Η κατάθλιψη, οι συναισθηματικές διαταραχές, οι χρόνιοι πόνοι (μέση, αυχένας) έχουν μπει για τα καλά στη ζωή μας, μαζί με την κρίση και τη τρόικα. Το στρες και η πίεση για υψηλότερη απόδοση, η εντατικοποίηση της δουλειάς, τα αυξημένα ωράρια, οι άπιαστοι στόχοι κάνουν τα στελέχη όλων των βαθμίδων ευάλωτα σωματικά και ψυχικά.

Από τη μία, οι δυσκολίες που απορρέουν από την οικονομική κρίση βγάζουν στην επιφάνεια όλα τα προβλήματα ατομικά ή οργανωσιακά που υπήρχαν, με αποτέλεσμα ο καθένας να προσπαθεί να τα αντιμετωπίσει με λύσεις άμεσης ανάγκης (ηρεμιστικά, αντικαταθλιπτικά κά) με απρόβλεπτες συνέπειες.

Από την άλλη, η πλειοψηφία των εργαζομένων δεν ενδιαφέρονται να μάθουν να διαχειρίζονται, όλες τις αλλαγές στον συναισθηματικό, στον ψυχικό τους κόσμο και στο σώμα τους, μένοντας στις πρόσκαιρες λύσεις.

Τα στελέχη σήμερα, καλούνται να διαχειριστούν σωστά, εκτός του χρόνου και των οικονομικών τους, τα θέματα πρόληψης της υγείας τους. Είναι επιτακτική ανάγκη η βελτίωση του τρόπου ζωής σε έναν πιο δραστήριο και υγιεινό.

Οι έξι σοβαρότερες εστίες παραγωγής των προβλημάτων μας:

Σύνδρομο επαγγελματικής εξάντλησης και εργασιομανία: Οι περισσότεροι δυσκολευόμαστε να φτάσουμε στην επιτυχία, όχι λόγω των εμποδίων που συναντούμε στο δρόμο μας, αλλά γιατί δεν έχουμε την απαιτούμενη ενέργεια.

Το να εργάζεται κανείς σκληρά στην εποχή μας θεωρείται μεγάλη αρετή. Οι αντιλήψεις άλλων δεκαετιών του προηγούμενου αιώνα, ξαναεμφανίζονται. Οι εργασιομανείς νιώθουν καλά μόνο όταν εργάζονται, παραμελούν την οικογένεια, τους φίλους και την προσωπική τους ζωή, όπως ένας εξαρτημένος από ουσίες.

Υπάρχουν άτομα που ‘κοκορεύονται’ ότι κοιμούνται μόνο τρεις ώρες, δηλώνοντας εμμέσως ότι τις άλλες ώρες εργάζονται, ενώ κάποιοι άλλοι όταν τους ακούν, τους ζηλεύουν…! Τα περισσότερα στελέχη είναι άτομα που αναλαμβάνουν καθήκοντα με υψηλές προσδοκίες, είναι φιλόδοξα, επιδιώκουν να επιτυγχάνουν τους στόχους τους, αλλά δαπανούν όλη την ενέργειά τους και δεν αφήνουν στον οργανισμό τους το περιθώριο να ξεκουράζεται.

Burned out. Η έλλειψη ενέργειας και ζωτικότητας χωρίς επιστροφή, είναι το λεγόμενο ‘burned out’. Το σύνδρομο της επαγγελματικής εξάντλησης έχει συμπτώματα όπως: πονοκεφάλους, αϋπνίες, σωματική εξάντληση, εκνευρισμό, θυμό, κατήφεια, μειωμένη αντοχή σε συναισθηματικά προβλήματα.

Πολλοί καταφεύγουν σε διάφορες εξαρτησιογόνες ουσίες, που τις θεωρούν ως τη μοναδική υποστήριξή τους. Άλλοι, βάζουν την ταμπέλα του ‘παραδοσιακού’ για να παραμένουν ακλόνητοι και άκαμπτοι στη διαχείριση της εταιρείας, αποφεύγοντας να δουν κατάματα τον εαυτό τους.

Επιπτώσεις στην οικογένεια

Η εργασιομανία σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες όπως το στρες μπορεί να διαλύσουν σπίτια και οικογένειες. Δεν είναι τυχαίος ο υψηλότατος αριθμός διαζυγίων στη Δύση…! Χρειαζόμαστε ενέργεια αντίστοιχη με αυτή της εργασίας μας, για την στήριξη της οικογένειας και των φίλων.

Η αποτυχία εξισορρόπησης των απαιτήσεων του κάθε τομέα της ζωής μας θα μας φέρει την κατάρρευση όσων κτίζαμε με πολύ κόπο.

Χρόνιο άγχος και κατάθλιψη: Το λίγο στρες κάνει καλό στην υγεία, μας κάνει πιο αποδοτικούς και μας διατηρεί σε εγρήγορση. Η ορμονική αντίδραση του οργανισμού μας στον κίνδυνο ή σε οποιαδήποτε άλλη μεταβολή, αναπτύχθηκε για να μας βοηθήσει να επιβιώσουμε.

