Του Ελευθέριου Φερεκύδη, Καθηγητή Παν/μιου Αθηνών.


Καταρροή ονομάζουμε οποιαδήποτε αποβολή βλεννώδους υλικού από τη μύτη.

Η βλέννα παράγεται στη ρινική κοιλότητα και ακόμη στους κόλπους δηλαδή στα ιγμόρεια και στους μετωπιαίους κόλπους. Σε φυσιολογικές συνθήκες , δηλαδή όταν δεν υπάρχει νόσος η ποσότητα της βλέννας δεν είναι υπερβολικά μεγάλη και αποβάλλεται χωρίς να γίνεται αισθητή και δεν προκαλεί προβλήματα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, που θα αναφερθούν παρακάτω, η ποσότητα παραγόμενης βλέννας αυξάνει και η κατάσταση γίνεται ενοχλητική. Αυτό γίνεται σε όλες τις περιπτώσεις που έχουμε μια λοίμωξη στη ρινική κοιλότητα και τους κόλπους.

Ένα κοινό κρυολόγημα ή και η γρίπη προκαλούν αύξηση της βλέννας και ρινική απόφραξη. Στις περιπτώσεις αυτές ο άρρωστος είναι ανήσυχος και γενικά ταλαιπωρείται από τη δυσκολία της ρινικής αναπνοής. Η κατάσταση αυτή γίνεται ακόμη πιο ενοχλητική όταν νοσούν και τα ιγμόρεια. Στην περίπτωση αυτή η καταρροϊκή έκκριση είναι παχύρευστη και σπανιότερα δύσοσμη. Ο άρρωστος συγχρόνως έχει πονοκεφάλους και ίσως και πυρετό. Η αντιμετώπιση θα γίνει αφού πρώτα γίνει η διάγνωση. Η ακτινογραφία παραρρινίων κόλπων και σπανιότερα η αξονική τομογραφία είναι απαραίτητες για να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν πυώδεις εκκρίσεις στα ιγμόρεια. Όταν διαπιστωθεί η προσβολή των παραρρινίων κόλπων τότε γίνεται προσπάθεια απελευθέρωσης της μύτης με αποσυμφορητικά σπρέι και αντιμετώπιση της λοίμωξης με τα κατάλληλα αντιβιοτικά.

Η αλλεργική ρινίτιδα αποτελεί ειδική περίπτωση παθολογικής κατάστασης της μύτης όπου ο άρρωστος ταλαιπωρείται από ρινική απόφραξη και άφθονη παραγωγή βλέννας χωρίς σημεία λοίμωξης. Οφείλεται στην αλλεργική αντίδραση του βλεννογόνου της μύτης σε διάφορα αλλεργιογόνα τα οποία εισέρχονται στη ρινική κοιλότητα. Συνυπάρχουν ορισμένες φορές και ρινικοί πολύποδες εντός της ρινικής κοιλότητας που δυσχεράνουν ακόμη περισσότερο τη ρινική αναπνοή. Η αντιμετώπιση θα γίνει με την απομάκρυνση του παράγοντα που προκαλεί την αλλεργία και συγχρόνως την χορήγηση αντιαλλεργικών φαρμάκων.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση εμφάνισης μονόπλευρης καταρροής που διαρκεί περισσότερο από 10 ημέρες χωρίς άλλα συμπτώματα σε ένα παιδί μικρότερο των 3 ετών. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε ένα ξένο σώμα το οποίο έμεινε στη μύτη αρκετές ημέρες.

Σπανιότερα μετά από τραυματισμό στο κεφάλι είναι δυνατό να εμφανισθεί καταρροή διαυγούς υγρού από τη μύτη το οποίο να οφείλεται στον τραυματισμό της βάσεως κρανίου. Πρόκειται για έξοδο εγκεφαλονωτιαίου υγρού λόγο του κατάγματος στη βάση του κρανίου.

Σε όλες τις περιπτώσεις που θα έχουμε καταρροή σε συνδυασμό με κρυολόγημα ή γρίπη καλό είναι να φροντίσουμε η βλέννα να διατηρηθεί λεπτόρρευστη και όχι πυκνή και κολλώδης. Αυτό βοηθά στο να απελευθερωθεί η μύτη και συνεπώς η ρινική αναπνοή. Η καλή αναπνοή από τη μύτη διευκολύνει τον αερισμό των κόλπων και των αυτιών με αποτέλεσμα να μην έχουμε λοιμώξεις από τα αυτιά και τα ιγμόρεια. Η βλέννα διατηρείται λεπτόρρευστη και όχι πυκνή και κολλώδη όταν πίνουμε περισσότερα υγρά, αυξάνουμε την υγρασία στον αέρα με ένα υγραντήρα και φυσικά χρησιμοποιούμε ρινικά σπρέι φυσιολογικού ορού.

Ιδιαίτερη φροντίδα και απαραίτητα ιατρική βοήθεια χρειάζεται κανείς όταν η καταρροή και τα γενικά συμπτώματα διαρκούν περισσότερες από 3 εβδομάδες. Ακόμη, εάν το έκκριμα μυρίζει άσχημα, είναι μονόπλευρο ή έχει χρώμα διαφορετικό του άσπρου ή κίτρινου και συνυπάρχει πυρετός, και η καταρροή ξεκίνησε μετά από τραυματισμό στο κεφάλι.