Του Ιωάννη Καραϊτιανού, Αν. Καθηγητή Χειρουργικής Παν. Αθηνών, Αναπλ. Δ/ντή Νοσ. ‘Άγιος Σάββας’ & Πρόεδρου Εταιρείας Ιατρικών Σπουδών

Ποιες ομάδες πληθυσμού υποφέρουν περισσότερο από δυσκοιλιότητα;

Δυσκοίλια, χαρακτηρίζονται τα άτομα με λιγότερες απο τρεις κενώσεις την εβδομάδα. Αποτελεί ένα από τα πιο συχνά ιατρικά προβλήματα στις δυτικού τύπου κοινωνίες και υπολογίζεται ότι ένα 10-20% του πληθυσμού σε αυτές εμφανίζει χρόνια δυσκοιλιότητα.

Σύμφωνα με πρόσφατες επιδημιολογικές μελέτες, οι ομάδες πληθυσμού που υποφέρουν από δυσκοιλιότητα σε μεγαλύτερο βαθμό και με περισσότερη συχνότητα είναι η μεσαία τάξη (60%) και οι διαμένοντες κυρίως σε μεγάλα αστικά κέντρα, όπως η Αθήνα (54%).

Επίσης, οι γυναίκες υποφέρουν από δυσκοιλιότητα πιο συχνά απ’ ό,τι οι άνδρες και τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας υποφέρουν περισσότερο απ΄ ό,τι οι πιο νέοι.

Πότε εμφανίζεται το πρόβλημα;

H δυσκοιλιότητα είναι ένα σύμπτωμα που μπορεί να αποτελεί εκδήλωση πολλών παθήσεων. Οξεία δυσκοιλιότητα μπορεί να συμβεί όταν υπάρξει κάποια αλλαγή στον τρόπο ζωής, όπως ταξίδια, διακοπές ή αλλαγή δουλειάς. Μπορεί επίσης να συμβεί με τη χορήγηση ενός νέου φαρμάκου, καθώς ορισμένα φάρμακα, όπως αντιόξινα, αντιυπερτασικά, αντικαταθλιπτικά, μπορεί να προκαλέσουν δυσκοιλιότητα ως ανεπιθύμητη ενέργεια.

Οξεία δυσκοιλιότητα μπορεί να εκδηλωθεί λόγω προοδευτικής απόφραξης σε κάποιο σημείο του εντέρου από πολύποδες, καλοήθεις ή κακοήθεις όγκους. Στην τελευταία περίπτωση απαιτείται διαγνωστική διερεύνηση και πιθανά χειρουργική αντιμετώπιση.

Οι γυναίκες έχουν συχνά προβλήματα δυσκοιλιότητας στην περίοδο της κύησης, πριν ή μετά την εμμηνόπαυση.

Κάποιες ασθένειες, όπως νευρολογικές παθήσεις ή παθήσεις που προκαλούν παραμονή στο κρεβάτι, μπορεί να προκαλέσουν χρόνια δυσκοιλιότητα και πρέπει να αντιμετωπισθούν με μακροχρόνια φαρμακευτική αγωγή.

Αποτελεί η αύξηση της πρόσληψης φυτικών ινών και υγρών θεραπεία;

Επικρατεί ευρέως η αντίληψη ότι διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, μπορεί να είναι το καλύτερο ‘φάρμακο’ κατά της δυσκοιλιότητας. Η αλήθεια είναι ότι οι φυτικές ίνες έχουν τη δυνατότητά να απορροφούν μεγάλες ποσότητες νερού, έτσι βοηθούν ώστε το περιεχόμενο του εντέρου να είναι μαλακό και να ωθείται προς τα έξω με μεγαλύτερη ευκολία.

Συνιστάται λοιπόν να ακολουθείται μια ισορροπημένη υγιεινή διατροφή η οποία να περιλαμβάνει και φυτικές ίνες. Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιο άτομο με σοβαρή δυσκοιλιότητα, θα ξεπεράσει το πρόβλημα καταναλώνοντας τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες.

Η αυξημένη κατανάλωση αυτών των τροφών μπορεί μάλιστα σε μερικές περιπτώσεις να επιδεινώσει τα συμπτώματα και να προκαλέσει πόνους στην κοιλιά και έντονο μετεωρισμό.

Όσον αφορά στη λήψη υγρών, αν και το να πίνουμε αρκετό νερό είναι σημαντικό για έναν υγιεινό τρόπο ζωής και συνιστάται να αυξάνουμε την κατανάλωση υγρών για να ανακουφίσουμε τα συμπτώματα, η αυξημένη λήψη υγρών, στην πραγματικότητα δεν ανακουφίζει ιδιαίτερα τη δυσκοιλιότητα, εκτός από τις περιπτώσεις δυσκοιλιότητας σε άτομα με έντονη αφυδάτωση.

Συνοπτικά, σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες, δεν προκύπτει ότι η αύξηση πρόσληψης φυτικών ινών ή υγρών μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην αντιμετώπιση της χρόνιας δυσκοιλιότητας.

Πόσο ωφέλιμη είναι η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας στην αντιμετώπιση της χρόνιας δυσκοιλιότητας;

Επικρατεί επίσης ευρέως η αντίληψη ότι η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας, βοηθά στο πρόβλημα της δυσκοιλιότητας, γιατί διευκολύνει την κινητικότητα του εντέρου. Δεν πρέπει όμως να το παρακάνουμε. Πρόσφατες μελέτες αποδεικνύουν ότι η έντονη φυσική άσκηση ενοχοποιείται αντίθετα για μείωση του αριθμού και της έντασης των περισταλτικών κινήσεων του εντέρου- απαραίτητες για τη σωστή λειτουργία του εντέρου- ενώ αντιθέτως, όταν σταματά η άσκηση, αυξάνεται και ο αριθμός των περισταλτικών κινήσεων.

Η αλήθεια στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ότι μία μέτρια σωματική άσκηση (όπως το περπάτημα) μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας, όταν αυτή είναι ήπια, σε όλες τις ηλικίες και ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους.

Ποια είναι η συνιστώμενη χρήση φαρμάκων κατά της δυσκοιλιότητας (υπακτικών);

Τα υπακτικά είναι από τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα φάρμακα. Την ανακούφιση όσων υποφέρουν από χρόνια δυσκοιλιότητα, έχουν αναλάβει εδώ και πολλά χρόνια τα υπακτικά.

Πρόσφατες μελέτες μάλιστα επισημαίνουν τη σημαντική βοήθεια που μπορεί να προσφέρει η λήψη μιας δόσης δισακοδύλης, σε περιστασιακή ή παροδική δυσκοιλιότητα (μετακινήσεις- ταξίδια- αγχώδεις καταστάσεις- ορισμένες χειρουργικές, επεμβάσεις που κρατούν το άτομο στο κρεβάτι).

Το δραστικό αυτό συστατικό, που κυκλοφορεί ευρέως και με ασφάλεια για περισσότερα από 50 χρόνια, εξασφαλίζει αποτελεσματική και προγραμματισμένη δράση σε 6-10 ώρες, προκαλώντας αύξηση της εντερικής κινητικότητας. Σταδιακά ρυθμίζεται ο επιθυμητός ρυθμός των κενώσεων.

Ακόμα, τελευταίες έρευνες απέδειξαν ότι η μακροχρόνια λήψη υπακτικών δεν συνδέεται με εθισμό και αδράνεια του εντέρου.