Το χρόνιο άγχος όμως, μπορεί να δημιουργήσει μεγάλη ανισορροπία του ορμονικού μας συστήματος και σιγά – σιγά να μας εμφανίσει διάφορες ψυχοσωματικές αλλαγές. Φαινόμενα όπως: κρίσεις πανικού με συμπτώματα ταχυκαρδίας, λαχανιάσματος, έντονης εφίδρωσης, τρέμουλου, στις μέρες μας είναι πλέον συχνότατα.

Η εμφάνιση παράλογων φόβων, η ξαφνική αλλαγή διάθεσης και η ευερεθιστότητα είναι επιπλέον αγχωτικές διαταραχές οι οποίες θεραπεύονται πιο εύκολα από την κατάθλιψη που σε ιδιαίτερες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρότερα ψυχοσωματικά προβλήματα.

Σχεδόν όλοι έχουμε κάποια αδυναμία, που εμφανίζεται όταν βρισκόμαστε σε έντονο στρες, πχ. ξαναρχίζουμε το κάπνισμα, μια κακή συνήθεια που την είχαμε κόψει.

Οι επιπτώσεις στις Εταιρείες

Το στρες σε οποιαδήποτε μορφή, υπολογίζεται ότι κοστίζει στη βιομηχανία περισσότερα από 150 δις δολάρια το χρόνο στις ΗΠΑ. Άλλες μελέτες υπολογίζουν ότι η ‘σύγχρονη επιδημία του άγχους’ έχει καταβάλει το 20% και πλέον του ενεργού πληθυσμού στη Αγγλία.

Το στρες είναι μεταδοτικό…! Φανταστείτε τη ζωή σας μέσα σε αγχωτικούς ανθρώπους… είναι βέβαιο ότι θα επηρεαστείτε.

Απουσία σωματικής άσκησης: Δεν έχω χρόνο για γυμναστική, ακούμε παντού. Όλες οι υποχρεώσεις μας, όλη η καθημερινότητά μας, δεν μας αφήνουν χρόνο να ασχοληθούμε με τον εαυτό μας. Σε άλλες περιπτώσεις η σκέψη του ιδρώτα και του λαχανιάσματος μάς αποτρέπει.

Η υποκινητικότητα, μάς μειώνει την αντοχή και είναι η αιτία για ανάπτυξη σοβαρών καρδιαγγειακών προβλημάτων, αρθρίτιδες και γενικά μυοσκελετικών προβλημάτων. Μεγάλο όμως ποσοστό υψηλόβαθμων και πετυχημένων στελεχών ασκούνται τουλάχιστο τρεις φορές την εβδομάδα με βάση μελέτες στην Αγγλία, αυτοί κάτι γνωρίζουν…!

Επιπτώσεις στην κοινωνία

Με βάση τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ‘η έλλειψη σωματικής άσκησης είναι υπεύθυνη για πάνω από 2 εκατομμύρια θανάτους στον ανεπτυγμένο κόσμο ανά έτος’. Επίσης, τα κόστη νοσηλείας, οι πολυήμερες απουσίες από την εργασία, η πρόωρη συνταξιοδότηση, τα επιδόματα αναπηρίας κλπ είναι πολύ υψηλότερα από την εφαρμογή προληπτικών μέτρων, όπως προγραμμάτων υγείας και ευεξίας στους χώρους εργασίας.

Διατροφή και παχυσαρκία: Ενώ φροντίζουμε το αυτοκίνητό μας, επιλέγοντας να του βάλουμε τα καλύτερα λάδια και βενζίνη ώστε να του εξασφαλίσουμε τη μέγιστη απόδοση, τον εαυτό μας τον τροφοδοτούμε με σκάρτες τροφές – ενώ το γνωρίζουμε – και μετά απαιτούμε να λειτουργεί τέλεια…! Η παχυσαρκία επί το πλείστον είναι αποτέλεσμα της μη ισορροπημένης διατροφής και της έλλειψης φυσικής δραστηριότητας.

Πολλές φορές όταν μας κυριεύει το στρες υπερκαταναλώνουμε φαγητό και κατά κύριο λόγο αναζητούμε διεγερτικές και ενεργοβώρες τροφές και ουσίες, όπως: σοκολάτες, οινοπνευματώδη, ποτά και καφέ. Το αστείο είναι ότι, καταβάλλουμε μεγάλη προσπάθεια να αποκρύψουμε αυτή την αυτοκαταστροφική μας συμπεριφορά, από την οικογένεια και τους φίλους μας.

Επιπτώσεις στη ζωή

Η ποιότητα της ζωής, η συμμετοχή στις χαρές και η ικανότητά μας για φροντίδα της οικογένειάς μας μειώνονται. Η παχυσαρκία είναι η δεύτερη αιτία θανάτων στα προηγμένα κράτη, μέσα από τα προβλήματα που δημιουργεί.

