Ιωάννης Ροξάνης

Ο λόγος συγγραφής του άρθρου είναι το γεγονός ότι λόγω συχνότερης διάγνωσης του καρκίνου του προστάτη πολλοί νέοι ασθενείς με μικρό καρκινικό φορτίο ή με εντόπηση της νόσου σε μόνο ένα λοβό του αδένα (που στις Ελληνικές μελέτες είναι 40% επί του αριθμού των ριζ.

προστατεκτομών) είναι δυνατόν να αντιμετωπισθούν με εστιακή θεραπεία (καταστροφή μέρους του αδένα προς αποφυγή ακράτειας ούρων και κυρίως απώλειας στυτικής λειτουργείας). Βασική προϋπόθεση είναι η ανατομοπαθολογική χαρτογράφηση του αδένα με συγκεκριμένο είδος βιοψίας.

Ο προτεινόμενος τρόπος ανίχνευσης της νόσου είναι ο αρτιώτερος για την αποφυγή λανθασμένων αποφάσεων (ασθενείς που καθυστερούν την ριζική θεραπεία – κυρίως σε αγγλοσαξωνικές χώρες- και ασθενείς που έχουν πέραν του δέοντος/αναγκαίου ριζική θεραπεία – κυρίως στη Γαλλία, Ελλάδα, κλπ.

Πρόθεση

Να αναλύσουμε τη χρήση 3-διάστατης ανατομοπαθολογικής χαρτογράφησης του προστάτη με βιοψίες κορεσμού (3DPM) σε ασθενείς με καρκίνο προστάτη που λαμβάνουν υπ’ όψη την παρακολούθηση της νόσου.

Εισαγωγή

Γνωρίζουμε ότι όταν διαγνώσκουμε μικρό όγκο καρκινικού φορτίου με τις συνήθεις διορθικές βιοψίες προστάτη υπάρχει πάντα ο κίνδυνος της υποτίμης της έκτασης της νόσου. Οι διαπερινεϊκές βιοψίες έχουν σαν στόχο να ελαττώσουν τον ανωτέρο κίνδυνο αφού προσφέρουν καλύτερη προσέγγυση του αδένα.

Παραθέτουμε τα πρώτα αποτελέσματα αυτών των βιοψιών (διορθικών & διαπερινεϊκών).

Υλικό και Μέθοδοι

15 ασθενείς με καρκίνο προστάτη κατάλληλοι για «ενεργή επαγρύπνηση» (στενή παρακλούθηση) ή με Άτυπο Μικροαδενικό Πολλαπλασιασμό (ASAP) θεωρείθηκαν κατάλληλοι για 3DPM βιοψίες του αδένα. Αυτές γίνονται υπό γενική αναισθησία και είναι συνδιασμός διορθικών βιοψιών [ΔΥΒ] (συνήθες πρωτόκολλο καθώς και κατευθηνόμενων στις ήδη ανιχνευμένες εστίες) και διαπερινεϊκών βιοψιών κορεσμού χρησιμοποιόντας τεχνολογία βραχυθεραπείας σε διαστήματα των 5mm.

Η διαστρωμάτωση του κινδύνου για τους ασθενείς έγινε σύμφωνα με τα κριτίρια που έαχει περιγράψει ο Myron R. Melamed criteria [Urology 2007; Dec. 70 (Suppl. 6): 27-35].

Αποτελέσματα: O κάτωθι πίνακας και η εκτίμηση κινδύνου από τη νόσο.

Ασθε- νής Ηλι- κία Κατα- γωγή Όγκος αδένα
(cm³)
Αποτελέ-
σματα
ΔΥΒ
Gleason
score
Αποτελέ-
σματα
Επανά-
ληψης
ΔΥΒ
Gleason
score
3DPM
Αποτελέ-
σματα
Gleason
score
Κίνδυ- νος
νόσου
1 74 ΛΒ 85 Tx - Tx - Tx - άγνωστο
2 72 ΜΚ 32 T1c 3+3 T2c 3+3 T2c 3+4 Υψηλό
3 55 ΜΚ 42 T2c 3+3 T2c 3+3 T2c 3+3 Υψηλό
4 61 ΜΑ 85 Tx - T2c 3+3 T2c 3+3 μεσέο
5 65 ΛΒ 50 T2a 3+3 T2a 3+3 X X άγνωστο
6 56 ΜΑ 104 Tx - Tx - T2c 3+3 χαμηλό
7 58 ΛΒ 40 Tx - Tx - Tx - άγνωστο
8 56 ΛΒ 27 T1c 3+3 T2b 3+3 T2c 3+3 υψηλό
9 67 ΛΒ 85 T1c 3+3 T2c 3+4 T2c 3+3 υψηλό
10 63 ΛΒ 54 T1c 3+3 T1c 3+4 T2c 3+3 υψηλό
11 57 ΛΒ 42 Tx - T2c 3+4 T2c 3+4; 5 υψηλό
12 72 ΛΒ 28 T2c 3+3 T2c 3+4/ 5 T2c 3+4; 5 υψηλό
13 67 ΜΚ 37 Tx - T1c 3+3 T2c 3+3 υψηλό
14 58 ΛΒ 36 T1c 3+3 Tx - Tx - άγνωστο
15 56 ΛΒ 70 T1c 3+3 T2a 3+3 T2c 3+4 υψηλό

ΛΒ λευκός Βρεταννός / ΜΚ μαύρος από Καραϊβική / ΜΑ μαύρος από Αφρική

Συμπέρασμα

Οι 3DPM βιοψίες του προστάτη κατέλειξαν σε άνω του 50% των ασθενών σε απόδειξη της ύπαρξης πολύ πιο επιθετικής νόσου από τις συνήθεις βιοψίες. Αυτοί οι ασθενείς που αρχικά είχαν επιλέξει 'επαγρύπνηση' πρέπει να αναθεωρήσουν και να εκτιμειθούν για ριζική θεραπεία.

Προτείνουμε τη χρήση της τεχνικής για ασθενείς που πληρούν τα κριτήρια για 'επαγρύπνηση' και για εστική θεραπέια. Οι 3DPM αποτελούν ένα ρεαλιστικό βήμα ανάμεσα στις κλασσικές ΔΥΒ με τους περιορισμούς τους και στη δυναμικότητα των γρήγορα εξελεισσόμενων πεδίων ιστολογικής απεικόνησης.