Επιμέλεια Θεοδώρα Γουλιώτη, Μικροβιολόγος

Μύθος 1
Μπορεί να προσβληθείτε από γρίπη αν κυκλοφορείτε σε εξωτερικούς χώρους όταν η θερμοκρασία είναι χαμηλή
Ο ιός της γρίπης μπορεί να είναι πιο διαδεδομένος κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών, αλλά οι χαμηλές θερμοκρασίες από μόνες τους δεν προκαλούν γρίπη (ALA).



Μύθος 2
Η ‘στομαχική γρίπη’ προκαλεί εμετό και διάρροια
Η γρίπη είναι μια ασθένεια του αναπνευστικού, όχι του στομάχου ή του εντέρου.

Ο εμετός και η διάρροια σπάνια αποτελούν τα βασικά συμπτώματα της γρίπης για τους ενήλικες, παρά το γεγονός ότι κάποια παιδιά με γρίπη μπορεί να τα εμφανίσουν. Η τροφική δηλητηρίαση, όπως και άλλοι ιοί και βακτήρια ευθύνονται πιο συχνά για ναυτία, εμετό και διάρροια (CDC) (ALA).

Μύθος 3
Το εμβόλιο κατά της γρίπης μπορεί να προκαλέσει γρίπη
Το εμβόλιο κατά της γρίπης περιέχει νεκρούς ιούς ή τμήματα του ιού και για το λόγο αυτό δεν προκαλεί νόσο (ΚΕΕΛΠΝΟ)

Μύθος 4
Το εμβόλιο δεν είναι 100% αποτελεσματικό, οπότε είναι καλύτερα να μην εμβολιαστώ και απλά να προφυλάσσομαι ελπίζοντας ότι δεν θα προσβληθώ από γρίπη
Όταν οι ιοί της γρίπης που περιλαμβάνει το εμβόλιο είναι παρόμοιοι με τους ιούς που κυκλοφορούν τη συγκεκριμένη περίοδο, είναι πολύ αποτελεσματικό.

Από μελέτες που έχουν γίνει, έχει δειχθεί ότι προστατεύεται από τη νόσο το 70-90% των ατόμων που εμβολιάζονται.
Στους ηλικιωμένους και σε αυτούς που πάσχουν από σοβαρά χρόνια νοσήματα το εμβόλιο συχνά είναι λιγότερο αποτελεσματικό, αλλά ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, το εμβόλιο μειώνει τις εισαγωγές στο νοσοκομείο και τους θανάτους από επιπλοκές.

(ΚΕΕΛΠΝΟ)

Μύθος 5
Η γρίπη δεν αποτελεί σοβαρή ασθένεια
Η γρίπη δεν πρέπει να συγχέεται με το κοινό κρυολόγημα, που λανθασμένα, αρκετές φορές, αποκαλούμε 'γρίπη'.

Είναι πολύ πιο σοβαρή νόσος, με εντονότερα συμπτώματα.
Σε ορισμένους ανθρώπους, η γρίπη μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές. Μερικές από αυτές είναι η πνευμονία από μικρόβια, κυρίως από πνευμονιόκοκκο, η αφυδάτωση, οι κρίσεις άσθματος στα άτομα που πάσχουν από βρογχικό άσθμα, η παρόξυνση της χρόνιας βρογχίτιδας, η επιδείνωση της καρδιακής ανεπάρκειας ή του διαβήτη.

Τα παιδιά μπορεί επίσης να παρουσιάσουν ιγμορίτιδα και ωτίτιδα. Μεγαλύτερο κίνδυνο για επιπλοκές έχουν οι ηλικιωμένοι και τα άτομα που πάσχουν από χρόνια νοσήματα (ΚΕΕΛΠΝΟ).

Μύθος 6
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες του εμβολίου είναι χειρότερες από την ίδια την ασθένεια
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το εμβόλιο κατά της γρίπης μπορεί να προκαλέσει ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες όπως πόνο στο σημείο του εμβολιασμού, πυρετό ή μυαλγία.

Οι ανεπιθύμητες αυτές ενέργειες είναι ελάχιστες σε σύγκριση με τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η γρίπη στον οργανισμό σας.
Σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να εμφανιστούν σοβαρά προβλήματα, όπως στην περίπτωση που ένας άνθρωπος είναι αλλεργικός στον εμβολιασμό, οπότε υπάρχει πιθανότητα εμφάνισης σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης.

(CDC)

Μύθος 7
Τα εμβόλια κατά της εποχικής γρίπης είναι μόνο για τους ηλικιωμένους
Τα εμβόλια κατά της εποχικής γρίπης είναι κατάλληλα για όποιον θέλει να μειώσει τις πιθανότητες να προσβληθεί από γρίπη.

Εκτός από τους ηλικιωμένους, οι περισσότερες χώρες συστήνουν τον εμβολιασμό και για ανθρώπους κάθε ηλικίας που έχουν χρόνιες ασθένειες (όπως άσθμα και διαβήτης) και για ανθρώπους με προβλήματα του ανοσοποιητικού τους συστήματος (CDC)

Μύθος 8
Εμβολιάστηκα πέρυσι, επομένως δεν θα προσβληθώ από γρίπη φέτος
Οι ιοί της γρίπης αλλάζουν συνεχώς. Γενικά, σε κάθε περίοδο γρίπης κυκλοφορούν στελέχη του ιού που έχουν μικρές διαφορές από αυτά της προηγούμενης περιόδου.

