Οδηγίες που αφορούν ταξιδιώτες και πλήρωμα πλοίου

Τι είναι η γρίπη από το νέο ιό Α (Η1Ν1);

Πρόκειται για νόσο του αναπνευστικού συστήματος που οφείλεται στο νέο ιό Α(Η1Ν1) της γρίπης. Πρωτοεμφανίστηκε στο Μεξικό και επεκτάθηκε γρήγορα σε πολλές χώρες. Η Ελλάδα βρίσκεται στη φάση 6 της πανδημίας νέας γρίπης Α(Η1Ν1) από τον Ιούλιο του 2009, λόγω της συνεχιζόμενης μετάδοσης της γρίπης στην κοινότητα. Γενικά η νόσηση είναι ήπια για τη μεγάλη πλειοψηφία των κρουσμάτων και κατά κανόνα οι ασθενείς αναρρώνουν πλήρως και ταχέως.

Ποια είναι η κλινική εικόνα της νόσου;

Ο χρόνος που μεσολαβεί από την έκθεση στον ιό έως την εκδήλωση συμπτωμάτων είναι 1-7 ημέρες. Τα συμπτώματα είναι όμοια με της εποχικής γρίπης: αιφνίδια έναρξη πυρετού και συμπτώματα από το αναπνευστικό σύστημα (βήχας, καταρροή, πονόλαιμος,) με μυαλγία, κεφαλαλγία, ενώ μπορεί να εμφανιστούν και ρίγη, αίσθημα κόπωσης, διάρροια και έμετοι.

Πώς μπορεί να μεταδοθεί ο ιός;

Οι άνθρωποι μολύνονται από το νέο ιό Α(Η1Ν1) με τον ίδιο τρόπο όπως στην εποχική γρίπη.
Μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω σταγονιδίων από ασθενή που βήχει ή
φτερνίζεται. Ο ιός πιθανόν να μεταδοθεί και έμμεσα, αν τα χέρια μας έρθουν σε επαφή με επιφάνειες άμεσα και πρόσφατα μολυσμένες (πχ χερούλια τουαλέτας) και ακουμπήσουν στη συνέχεια τη μύτη ή το στόμα.

Εμβολιασμός

Το εμβόλιο της εποχικής γρίπης δεν παρέχει προστασία έναντι της γρίπης από το νέο ιό Α(Η1Ν1). Το πανδημικό εμβόλιο για το νέο ιό Α(Η1Ν1) δεν αναμένεται να παρέχει προστασία από την εποχική γρίπη.
Γενικά μέτρα πρόληψης λοιμώξεων κατά το ταξίδι με πλοίο
1. Αν είστε άρρωστος με συμπτώματα γρίπης, αναβάλετε το ταξίδι σας και μην
επιβιβαστείτε στο πλοίο.
2. Πρώτη γραμμή άμυνας κατά των λοιμώξεων είναι η προσεκτική υγιεινή των χεριών.
Συνιστάται συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό. Aν τα χέρια δεν είναι εμφανώς λερωμένα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναλλακτικά αλκοολούχο διάλυμα (πχ οινόπνευμα
70οC). Η χρήση γαντιών δεν υποκαθιστά το πλύσιμο των χεριών.
Τα χέρια πρέπει να πλένονται:

  • Μετά κάθε άμεση επαφή με ασθενή ή σωματικά υγρά ασθενή (π.χ. σάλια)
  • Μετά από επαφή με αντικείμενα που έχουν έρθει σε επαφή με αναπνευστικές ή εκκρίσεις ασθενή (π.χ. χαρτομάντηλα)

3. Σχολαστική τήρηση των μέτρων υγιεινής όπως:

  • κάλυψη του στόματος και της μύτης με χαρτομάντηλο κατά το βήχα ή φτέρνισμα
  • αποφυγή επαφής των χεριών με στόμα, μύτη ή μάτια για πρόληψη διασποράς μικροβίων

4. Αποφυγή επαφής με ασθενείς που έχουν συμπτώματα του αναπνευστικού.
5. Αν παρουσιάσετε συμπτώματα γρίπης κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ενημερώστε
άμεσα τον υγειονομικό υπεύθυνο του πλοίου για την ασθένειά σας, ώστε να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα και να αναζητηθεί ιατρική βοήθεια.
6. Η σταθερή χρήση μάσκας κατά τη διάρκεια του ταξιδιού δεν συνιστάται, όταν δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι κάποιος επιβάτης ή μέλος του πληρώματος νοσεί.

