Προγραμματίζετε τα γεύματά σας, πίνετε ό,τι βρείτε μπροστά σας και συμμετέχετε σε κάθε είδους δραστηριότητες δίχως στιγμή να σκεφθείτε αν και τι επιπτώσεις μπορεί να έχουν στα δόντια σας.

Και όμως οι επιπτώσεις αυτές είναι μεγάλες. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας (ΕΟΟ), μόλις το 0,7% των ατόμων ηλικίας 35-44 ετών στη χώρα μας και το 0,1% των ηλικιωμένων δεν έχουν τερηδόνα, ενώ οι 9 στους 10 Έλληνες πάσχουν από ασθένειες των ούλων.

Μάλιστα όσο αυξάνεται η ηλικία τόσο επιδεινώνεται το επίπεδο στοματικής υγιεινής και η κατάσταση των δοντιών, με συνέπεια μετά την ηλικία των 65 ετών το 41,2% των Ελλήνων να έχουν τεχνητή ολική οδοντοστοιχία άνω γνάθου και το 31,4% τεχνητή ολική οδοντοστοιχία κάτω γνάθου, αφού έχουν χάσει όλα τα φυσικά πάνω ή κάτω δόντια αντίστοιχα.

Ποιες είναι λοιπόν οι κακές συνήθειες που χαλάνε τα δόντια μας;

