Οι οξείες λοιμώξεις του νευρικού συστήματος συγκαταλέγονται ανάμεσα στις σημαντικότερες νόσους στην κλινική πρακτική, διότι η ταχεία έναρξη θεραπείας είναι σωτήρια για τη ζωή. Δυστυχώς, η αυτοδιάγνωση είναι αδύνατον να πραγματοποιηθεί από τον ασθενή, λόγω έλλειψης εξειδικευμένων γνώσεων και κλινικής εμπειρίας.

Κάθε εμπύρετη κατάσταση πρέπει να αξιολογείται άμεσα με σωστή ιατρική εξέταση, όταν υπάρχει ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω:

  • Ασυνήθιστος πονοκέφαλος
  • Λήθαργος, διαταραχή του επιπέδου συνείδησης ή ασυνήθιστη αλλαγή στη συμπεριφορά
  • Έμετοι
  • Σπασμοί
  • Αδυναμία κίνησης χεριού ή ποδιού
  • Φωτοφοβία
  • Ασυνήθιστος πόνος ή βάρος στον αυχένα ή δυσκαμψία
  • Εξάνθημα.

Τα άτομα με πτώση της ανοσολογικής ικανότητας, όπως τα άτομα που λαμβάνουν χρονίως κορτιζόνη ενδέχεται κατά την εισβολή της μηνιγγίτιδας να μην εμφανίσουν καθόλου πυρετό.

Υπάρχουν παράγοντες και νοσήματα που προδιαθέτουν στην εμφάνιση λοίμωξης από μηνιγγίτιδα. Τα νοσήματα αυτά πρέπει να θεραπεύονται έγκαιρα με επάρκεια και οι παράγοντες που αφορούν τη διατροφή και το περιβάλλον πρέπει να αποκαθίστανται το συντομότερο δυνατόν.

Παράγοντες κινδύνου για μηνιγγίτιδα είναι:

  • Κακώς θεραπευόμενες ή παραμελημένες λοιμώξεις του αναπνευστικού όπως πνευμονία, ωτίτιδα, ιγμορίτιδα
  • Χρόνιες λοιμώξεις του ουροποιητικού
  • Ο διαβήτης
  • Η κατάχρηση αλκοόλ
  • Η σπληνεκτομή
  • Η υπογαμμασφαιριναιμία
  • Η ανεπάρκεια συμπληρώματος
  • Παθολογικές καταστάσεις και νοσήματα που προκαλούν ανοσοκαταστολή, όπως το AIDS
  • Η κάκωση κεφαλής με κάταγμα κρανίου και εκροή ΕΝΥ
  • Η παραμονή σε τόπους όπου η μηνιγγίτιδα ενδημεί, όπως ορισμένες περιοχές της Αφρικής
  • Η υιοθέτηση κοινοβιακής ζωής, η ένταξη σε στρατόπεδα, ο ύπνος σε κοιτώνες.

Το εμβόλιο της μηνιγγίτιδας διατίθεται, δεν είναι δραστικό έναντι αρκετών μορφών μηνιγγίτιδας και επιφυλάσσεται σε περιπτώσεις υψηλού κινδύνου.

Γενικά μέτρα τόνωσης του οργανισμού, όπως η αποφυγή του καπνίσματος, η σωστή διατροφή, η αποφυγή ψυχικής και σωματικής καταπόνησης, ο επαρκής ύπνος, συντελούν στην πρόληψη γενικώς των λοιμώξεων και ειδικώς της μηνιγγίτιδας.