος εκφράζεται με τις μεταβολές του καρδιακού ρυθμού και της αρτηριακής πίεσης. Τα φαινόμενα αυτά εκμεταλλεύεται- με την καλή έννοια του όρου- η καρδιολογία, η οποία τα προσαρμόζει ανάλογα με στόχο να βελτιώσει τη συμπεριφορά της καρδιάς ενός καρδιοπαθούς.

Βέβαια, η μουσική δεν μπορεί να αποτελέσει το φάρμακο για τη θεραπεία οποιασδήποτε καρδιοπάθειας.

Όμως μπορεί να ανακουφίσει τον καρδιοπαθή και να βελτιώσει τη συναισθηματική συμπεριφορά του, προκαλώντας τελικά βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας στο σύνολό της.