Νίκος Χατζησταμάτας, Ειδικός Ρευματολόγος, επιστημονικός συνεργάτης «Πειραικού Θεραπευτηρίου» και  κέντρου αποκατάστασης «Ανάπλαση»

Η ΑΣ είναι μια επώδυνη συστηματική χρόνια φλεγμονώδης νόσος, που προσβάλλει κυρίως τη σπονδυλική στήλη, καθώς και άλλες αρθρώσεις όπως τα ισχία, τα γόνατα και τις ενθέσεις. Συχνά συνυπάρχουν  εξωαρθρικές εκδηλώσεις με φλεγμονή σε οφθαλμούς (πρόσθια ραγοειδίτιδα), στο έντερο, ενώ πολύ πιο σπάνιες είναι οι πρωτοπαθείς εκδηλώσεις από το καρδιαναπνευστικό σύστημα και τους νεφρούς.

Η αιτιολογία της είναι άγνωστη, αν και φαίνεται ότι γενετικοί παράγοντες (ισχυρή συσχέτιση με το αντιγόνο ιστοσυμβατότητας Β27) και λοιμώδεις παράγοντες που επηρεάζουν τον εντερικό φραγμό, είναι πιθανό να πυροδοτούν τους φλεγμονώδεις μηχανισμούς με τους οποίους τελικά αναπτύσσεται η νόσος.

Στην Ελλάδα προσβάλλεται περίπου το 0,24% των ενηλίκων, είναι έξι φορές συχνότερη στους άνδρες, εκδηλώνεται κυρίως σε νεαρά άτομα με μέση ηλικία εμφάνισης τα 26 χρόνια, ενώ σπάνια εκδηλώνεται μετά τα 45 έτη.

Το πιο συχνό σύμπτωμα είναι η φλεγμονώδης οσφυαλγία που εκδηλώνεται με πόνο στη μέση και τους γλουτούς, χειροτερεύει στην ανάπαυση, ξυπνάει τον ασθενή τη νύχτα, συνοδεύεται από πρωινή δυσκαμψία και βελτιώνεται με την άσκηση. Μερικοί ασθενείς μπορεί να παρουσιάσουν περιφερική αρθρίτιδα με πιο σοβαρή αυτή των ισχίων, ενθεσίτιδα (πχ του Αχίλλειου τένοντα), τενοντοελυτρίτιδα, πόνο  στον αυχένα, τη ράχη και στο πρόσθιο θωρακικό τοίχωμα. Η Ιριδοκυκλίτιδα, φλεγμονή στο μάτι που εμφανίζεται στο 20-30% των ασθενών, εκδηλώνεται με πόνο, κοκκίνισμα, δακρύρροια και φωτοευαισθησία, ενώ πιο σπάνια (5%) εμφανίζεται συμπτωματική φλεγμονώδης εντεροπάθεια.

Αν δεν διαγνωσθεί και αντιμετωπιστεί εγκαίρως η νόσος εξελίσσεται και σταδιακά περιορίζει την κινητικότητα της ΣΣ και των προσβαλλόμενων αρθρώσεων, με τελική κατάληξη  την αγκύλωση, την κατάργηση της κινητικότητας και την μόνιμη αναπηρία.

Σήμερα είναι δυνατόν να επιτευχθεί η ύφεση της νόσου και  η αναστολή της αναπηριογόνου εξέλιξης. Μελέτες  έχουν αναδείξει τον κεντρικό ρόλο στην παθογένεια της νόσου ορισμένων κυτταροκινών, όπως του παράγοντα νέκρωσης των όγκων και την ιντερλευκίνη 17Α. Η χρήση  φαρμάκων που εξουδετερώνουν  τον TNF (Ινφλιξιμάμπη , Ετανερσέπτη, Ανταλιμουμάμπη, Γκολιμουμάμπη και Σερτολιζουμάμπη) και τελευταία της Σεκουκινουμάμπης που αναστέλλει την ιντερλευκίνη 17  επιτυγχάνουν την ύφεση της νόσου, ενώ  πρόσφατες μελέτες σε ασθενείς που λαμβάνουν Σεκουκινουμάμπη ανέδειξαν και ακτινολογική αναστολή της εξέλιξής της.

Τέλος, σημαντικό ρόλο στην αποτροπή της αγκύλωσης και της αναπηρίας έχει η κολύμβηση και οι ασκήσεις σε πισίνα, καθώς επίσης και η εφαρμογή ενός καθημερινού προγράμματος εκτατικών ασκήσεων της σπονδυλικής στήλης από όλους τους ασθενείς.