Χειρισμός επιβάτη ή μέλους πληρώματος με συμπτώματα γρίπης κατά το ταξίδι με πλοίο

Αν ένας επιβάτης ή μέλος πληρώματος παρουσιάσει συμπτώματα γρίπης κατά τη διάρκεια του
ταξιδιού, δηλαδή πυρετό με συμπτώματα/ σημεία οξείας λοίμωξης του αναπνευστικού (βήχας, καταρροή, πονόλαιμο, δυσκολία στην αναπνοή), συνιστάται:
1) Απομόνωση του ασθενούς σε καμπίνα με ατομική τουαλέτα και σίτιση στην καμπίνα. Η πόρτα της καμπίνας πρέπει να παραμένει κλειστή. Αν είναι δυνατό η καμπίνα αυτή
πρέπει να έχει φυσικό εξαερισμό (ανοιγόμενο παράθυρο).
2) Αν είναι αναπόφευκτη η κυκλοφορία του ασθενούς εκτός καμπίνας, αυτός πρέπει να φορά χειρουργική μάσκα όλο το διάστημα, που βρίσκεται εκτός της καμπίνας.
3) Σε κάθε περίπτωση ο ασθενής πρέπει να καλύπτει το βήχα του (π.χ. με χαρτομάντηλο).
4) Συνιστάται η αποφυγή επισκεπτηρίου στην καμπίνα και γενικά να αποφεύγεται η είσοδος άλλων ατόμων, αν δεν υπάρχει σοβαρός λόγος, π.χ. παροχή φροντίδας, καθαριότητα καμπίνας. Συνιστάται να οριστεί συγκεκριμένο μέλος του πληρώματος για τη φροντίδα του ύποπτου κρούσματος, αν είναι δυνατό, και να περιοριστεί στο ελάχιστο ο αριθμός των μελών πληρώματος που έρχονται σε στενή επαφή με τον ασθενή.
5) Τα άτομα, που θα έρθουν σε επαφή με τον ασθενή (θα μπουν στην καμπίνα του),
πρέπει να φορούν γάντια και μάσκα.
6) Ο χρησιμοποιημένος προστατευτικός εξοπλισμός (μάσκα, γάντια, ποδιά μιας χρήσης) πρέπει να απορρίπτεται σε κάδο έξω από την πόρτα της καμπίνας και σε καμία περίπτωση να μην ξαναχρησιμοποιείται.
7) Μετά την απόρριψη του προστατευτικού εξοπλισμού πρέπει τα χέρια να πλένονται καλά με νερό και σαπούνι. Τονίζεται ότι η χρήση γαντιών δεν υποκαθιστά το πλύσιμο των χεριών, το οποίο και αποτελεί σημαντικότατο μέσο πρόληψης.

Γενικά μέτρα για όλο το πλήρωμα και τους επιβάτες

1) Ο υγειονομικός υπεύθυνος του πλοίου οφείλει να ενημερώσει τους επιβαίνοντες στο πλοίο για την εμφάνιση ύποπτου κρούσματος γρίπης. Όλοι οι επιβαίνοντες στο πλοίο πρέπει να ενημερωθούν ότι οφείλουν α) να αναφέρουν στον υγειονομικό υπεύθυνο, αν έχουν έρθει σε στενή επαφή με το ύποπτο κρούσμα και β) σε περίπτωση που ασθενήσουν, να ενημερώσουν αμέσως τον υγειονομικό υπεύθυνο.
2) Ο υγειονομικός υπεύθυνος πρέπει να συστήσει τη γενική τήρηση των βασικών κανόνων υγιεινής. Ιδιαιτέρως σημαντικό είναι το πλύσιμο των χεριών με νερό και σαπούνι σε τακτά διαστήματα και οπωσδήποτε πριν την επαφή με το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια, καθώς και πριν την κατανάλωση φαγητού και ποτού ή το κάπνισμα.
3) Τα άτομα που ήρθαν σε στενή επαφή με τον ασθενή πρέπει να λάβουν οδηγία για
παρακολούθηση της υγείας τους τις επόμενες 7 ημέρες. Αν κατά τις 7 αυτές ημέρες
παρουσιάσουν πυρετό πάνω από 38° και βήχα ή δυσκολία στην αναπνοή, και γενικά αν αρρωστήσουν, πρέπει να ενημερώσουν αμέσως τον υγειονομικό υπεύθυνο.
4) Πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα, ώστε σε κάθε ταξίδι να υπάρχει επαρκές αναλώσιμο υλικό για την πρόληψη των λοιμώξεων:

  • σαπούνι και νερό ή αλκοολούχο διάλυμα καθαρισμού χεριών
  • θερμόμετρα
  • χαρτομάντηλα
  • απλές χειρουργικές μάσκες
  • γάντια μιας χρήσης
  • σακούλες απορριμμάτων
  • υγρά καθαρισμού επιφανειών

Ο υγειονομικός υπεύθυνος του πλοίου μπορεί να επικοινωνεί με το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. στα τηλέφωνα 210 5212054, 210 5222339, 210 5212000 (όλο το 24ωρο), στην περίπτωση εκδήλωσης κρούσματος γρίπης στο πλοίο για οδηγίες αντιμετώπισης.

Καθαριότητα και απολύμανση καμπίνας απομόνωσης ασθενούς

1) Απαιτείται καθημερινός καθαρισμός και απολύμανση των επιφανειών, που αγγίζει συχνά ο ασθενής, όπως κομοδίνο, πόμολα, επιφάνειες της τουαλέτας κ.λ.π., καθώς και έκτακτος καθαρισμός, όταν οι επιφάνειες λερωθούν από βιολογικά υγρά.
2) Το προσωπικό καθαριότητας πρέπει να εισέρχεται στην καμπίνα με μάσκα, γάντια και ποδιά μιας χρήσης. Για όσο χρόνο εργάζεται μέσα στην καμπίνα, το προσωπικό
καθαριότητας δεν πρέπει να αγγίζει με τα χέρια του το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια του, να καπνίζει ή να τρώει.
3) Ο καθαρισμός των επιφανειών πρέπει να γίνεται δύο φορές (διπλό πέρασμα) με
απολυμαντικό με αντιϊκή δράση. Αποτελεσματικά απολυμαντικά είναι το διάλυμα
υποχλωριώδους νατρίου σε διάλυση 1:10 ή η αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) 70%.
4) Οι υφασμάτινες επιφάνειες (πχ ταπετσαρίες επίπλων) πρέπει να καθαρίζονται με
συσκευή ατμού (θερμοκρασία> 70°).

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι επαγγελματίες υγείας που θα έλθουν σε επαφή με το ύποπτο κρούσμα πρέπει να λαμβάνουν τα μέτρα προφύλαξης για τα νοσήματα που μεταδίδονται με σταγονίδια (ποδιά, μάσκα, γάντια).
Για οποιαδήποτε διευκρίνιση, απευθυνθείτε στο ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. στα τηλέφωνα 210 5212054, 210 5222339, 210 5212000.
Επικαιροποιημένες πληροφορίες για τη νέα γρίπη Α(Η1Ν1) αναφέρονται αναλυτικά στην ιστοσελίδα του ΚΕΕΛΠΝΟ: www.keelpno.gr

Πλύσιμο χεριών: πρώτη γραμμή άμυνας κατά της μετάδοσης λοιμώξεων
Πλένετε τα χέρια σας

  • Πριν αγγίξετε το στόμα για να φάτε, να πιείτε
  • να καπνίσετε, να βουρτσίσετε τα δόντια
  • Μετά τη χρήση της τουαλέτας
  • Όταν αγγίζετε επιφάνειες, όπως πόμολα ή χειρολαβές, σε πολυσύχναστα μέρη.
  • Όταν φταρνίζεστε ή φυσάτε τη μύτη σας
  • Όταν έρχεστε σε επαφή με άρρωστα άτομα.

Σωστό πλύσιμο των χεριών

1. Πλύνετε τα χέρια σας προσεκτικά με ζεστό νερό και σαπούνι. Τρίψτε καλά ανάμεσα στα δάκτυλα.
2. Σκουπίστε τα χέρια με χειροπετσέτα.
3. Χρησιμοποιείστε τη χειροπετσέτα για να κλείσετε τη βρύση και να ανοίξετε την πόρτα.

Χρήση απολυμαντικών διαλυμάτων

Αν δεν υπάρχει νερό και σαπούνι και τα χέρια  δεν είναι εμφανώς λερωμένα, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε εναλλακτικά αλκοολικό  διάλυμα με περιεκτικότητα 70% σε οινόπνευμα.