Ορολογία της αχαλασίας

Ο όρος αχαλασία είναι Ελληνικής προέλευσης και σημαίνει «α-χαλαση».
Δηλαδή η απουσία χαλάρωσης του οισοφάγου.

Τι είναι η αχαλασία;

Ο οισοφάγος είναι ο μυϊκός σωλήνας που εκτείνεται από το λαιμό προς την κοιλιά και συνδέει το λαιμό με το στομάχι. Χρησιμεύει στην μεταφορά του βλωμού «της μπουκιάς φαγητού» από το στόμα στο στομάχι. Στην αχαλασία ο κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας, η βαλβίδα που βρίσκεται στο άκρο του οισοφάγου, παραμένει κλειστή κατά την κατάποση, με αποτέλεσμα να μην διέρχονται οι τροφές στο στομάχι και να παραμένουν για πολλές ώρες ή και ημέρες στον σωλήνα του οισοφάγου.

Επιδημιολογία

Η συχνότητα εμφάνισης της νόσου αυξάνει με την ηλικία και η υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης είναι η έβδομη δεκαετία ενώ η δεύτερη μικρότερη συχνότητα είναι μεταξύ 20 - 40 ετών. Οι μελέτες δείχνουν ότι η συχνότητα εμφάνισης είναι περίπου 1 στις 100.000 άτομα ετησίως και η αναλογία του πληθυσµού που θα εμφανίσει την νόσο είναι 1 στους 10.000.

Οι επιπτώσεις της αχαλασίας.

Οι άνθρωποι με αχαλασία έχουν αυξανόμενη δυσκολία στην κατανάλωση στερεάς τροφής και υγρών. Η αχαλασία μπορεί να προκαλέσει σημαντική απώλεια βάρους, και αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου οισοφάγου.

Ποια είναι τα συμπτώματα της αχαλασία;

Τα συμπτώματα της αχαλασίας διαρκούν μήνες ή και χρόνια. και περιλαμβάνουν :

  • Δυσκολία στην κατάποση (δυσφαγία)
  • Παλινδρόμηση άπεπτων τροφών
  • Πόνο στο στήθος
  • Καούρες
  • Τροφώδεις Εμέτους

Τι προκαλεί την αχαλασία;

Η αχαλασία είναι μια διαταραχή κινητικότητας του οισοφάγου άγνωστης αιτιολογίας. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι μπορεί να οφείλεται σε ιό, ή σε εκφύλιση νευρικών κυττάρων στο μυ του οισοφάγου. Η αιτία αυτή μπορεί να συνδέεται με το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς.

Πώς γίνεται η διάγνωση αχαλασία;

Η διάγνωση της αχαλασίας γίνεται με τον συνδυασμό τριών εξετάσεων: 

  1. Ενδοσκόπηση Οισοφάγου Στομάχου
  2. Ακτινογραφία Οισοφάγου με χορήγηση Σκιαγραφικού (Βάριο)
  3. Μανομετρία Οισοφάγου, η οποία καταγράφει την κινητικότητα στην βαλβίδα του οισοφάγου.

Θεραπεία της αχαλασίας;

Η Θεραπεία της αχαλασίας συνδέεται με την ηλικία του ασθενούς. Συνήθως σε νεαρούς ασθενής επιλέγετε εξ’αρχής η χειρουργική αντιμετώπιση, η οποία έχει σαν σκοπό να κόψει τους μυς της βαλβίδας μεταξύ οισοφάγου και στομάχου.

Τα τελευταία χρόνια η επέμβαση γίνεται λαπαροσκοπικά και ονομαζεται «Heller Myotomy».

Η επιτυχία της είναι 75% που σημαίνει ότι μπορεί να χρειαστεί και δεύτερη επέμβαση ή προσπάθεια ενδοσκοπικής διαστολής με μπαλόνι. Η διαστολή με μπαλόνι είναι μια ενδοσκοπική μέθοδος που περιστασιακά αντιμετωπίζει το πρόβλημα της αχαλασίας.

Ο γαστρεντερολόγος, με ένα ειδικά σχεδιασμένο μπαλόνι το οποίο φουσκώνει μέσα στην βαλβίδα του οισοφάγου, πετυχαίνει με αυτό τον τρόπο να «σχίσει» τον οισοφαγικό μυ. Η επιτυχία ανακούφισης των συμπτωμάτων του ασθενή ανέρχεται στο 75% και η πιθανή διάτρηση του οισοφάγου με αυτή την επέμβαση ανέρχεται έως 7%.

Φαρμακα

Φάρμακα που έχουν χρησιμοποιηθεί είναι οι ενέσεις Botox® (αλλαντική τοξίνη) που ευρέως χρησιμοποιείται στην πλαστική χειρουργική (lifting). Με μία μικρή βελόνη γίνεται έγχυση μικρής ποσότητας; Botox® στο μυ της βαλβίδας του οισοφάγου.

Το αποτέλεσμα είναι μικρότερης διάρκειας σε σύγκριση με το μπαλόνι και με ποσοστό επιτυχίας έως και 35%. Άλλα φάρμακα, και μάλιστα καρδιολογικά όπως η νιφεδιπίνη και νιτρογλυκερίνη, προκαλούν μικρής διάρκειας χαλάρωση του οισοφάγου και χρησιμοποιούνται πριν από τα γεύματα του ασθενή σε μικρές δόσεις.

Ενδοσκοπική Μυοτομή Oισοφάγου (P.O.E.M.)

Πρόσφατα και συγκεκριμένα το 2008 ο καθηγητής Harouhiro Innoue στο Πανεπιστήμιο Yokohama της Ιαπωνίας πραγματοποίησε ενδοσκοπικά με γαστροσκόπιο την μυοτομή του οισοφάγου (P.O.E.M.) που προαναφέραμε σαν χειρουργική μέθοδο.

Παγκοσμίως μέχρι σήμερα έχουν γίνει πάνω από 500 περιστατικά ενώ ο χρόνος της επέμβασης έχει μειωθεί σημαντικά, φτάνοντας έως και 30’ της ώρας. Η νοσηλεία του ασθενή συνήθως είναι ένα βράδυ. Δεν υπάρχουν οι τρύπες στο δέρμα του ασθενή σε αντίθεση με την λαπαροσκοπική χειρουργική μέθοδο.

Ο παραπάνω καθηγητής την Παρασκευή 6 Ιουλίου 2012 πραγματοποίησε στην Ελλάδα την πρώτη Ενδοσκοπική Μυοτομή.