Για αυτό το λόγο η σύνθεση του εμβολίου αλλάζει κάθε χρόνο. Αλλά ακόμη και στην περίπτωση που η σύνθεση του εμβολίου είναι η ίδια με αυτή της προηγούμενης περιόδου, ο εμβολιασμός πρέπει να επαναλαμβάνεται γιατί η ανοσία που δίνει το εμβόλιο εξασθενεί μετά από 6 μήνες περίπου και επομένως δεν υπάρχει προστασία εναντίον της γρίπης την επόμενη περίοδο (ΚΕΕΛΠΝΟ).

Μύθος 9
Η γρίπη αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά
Τα αντιβιοτικά λειτουργούν έναντι των βακτηρίων αλλά δεν είναι αποτελεσματικά έναντι ιών όπως ο ιός της γρίπης (National Electronic Library for Health)

Μύθος 10
Η ξεκούραση, τα ζεστά αλλά και τα ζεστά αλκοολούχα ποτά αποτελούν την καλύτερη θεραπεία για τη γρίπη
Η ξεκούραση, η κοτόσουπα και τα ζεστά αλκοολούχα ποτά ανακουφίζουν από τα συμπτώματα της γρίπης, αλλά δεν θεραπεύουν τη λοίμωξη άμεσα.


Ο εμβολιασμός είναι το βασικό μέτρο για την πρόληψη της γρίπης και τη μείωση των επιπτώσεων επιδημιών.
Διατίθενται επίσης αντϊικά φάρμακα (με εμπορικές ονομασίες Relenza™ και Tamiflu™) τα οποία όμως πρέπει να λαμβάνονται μέχρι 48 ώρες από την εμφάνιση των συμπτωμάτων ώστε να μειώσουν τη διάρκεια της ασθένειας και τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων (CDC) (NICE) (ΚΕΕΛΠΝΟ)
Το αλκοόλ, σε συνδυασμό με το κάπνισμα, πρέπει να αποφεύγονται κατά τη διάρκεια της λοίμωξης γρίπης (CDC)

Ποιος πρέπει να εμβολιάζεται;
Σύμφωνα με την εγκύκλιο που εξέδωσε το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, οι ομάδες υψηλού κινδύνου που θα πρέπει να εμβολιαστούν είναι: Ατομα άνω των 60 ετών Οι πάσχοντες από άσθμα και άλλες πνευμονοπάθειες Οι πάσχοντες από καρδιακή νόσο με καρδιοδυναμικές διαταραχές Οι ανοσοκατασταλμένοι εξαιτίας νοσήματος ή θεραπείας Οι πάσχοντες από δρεπανοκυτταρική νόσο Παιδιά που παίρνουν μακροχρόνια θεραπεία με ασπιρίνη (π.χ.

με νόσο Kawasaki) για να ελαττωθεί ο κίνδυνος εμφάνισης συνδρόμου Reye Oι πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη Οι πάσχοντες από χρόνια νεφροπάθεια Οι κλειστοί πληθυσμοί (προσωπικό, εσωτερικοί σπουδαστές γυμνασίων, λυκείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων ή σχολών, τρόφιμοι και προσωπικό ιδρυμάτων, κ.α.) Οι επαγγελματίες υγείας Οι απασχολούμενοι στην πτηνοτροφία (εκτροφείς, σφαγείς, κλπ) συμπεριλμβανομένου και του εποχικού προσωπικού για την αποφυγή πιθανής συν-λοίμωξης από το στέλεχος που κυκλοφορεί στα πτηνά και από τα στελέχη της κοινής γρίπης.

Η συν-λοίμωξη μπορεί να ευνοήσει τη μετάλλαξη του ιού της γρίπης και την εμφάνιση δυνητικά πανδημικού στελέχους. Το τρέχον εμβόλιο της γρίπης ΔΕΝ προστατεύει από τον υπότυπο Η5Ν1 της γρίπης των πτηνών (ΚΕΕΛΠΝΟ).
Συμπέρασμα Η εποχική γρίπη μπορεί να αποτελέσει σημαντική ασθένεια, οπότε είναι σημαντικό να αποσαφηνίσουμε συχνούς μύθους.

Ο καλύτερος τρόπος προστασίας και πρόληψης της γρίπης είναι μέσω του ετήσιου εμβολιασμού (CDC) Για τη θεραπεία, τα αντϊικά φάρμακα (με εμπορικές ονομασίες Relenza™ και Tamiflu™) μπορούν να μειώσουν τη διάρκεια της ασθένειας και τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων, θα πρέπει όμως να λαμβάνονται έγκαιρα.

Πηγές: • American Lung Association (ALA). Cold and flu guidelines: myths and facts. http://www.lungusa.org/site/pp.asp?c=dvLUK9O0E&b=35869 Accessed 18 October 2007 • Centres for Disease Control and Prevention (CDC). Seasonal flu. http://www.cdc.gov/flu/ Accessed 18 October 2007 • Health Protection Agency (HPA). Seasonal influenza. http://www.hpa.org.uk/infections/topics_az/influenza/seasonal/default.htm. Accessed 17 October 2007 • National Electronic Library of Infection. NeLI antimicrobial resistance. Bugs and drugs on the web. http://www.antibioticresistance.org.uk/ARFAQs.nsf/2f87bc309e63df2d80256c8c004c707d/f8b911e1348d08b380256cae0046356d?OpenDocument Accessed 18 October 2007 • National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE). Guidance on the use of zanamivir, oseltamivir and amantadine for the treatment of influenza. Technology appraisal 58.February 2003. http://guidance.nice.org.uk/TA58/guidance/pdf/English Accessed 17 October 2007 • ΚΕΕΛΠΝΟ (Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων): http://www.keel.org.gr/keelpno/2006/Q+A_epoxikh.pdf