Γράφει ο: Βάσος Α. Χαραλαμπίδης, Διευθυντής Παιδιατρικής Κλινικής του Νοσοκομείου Metropolitan

Οι ηλιόλουστες μέρες του καλοκαιριού, τα θαλάσσια μπάνια και τα σπορ, οι εκδρομές στο βουνό είναι πηγή χαράς και διασκέδασης για όλους μας, προ πάντων, όμως για τα παιδιά μας. Νιώθουμε πολύ ευχάριστα, μα, πάνω απ’ όλα, η ευεργετική επίδραση του ήλιου μας αναζωογονεί.

Όλοι σχεδόν ξέρουμε τις βλαβερές επιδράσεις της ηλιακής ακτινοβολίας, χρησιμοποιούμε αντηλιακά σκευάσματα, αλλά πολύ λίγοι φαίνεται να τηρούμε τους σωστούς κανόνες ηλιοπροστασίας. Γι’αυτό, πιστεύω ότι είναι χρήσιμο να μάθουμε καλύτερα πώς να προφυλασσόμαστε από τις βλαβερές επιδράσεις των ηλιακών ακτίνων (της υπεριώδους ακτινοβολίας). Έτσι θα αποκτήσουμε ασφαλείς συνήθειες τόσο για τον εαυτό μας, κυρίως, όμως, για τα παιδιά μας. Συνήθειες, που θα τις έχουν, με το δικό μας παράδειγμα, για όλη τους τη ζωή.

Η ηλιακή ακτινοβολία είναι ο κύριος αιτιογόνος παράγοντας που προκαλεί καρκίνο του δέρματος, ιδιαίτερα μιας μορφής που λέγεται κακόηθες μελάνωμα, που μπορεί να είναι θανατηφόρο εάν δεν διαγνωσθεί και αντιμετωπισθεί έγκαιρα. Το δέρμα μας θυμάται πάντοτε την έκθεση στον ήλιο, του οποίου η επίδραση είναι συσσωρευτική για όλη τη ζωή.

Βάσει ερευνών έχει αποδειχθεί ότι μέχρι 80% της ηλιακής ακτινοβολίας τη δεχόμαστε έως τα 21 μας χρόνια.

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να δώσουμε μεγάλη σημασία στην προστασία των παιδιών μας από τον ήλιο. Έχει αποδειχθεί ότι δύο ή περισσότερα ηλιακά εγκαύματα στην παιδική ή νεανική ηλικία αυξάνουν πολύ την εμφάνιση του καρκίνου του δέρματος κατά την ενήλικη περίοδο. Αλλά όχι μόνο καρκίνο του δέρματος, αλλά και «πανάδες», ξηρότητα και πρόωρη γήρανση και πρόωρες ρυτίδες και καταρράκτη στα μάτια. Στις ΗΠΑ διαγιγνώσκονται πάνω από 800.0000 νέες περιπτώσεις καρκίνου του δέρματος σε άτομα άνω των 35 ετών.

Αντιλαμβάνεσθε ότι από μας εξαρτάται να προφυλάξουμε κατάλληλα τα παιδιά μας, που έχουν ευαίσθητο δέρμα, ιδιαίτερα τον πρώτο χρόνο της ζωής. Η άμετρη έκθεση στον ήλιο, εκτός από τα τοπικά συμπτώματα στο δέρμα (ερυθρότητα, κάψιμο, εγκαύματα διαφόρου βαθμού), μπορεί να προκαλέσει και γενικά συμπτώματα, όπως γενική κακοδιαθεσία, πυρετό, αφυδάτωση, εμετούς και θερμοπληξία. Θα σας παρακαλούσα, λοιπόν, για το καλό το δικό σας και, προ πάντων, των παιδιών σας να τηρείτε με απόλυτη ευλάβεια τις απαραίτητες οδηγίες.

Μπορείτε να αποκόψετε το άρθρο αυτό και να το φυλάξετε, καταφεύγοντας σ’αυτό όποτε είναι αναγκαίο.