Χρήση απαγορευμένων ή μη ουσιών: Το κάπνισμα και το αλκοόλ, παρόλο που δεν απαγορεύονται συνιστούν έναν σοβαρότατο κίνδυνο για την υγεία των στελεχών. Πλέον είναι τεκμηριωμένο απ΄ όλους τους επιστημονικούς οργανισμούς ότι ο καπνός είναι υπεύθυνος για εγκεφαλικά επεισόδια και για την εμφάνιση καρκίνων, κύρια των πνευμόνων και του φάρυγγα.

Για τις απαγορευμένες ουσίες ούτε λόγος…

Επιπτώσεις στον εαυτό μας

Η αυτοεκτίμησή μας μειώνεται. Η χρήση απαγορευμένων ουσιών μάς βάζει στο περιθώριο. Μας μειώνουν τα αντανακλαστικά και τις ισορροπημένες αντιδράσεις μας, εκτός βεβαίως του τσιγάρου που μάς μειώνει ύπουλα τα χρόνια…

Αδιαφορία για τα σημάδια του οργανισμού μας: Κάποιοι νομίζουν ότι έχουν χαλύβδινη και απόλυτα προστατευμένη υγεία. Την έχουν διασφαλίσει, έχοντας περισσότερα χρήματα, καλύτερο αυτοκίνητο, δυνατότητα να καταναλώνουν οτιδήποτε, έχοντας καλύτερο σπίτι και κότερο, έχοντας και μεγαλύτερη κοιλιά, όπως οι ευγενείς στους προηγούμενους αιώνες όπου ήταν ένδειξη ευημερίας.

‘Σχεδόν όλα τα δεινά προέρχονται από εσφαλμένες αντιλήψεις που έχουμε, σχετικά με το τι μας συμβαίνει’ Στέντχαλ. Journal (1801). Ο οργανισμός μας πάντα μας προειδοποιεί, στην αρχή με μικρά και μετά με πιο ισχυρά μηνύματα.

Εάν αδιαφορήσουμε θα κτυπήσει πιο έντονα και πιθανόν τότε να είναι αργά. Τις περισσότερες φορές εμείς δεν θέλουμε ή δεν μπορούμε να τα δούμε, όμως οι γύρω μας τα αντιλαμβάνονται και θα είμαστε τυχεροί εάν μας τα μεταφέρουν.

Καταλαβαίνετε ότι, εάν ο τρόπος ζωής σας είναι τέτοιος που περικλείει μια ή περισσότερες εστίες, ανάλογα πολλαπλασιάζονται και οι πιθανότητες να αντιδράσει ο οργανισμός σας με όλες τις δυσάρεστες συνέπειες.

Πώς τα αντιμετωπίζουμε

Πρωταρχική σημασία έχει, η διαχείριση των κινδύνων για την υγεία μας.

  • Αναζητείστε το κληρονομικό σας ιστορικό (τριών τουλάχιστον γενεών).
  • Καταγράψτε τις συνήθειές σας και τον τρόπο ζωής σας.
  • Ανατρέξτε στη μνήμη σας για πιθανά συμπτώματα και προειδοποιήσεις του οργανισμού σας.
  • Αναζητείστε τις πηγές του εργασιακού στρες και αντιμετωπίστε τες θαρραλέα.
  • Κάντε άμεσα προληπτικές ιατρικές εξετάσεις.
  • Αξιολογείστε τις διατροφικές συνήθειες με τη βοήθεια ενός διατροφολόγου.
  • Αξιολογείστε τη φυσική σας κατάσταση με τη βοήθεια ενός ειδικού γυμναστή.
  • Εξασφαλίστε λίγο περισσότερο ελεύθερο χρόνο.
  • Δώστε περισσότερο χρόνο και φροντίδα στην οικογένειά σας, μεγαλώστε εσείς τα παιδιά σας όπως θέλετε.
  • Μάθετε να χαλαρώνετε.
  • Αποκτήστε ενδιαφέροντα που αρέσουν σε εσάς.
  • Αυξήστε τη σωματική δραστηριότητα, (περπάτημα, κολύμπι, άλλα σπορ, τουλάχιστο τρεις φορές την εβδομάδα). Βάλτε στόχο να περπατάτε τουλάχιστο μέρα παρά
    μέρα 3-4χιλ.
  • Φροντίστε τη διατροφή σας, δώστε στον οργανισμό σας το καλύτερο καύσιμο.
  • Ξεκουραστείτε περισσότερο. Ο αναζωογονητικός ύπνος βελτιώνει την μνήμη και την απόδοσή μας.
  • Κόψτε το κάπνισμα και το ποτό. Ποντάρετε στην υγεία σας με ασφάλεια.
  • Καταφύγετε στα φάρμακα μόνον εάν είναι απαραίτητο κι εφόσον σας τα συνταγογραφήσει ο γιατρός σας. Με ένα χάπι δεν λύνονται τα προβλήματα…
  • Κάντε περισσότερους φίλους και να έρχεστε σε επαφή συχνά μαζί τους.

‘Ενδιαφερθείτε πώς θα ζήσετε καλά και όχι μόνο πως θα ζήσετε περισσότερο. Όλοι μπορούμε να γευτούμε την ευτυχία του ευ ζην, ενώ κανείς μας δε μπορεί να ζήσει για πάντα’. Σενέκας (4πΧ. – 65μΧ.)