  • Δεν τα βουρτσίζουμε. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΟΟ, μόνο ο ένας στους τρεις Έλληνες (το 35,4%) βουρτσίζει τα δόντια του δύο ή περισσότερες φορές την ημέρα, που είναι το συνιστώμενο. Οι περισσότεροι (περίπου 60%) τα βουρτσίζουν μία φορά την ημέρα ή σπανιότερα, και ένα 5% δεν τα βουρτσίζουν ποτέ.
  • Μασάμε παγάκια. Ειδικά το καλοκαίρι είναι μια πολύ δροσιστική συνήθεια που θεωρείται αθώα, αφού τα παγάκια δεν έχουν θερμίδες ή ζάχαρη. Ωστόσο μπορεί να ραγίσουν ή να σπάσουν τα δόντια, να προκαλέσουν βλάβη στην αδαμαντίνη ουσία (είναι η εξωτερική στοιβάδα τους), να δημιουργήσουν πρόβλημα στα σφραγίσματα και στις «κορώνες» και να προκαλέσουν πόνο στους μυς της γνάθου.
    Αν η συνήθεια αυτή είναι χρόνια, μπορεί επίσης να ανακαλύψετε κάποια στιγμή ότι τα δόντια σας έχουν γίνει εξαιρετικά ευαίσθητα στα ψυχρά και στα θερμά ροφήματα και τρόφιμα, καθώς και ότι είναι ευάλωτα στην ανάπτυξη τερηδόνας.
    Ανάλογοι κίνδυνοι υπάρχουν και για όσους μασάνε άλλα αντικείμενα, όπως το στυλό τους.
  • Χρησιμοποιούμε τα δόντια σαν ανοιχτήρια. Αν και είναι πολύ βολικό να χρησιμοποιεί κανείς τα δόντια του για να ανοίξει μια πλαστική συσκευασία, είναι μία από τις χειρότερες συνήθειες για τα δόντια γιατί και αυτή μπορεί να οδηγήσει σε ραγίσματα και σπασίματα.
  • Καταναλώνουμε πολλή «κρυφή» ζάχαρη. Όλοι ξέρουν ότι πρέπει να προστατεύουν τα δόντια τους από τη ζάχαρη που προστίθεται π.χ. στον καφέ ή που υπάρχει στα αναψυκτικά και στα γλυκά, αλλά λίγοι συνειδητοποιούν ότι πιο επικίνδυνη είναι η «κρυφή» ζάχαρη που υπάρχει στα πιο απίθανα είδη, ακόμα και σε φάρμακα (π.χ. για τις καούρες ή σε πασίλιες για τον πονόλαιμο), σε δημητριακά διαίτης ολικής άλεσης και σε ισοτονικά ροφήματα και φρουτοχυμούς.
  • Όποια κι αν είναι η πηγή της, η ζάχαρη αντιδρά με την κολλώδη πλάκα που επιστρώνει τα δόντια και τα βακτήρια της πλάκας την μετατρέπουν σε οξύ που διαβρώνει την αδαμαντίνη ουσία, ευνοώντας έτσι την εμφάνιση τερηδόνας. Ιδιαίτερα προσεκτικοί πρέπει να είστε με τα μπισκότα, τις καραμέλες, τα φάρμακα με ζάχαρη και οτιδήποτε άλλο «κολλάει» στα δόντια γιατί αυτά είναι τα πιο επιβλαβή αφού επιτρέπουν στα βακτήρια να παράγουν οξέα επί ώρες. Φροντίστε να καταναλώνετε τέτοιου είδους προϊόντα μαζί με φαγητό, για να απομακρύνονται γρήγορα από τα δόντια σας. Ειδάλλως θα πρέπει αμέσως μετά την κατανάλωσή τους να ξεπλύνετε με άφθονο νερό το στόμα σας ή καλύτερα ακόμα να βουρτσίσετε τα δόντια σας.
  • Πίνουμε πολύ ανθρακικό. Η ζάχαρη δεν είναι ο μοναδικός εχθρός των δοντιών. Εξίσου επιζήμιο είναι και το ανθρακικό, που συνήθως υπάρχει σε αναψυκτικά και μεταλλικά νερά με τη μορφή του φωσφορικού και του κιτρικού οξέος. Τα οξέα αυτά διαβρώνουν την αδαμαντίνη ουσία των δοντιών και ανοίγουν το δρόμο για οδοντικά προβλήματα. Όταν πίνετε τέτοια ροφήματα, πρέπει μετά να ξεπλένετε καλά το στόμα σας με νερό.
  • Πίνουμε αλκοόλ χωρίς φαγητό. Το αλκοόλ είναι όξινο και μπορεί να διαβρώσει την αδαμαντίνη ουσία. Επίσης μειώνει την παραγωγή του σάλιου, με αποτέλεσμα να ελαττώνεται η απομάκρυνση της οδοντικής πλάκας και των βακτηρίων από την επιφάνεια των δοντιών. Φροντίστε είτε να πίνετε μόνο μαζί με φαγητό, είτε να ξεπλένετε το στόμα σας με νερό μεταξύ των ποτών.
  • Τσιμπολογάμε πατατάκια. Τα πατατάκια και γενικότερα τα τρόφιμα με άμυλο είναι η χαρά των βακτηρίων της οδοντικής πλάκας, διότι διασπούν το άμυλο και το μετατρέπουν σε οξύ που μπορεί να επιτίθεται στα δόντια σας για αρκετή ώρα, κυρίως αν τσιμπολογάτε. Όταν λοιπόν τρώτε τέτοια τρόφιμα, πρέπει ύστερα να βουρτσίζετε τα δόντια σας και να καθαρίζετε τα διαστήματα μεταξύ τους με οδοντικό νήμα.
  • Καλό είναι πάντως να αποφεύγετε το τσιμπολόγημα γιατί οι μικρές ποσότητες φαγητού δεν διεγείρουν αρκετά την παραγωγή σάλιου με αποτέλεσμα να μένουν επί περισσότερη ώρα στα δόντια τα υπολείμματα των τροφίμων. Περιορίστε τα σνακ σε δύο την ημέρα και να επιλέγετε τρόφιμα με χαμηλή περιεκτικότερη σε ζάχαρη, σάκχαρα και άμυλο, όπως τα στικ καρότου.
  • Καπνίζουμε. Τα τσιγάρα και γενικώς όλα τα προϊόντα καπνού, περιέχουν χρωστικές που αλλοιώνουν το χρώμα των δοντιών, ενώ ανοίγουν το δρόμο στην ουλίτιδα και μακροπρόθεσμα στον καρκίνο του στόματος, των χειλιών και της γλώσσας. Αν λοιπόν αναζητάτε έναν ακόμα λόγο για να κόψετε το κάπνισμα, σκεφτείτε το χαμόγελό σας.