  • Αποφεύγετε την έκθεση στον ήλιο μεταξύ των ωρών 11.00 πμ και 5.00 μμ. Η υπεριώδης ακτινοβολία έχει τη μεγαλύτερη ένταση αυτές τις ώρες, διότι οι ακτίνες του ήλιου πέφτουν κάθετα στη γη και διηθούνται από λεπτότερο στρώμα της στρατόσφαιρας και της ατμόσφαιρας.
  • Οι υπεριώδεις ακτίνες του ήλιου δεν φιλτράρονται από τα σύννεφα. Στις συννεφιασμένες μέρες πρέπει να παίρνουμε τις ίδιες προφυλάξεις όπως και στις ηλιόλουστες μέρες.
  • Χρησιμοποιείτε αντηλιακό υδατοστεγές (waterproof) με δείκτη προστασίας πάνω από 15. Δοκιμάστε πρώτα το αντηλιακό σε μικρή επιφάνεια του δέρματος (πχ στην πλάτη) για να ελέγξετε τυχόν ευαισθησία του δέρματος.
  • Βάλτε το αντηλιακό τουλάχιστον μισή ώρα πριν από την έκθεση στον ήλιο (χρειάζεται κάποιο χρόνο για να δράσει στο δέρμα) και κάθε δύο ώρες κατά τη διάρκεια της έκθεσης, ιδιαίτερα όταν είσθε στο νερό.
  • Η υπεριώδης ακτινοβολία αντανακλάται και έμμεσα στην άμμο, στις λείες επιφάνειες (άσφαλτο, πλάκες, τσιμεντένιες επιφάνειες) και στο νερό. Γι’ αυτό οι ομπρέλες δεν προστατεύουν απόλυτα από τον ήλιο.
  • Η υπεριώδης ακτινοβολία του δέρματος διαθλάται και στο βρεγμένο δέρμα, αυξάνοντας έτσι την έντασή της.
  • Για βρέφη κάτω των 6 μηνών συμβουλευθείτε τον παιδίατρό σας. Δεν υπάρχουν ακόμη επαρκείς πληροφορίες για τα αντηλιακά για βρέφη αυτής της ηλικίας.
  • Για μεγαλύτερα παιδιά χρησιμοποιείστε αντηλιακό αναγνωρισμένων φαρμακευτικών εταιρειών με εξειδίκευση στα παιδιά με δείκτη προστασίας τουλάχιστον 30.
  • Η ίδια προστασία πρέπει να εφαρμόζεται και στα βρέφη με σκουρότερο χρώμα του δέρματος.
  • Αν παρουσιασθεί έγκαυμα συμβουλευθείτε αμέσως το γιατρό σας. Τα εγκαύματα του δέρματος απαιτούν επείγουσα ιατρική αντιμετώπιση.
  • Ντύνετε τα παιδιά σας, ιδιαίτερα τα βρέφη, με λεπτά πυκνοϋφασμένα ανοιχτόχρωμα βαμβακερά ρούχα.
  • Φορέστε τους πλατύγυρο καπέλο, που να προστατεύει τα αυτιά και τα μάτια.
  • Για πρόσθετη προστασία ευαίσθητων περιοχών ή περιοχών που εκτίθενται περισσότερο στον ήλιο (μύτη, μάγουλα, αυτιά, ώμοι) χρησιμοποιήστε πρόσθετη προστασία με κρέμα που περιέχει ψευδάργυρο (zinc cream).
  • Εάν χρησιμοποιείτε γυαλιά ηλίου για προστασία από τις υπεριώδεις ακτίνες, φροντίστε να είναι ανεγνωρισμένου οπτικού οίκου. Tα ευτελούς αξίας γυαλιά του ήλιου είναι επικίνδυνα για την όραση. Μπορεί να είναι αιτία σοβαρής βλάβης του αμφιβληστροειδούς του ματιού και, κατά συνέπεια, της όρασης.

Από όσα εκτέθηκαν, παραπάνω, πιστεύω να σας έχω πείσει για την αναγκαιότητα της προστασίας από τον ήλιο. Η άμετρη και αλόγιστη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία έχει - εκτός από τα εγκαύματα - επιπλοκές πολύ μακρινές,και συνεπώς δύσκολα συνειδητοποιούμε την επικινδυνότητά τους.

Πρέπει όλοι μας να εφαρμόζουμε όσα διαβάσατε στις προηγούμενες γραμμές, διδάσκοντας έτσι, με το παράδειγμά μας, και τα παιδιά μας.