Γράφει ο Δημήτρης Μπιλάλης MBBCH MMEDSC CCST FRCOG, 
Μαιευτήρας - Γυναικολόγος - Λαπαροσκόπος Χειρουργός, 
Διαπιστευμένος Ακόλουθος του Βασιλικού Κολεγίου Μαιευτήρων Γυναικολόγων της Μεγ. Βρετανίας.

Τα τελευταία χρόνια, με την αύξηση των σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων (ΣΜΝ), υπήρξε επίσης αύξηση του αριθμού των εγκύων γυναικών με σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Όμως, με την έγκαιρη διάγνωση και κατάλληλη παρέμβαση, οι επιπλοκές στα νεογνά, που είναι αυτό που μας ενδιαφέρει στο μέγιστο, είναι πλέον σπάνιες.

Ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων HPV, είναι το πλέον συχνό σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα σε ανθρώπους αναπαραγωγικής ηλικίας. Πρόκειται για μία "οικογένεια" ιών που προσβάλουν το επιθήλιο και περιλαμβάνει περισσότερους από 100 υπότυπους. Δεν προκαλούν όλοι οι υπότυποι τις ίδιες βλάβες, κάποιοι δε χαρακτηρίζονται ως χαμηλού κινδύνου ενώ κάποιοι άλλοι ως υψηλού, ανάλογα με το αν σχετίζονται με προκαρκινικές ή καρκινικές αλλοιώσεις. Όμως, μόλυνση με αυτόν το πολύ μικρό DNA- ιό δε σημαίνει πως κάποια γυναίκα θα αναπτύξει τελικά καρκίνο του τραχήλου. Ορισμένες φορές, τα άτομα μπορεί να είναι απλά φορείς, δηλαδή δεν αναπτύσσουν καμία είδους αλλοίωση. Άλλοι αναπτύσσουν τα γνωστά σε όλους κονδυλώματα (καλοήθεις αλλοιώσεις με τη μορφή θηλωμάτων). Τέλος, και αυτή η κατηγορία χρειάζεται τη μεγαλύτερη προσοχή και φροντίδα, είναι εκείνοι που αναπτύσσουν κυτταρολογικές αλλοιώσεις (δυσπλασίες), oι oπoίες αν δεν αντιμετωπισθoύν εγκαίρως με το σωστό, βάση κατευθυντήριων οδηγιών τρόπο, μπoρoύν να εξελιχθoύν σε καρκίνo, ιδιαίτερα στον τράχηλο της μήτρας και την ευρύτερη πρωκτογεννητική περιοχή.

Ενδεικτικά, από τα στελέχη που έχουν ταυτοποιηθεί, χαμηλού κινδύνου που ευθύνονται κυρίως για την ανάπτυξη κονδυλωμάτων είναι τα: 6, 11, 42, 43, 44
Υψηλού κινδύνου που συνδέονται με προκαρκινικές αλλοιώσεις είναι: 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 56, 57. Οι υψηλού κινδύνου τύποι του HPV έχουν ανιχνευθεί στο 99% των καρκίνων του τραχήλου. Ο υπότυπος HPV- 16 ευθύνεται για το 50% περίπου των καρκίνων του τραχήλου παγκοσμίως, και οι τύποι 16 και 18 μαζί αντιπροσωπεύουν περίπου το 70% των καρκίνων του τραχήλου. Λοίμωξη με υπότυπους του HPV υψηλού κινδύνου θεωρείται απαραίτητη για τη δημιουργία προκαρκινικών αλλοιώσεων και ως εκ τούτου καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Όμως πρέπει να γίνει αντιληπτό πως η λοίμωξη αυτή από μόνη της δεν είναι αρκετή για να προκαλέσει καρκίνο, επειδή η συντριπτική πλειοψηφία των γυναικών που έχουν προσβληθεί από τον ιό δεν αναπτύσσουν καρκίνο.

Τι γίνεται λοιπόν όταν μια γυναίκα έχει HPV και μείνει έγκυος;

Είναι σχεδόν απίθανο μια HPV μόλυνση να επηρεάσει την εγκυμοσύνη ή την υγεία του μωρού σας. Στην εγκυμοσύνη, μια γυναίκα που έχει ήδη τον ιό ως φορέας μπορεί να αναπτύξει κονδυλώματα ή αν έχει ήδη κάποια, αυτά να πολλαπλασιαστούν ταχύτερα επειδή το περιβάλλον της εγκυμοσύνης τα ευνοεί. Η αύξηση των κολπικών υγρών που αυξάνει την υγρασία στο κόλπο σε συνδυασμό με τις ορμονικές αλλαγές και τη αποδυνάμωση του ανοσοποιητικού συστήματος, οδηγούν στη ταχύτερη ανάπτυξη τους.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα κονδυλώματα δεν θα δημιουργήσουν κανένα πρόβλημα για εσάς ή το μωρό σας. Οπότε η γυναίκα μπορεί να έχει έναν φυσιολογικό κολπικό τοκετό. Όμως υπάρχουν και οι περιπτώσεις εκείνες, όταν ο ιός ειναι σε έξαρση ή υπάρχει βεβαρυμένο ιστορικό, που η καισαρική τομή είναι η μέθοδος επιλογής για λόγους ασφαλείας. Ο μαιευτήρας ωφείλει να ενημερώσει σωστά το ζευγάρι και να ληφθεί η σωστή για αυτούς απόφαση. Είναι δυνατό ο ιός να μεταδοθεί στο μωρό κατά τη διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού, αλλά αυτό δεν συμβαίνει πολύ συχνά. Ακόμα κι αν το μωρό προσβληθεί από τον ιό, το πιθανότερο είναι να το ξεπεράσει μόνο του, χωρίς να αναπτυχθούν συμπτώματα ή να δημιουργηθούν προβλήματα. Στην απίθανη περίπτωση που το μωρό προσβληθεί από στελέχη του HPV που προκαλούν κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων, μπορεί να αναπτύξει κονδυλώματα στις φωνητικές του χορδές ή άλλες περιοχές κάποια στιγμή στην βρεφική ή την παιδική ηλικία. Αυτή η κατάσταση, που ονομάζεται υποτροπιάζουσα θηλωμάτωση του αναπνευστικού, είναι πολύ σοβαρή ασθένεια. Και είναι και ο κύριος λόγος που πρέπει να είμαστε πολύ προσεχτικοί στις επιλογές μας, όσον αφορά τον τρόπο τοκετού. Ευτυχώς όμως είναι εξαιρετικά σπάνια. Για το λόγο αυτό και σε καμία περίπτωση δε σημαίνει πως επειδή μια γυναίκα έχει HPV πρέπει να γεννήσει με καισαρική τομή. Ο φυσιολογικός τοκετός είναι μια απολύτως ασφαλής επιλογή, δεδομένου ότι η γυναίκα έχει παρακολουθηθεί σωστά, σύμφωνα με τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες.