Η οστεοπόρωση δυστυχώς είναι περισσότερο συχνή από ότι πιστεύεται. Δεν μπορεί βέβαια κανείς να σταματήσει την οστική απώλεια που προκαλείται με την ηλικία, αλλά μπορούν να ληφθούν εγκαίρως μέτρα έτσι ώστε να υπάρξει μικρότερη οστική απώλεια και άρα μικρότερος κίνδυνος για εμφάνιση κατάγματος.

Η πρόληψη αρχίζει από την παιδική ηλικία, με τη σωστή διατροφή και άσκηση, ενώ στα άτομα μεγάλης ηλικίας η πρόληψη των πτώσεων έχει επίσης ιδιαίτερη σημασία. Για την πρόληψη της οστεοπόρωσης στους άνδρες όπως και στις γυναίκες, είναι απαραίτητη η πρόσληψη επαρκών ποσοτήτων ασβεστίου και βιταμίνης D, η άσκηση, η διατήρηση κανονικού σωματικού βάρους, η αποφυγή του καπνίσματος και της κατάχρησης αλκοόλ.

Υπάρχουν φάρμακα που μπορούν να επιβραδύνουν ή να σταματήσουν την οστική απώλεια στους άνδρες;

Αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης

Εάν είναι γνωστή η αιτία της οστεοπόρωσης γίνεται αιτιολογική αντιμετώπιση του προβλήματος. Πολλά οστεοπορωτικά κατάγματα στους άνδρες θα αποφεύγονταν με την απλή τροποποίηση των παραγόντων κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η μειωμένη πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D, η κατάχρηση αλκοόλ και η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας.

Για όλους τους άνδρες με οστεοπόρωση θεωρείται απαραίτητη η πρόσληψη 1200-1500 mg ασβεστίου την ημέρα και 400-600 IU/ ημέρα βιταμίνης D. Επίσης απαραίτητη θεωρείται η επαρκής σωματική άσκηση, η διακοπή του καπνίσματος και η μείωση της ποσότητος του προσλαμβανόμενου αλκοόλ.

Δε συστήνεται η χορήγηση ανδρογόνων, εκτός των περιπτώσεων στις οποίες διαπιστώνεται έλλειψη ανδρογόνων.

Θεραπεία υποκατάστασης με ανδρογόνα

Η χορήγηση τεστοστερόνης σε άνδρες με υπογοναδισμό αποτελεί τη θεραπεία εκλογής. Ιδιαίτερα ωφελούνται οι ασθενείς εκείνοι στους οποίους χορηγείται το φάρμακο πριν από τη σύγκλιση των επιφύσεων των οστών, δηλαδή κατά την εφηβεία.

Για το λόγο αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να παρακολουθείται και στους άνδρες η εφηβεία και να ζητείται έγκαιρα η βοήθεια του ειδικού, διότι αν η αγωγή χορηγηθεί αργότερα τα αποτελέσματα θα είναι φτωχά.

Σε άνδρες με κανονικά επίπεδα τεστοστερόνης δεν συστήνεται η εξωγενής χορήγηση τεστοστερόνης, διότι οι παρενέργειες που μπορεί να προκύψουν από τη χορήγηση του φαρμάκου δεν καθιστούν την αγωγή αυτή αποδεκτή για την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης.

Βιταμίνη D

Είναι απαραίτητη η καθημερινή λήψη επαρκών δόσεων βιταμίνης D και επειδή δεν είναι εύκολο να προσληφθεί η βιταμίνη D με την τροφή, θα πρέπει αυτή να χορηγείται με τη μορφή συμπληρώματος. Οποιαδήποτε άλλη φαρμακευτική αγωγή κι αν χορηγηθεί, θα έχει καλό αποτέλεσμα μόνο αν παράλληλα καλύπτονται και οι ανάγκες σε ασβέστιο και βιταμίνη D.

Διφωσφονικά

Έχουν χορηγηθεί σε ασθενείς με οστεοπόρωση και τα αποτελέσματα είναι ευεργετικά και παρόμοια με αυτά που παρατηρούνται και στις γυναίκες.

Τεριπαρατίδη

Επίσης, έχει μελετηθεί σε άνδρες και αποτελεί ενδεικνυόμενη αγωγή σε άνδρες που πάσχουν από οστεοπόρωση.

Θειαζιδικά διουρητικά

Υπάρχουν δεδομένα που δείχνουν ότι περίπου στο 20% των ανδρών στους οποίους διαγνώστηκε ιδιοπαθής οστεοπόρωση υπάρχει ασβεστιουρία, δηλαδή απώλεια ασβεστίου με τα ούρα. Για το λόγο αυτό, στις περιπτώσεις αυτές με οστεοπόρωση χορηγούνται θειαζιδικά διουρητικά, τα οποία φαίνεται ότι ασκούν ευνοϊκή δράση στην οστική μάζα, το ρυθμό της οστικής απώλειας και τον κίνδυνο κατάγματος του ισχίου στους άνδρες.

Το ίδιο αποτέλεσμα δεν προκύπτει και από τη χορήγηση άλλων διουρητικών. Φαίνεται ότι τα θειαζιδικά διουρητικά, εκτός από την ιδιότητά τους να μειώνουν την αποβολή του ασβεστίου στα ούρα, ασκούν και άμεση δράση στα οστικά κύτταρα.

Εκλεκτικοί τροποποιητές του ανδρογονικού υποδοχέα (SARMs)

Μια καινούργια προσέγγιση στην αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης στον άνδρα και ίσως και στη γυναίκα, θα μπορούσε να αποτελεί μια νέα ομάδα φαρμάκων, οι εκλεκτικοί τροποποιητές των ανδρογονικών υποδοχέων. Στην ομάδα αυτή των φαρμάκων υπάρχουν παράγοντες οι οποίοι διεγείρουν την οστική παραγωγή, χωρίς να προκαλούν υπερτροφία του προστάτη στους άνδρες ή σημεία αρρενοποίησης στις γυναίκες.

Πώς μπορούμε να προλάβουμε την οστεοπόρωση;

Έχουν διενεργηθεί λιγότερες μελέτες για την οστεοπόρωση στους άνδρες απ΄ ότι στις γυναίκες, ωστόσο οι ειδικοί συμφωνούν ότι όλοι οι άνθρωποι, άνδρες και γυναίκες, πρέπει να ακολουθούν τα παρακάτω βήματα για να προλάβουν την εμφάνιση οστεοπόρωσης: 

  • Αποφυγή καπνίσματος, μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ και αύξηση της φυσικής δραστηριότητας. 
  • Εξασφάλιση της απαραίτητης ημερήσιας ποσότητας ασβεστίου.
  • Εξασφάλιση της απαραίτητης ποσότητας βιταμίνης D. 
  • Τακτική φυσική άσκηση και ιδιαίτερα με ασκήσεις όπου τα οστά και οι μύες δουλεύουν ενάντια στη βαρύτητα. Τέτοιες είναι το περπάτημα, το τζόκινγκ, τα ομαδικά αθλήματα, το τένις, το ανέβασμα της σκάλας, ασκήσεις με αλτήρες. Ο γιατρός θα εκτιμήσει και θα προσαρμόσει κατάλληλα το πρόγραμμα άσκησης σε άτομα με διαγνωσμένη οστεοπόρωση, ώστε να αποφασιστεί αν αθλήματα που απαιτούν σύνθετες ή στροφικές κινήσεις, όπως το μπάσκετ ή το τένις, πρέπει να περιορίζονται. 
  • Συμβουλή του ειδικού γιατρού για τη χρήση φαρμάκων, όπως τα στεροειδή που είναι γνωστό ότι προκαλούν οστική απώλεια. 
  • Διάγνωση και αντιμετώπιση υποκείμενων παθολογικών καταστάσεων που επηρεάζουν την υγεία του οστού.

Πηγές: Της Φωτεινής Γ. Παπαδοπούλου, Ενδοκρινολόγου και του Κωνσταντίνου Σ. Γκαστάρη, Ιατρού, Β΄Νοσοκομείου ΙΚΑ ‘ΠΑΝΑΓΙΑ’