Το καλοκαίρι και ιδιαίτερα τις μέρες με καύσωνα όπου αναπτύσσονται πολύ υψηλές θερμοκρασίες προκύπτουν πολλά προβλήματα υγείας. Τη μερίδα του λέοντος έχει και το αυτί, ένα όργανο με πολύ ιδιαίτερη ανατομία που περιλαμβάνει τρία τμήματα: έξω ους, μέσο ους και εσω ους, και έχει επικοινωνία με άλλα όργανα όπως η μύτη, ο φάρυγγας και ο λάρυγγας.

Τα προβλήματα λοιπόν που προκύπτουν στο όργανο του αυτιού μπορεί να οφείλονται σε εξωγενείς παράγοντες ή σε προβλήματα από τα όργανα επικοινωνίας που αντανακλούν προς αυτό.Η πιο συχνή φλεγμονή τους καλοκαιρινούς μήνες είναι η εξωτερική ωτίτιδα. Η εξωτερική ωτίτιτδα είναι φλεγμονή του έξω ακουστικού πόρου με οίδημα, ωτόρροια, ερυθρότητα, έντονη ωταλγία και αίσθημα κνησμού. Η αυξημένη εφίδρωση λόγω ζέστης έχει ως  αποτέλεσμα το δέρμα του έξω ακουστικού πόρου του αυτιού να διαβρέχεται έντονα.

Αυτό δημιουργεί ένα ευνοϊκό περιβάλλον λόγω υγρασίας είτε για ανάπτυξη μυκήτων ή μικροβίων στον έξω ακουστικό πόρο. Όταν αυτό σε κάποιους ανθρώπους συνοδεύεται από δερματίτιδα ή έκζεμα ή υπερβολική συγκέντρωση σμήγματος τότε είναι πολύ εύκολο με μια απλή κίνηση, τρίψιμο ή ξύσιμο ή με  χρήση μπατονέτας, το αυτί να τραυματιστεί. Είναι γνωστό ότι όταν γίνει λύση της συνέχειας του φραγμού του δέρματος τότε είναι πάρα πολύ εύκολο να αναπτύχθουν φλεγμονές. Αν έχει και διαβήτη ο ασθενής τότε αυτό είναι ακόμη πιο εύκολο να συμβεί.

Στις μέρες μας, μια συχνή αιτία για ωτίτιδες είναι  η μεγάλη χρήση των ακουστικών ή hands free στο κινητό είτε για να ακούσουμε μουσική είτε για να μιλήσουμε. Έτσι λοιπόν, το καλοκαίρι η πιο συχνή μορφή ωτίτιδας είναι η εξωτερική ωτίτιδα η οποία αντιμετωπίζεται με καθαρισμό του έξω ακουστικού πόρου, με χορήγηση τοπικών σταγόνων, με αποφυγή της υγρασίας και με χορήγηση αντιβιοτικών ή αντιμυκητιασικών.

Βέβαια με την υπερβολική χρήση του a/c, τον καύσωνα, τη χρήση της πισίνας και την εναλλαγή θερμοκρασιών εκτός από το αυτί ταλαιπωρείται και  η μύτη. Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι έντονο μπούκωμα το οποίο αν συνυπάρχει και αλλεργική ρινίτιδα, στραβό διάφραγμα, πολύποδες ή και χρόνια ιγμορίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε εκκριτική ή οξεία μέση ωτίτιδα λόγω της επικοινωνίας της μύτης μέσω της ευσταχιανής σάλπιγγας με το αυτί.

Η οξεία μέση ωτίτιτδα είναι φλεγμονή του μέσου ωτός που χαρακτηρίζεται από παρουσία πύου στο κοίλο του τυμπάνου. Τα συμπτώματα  είναι  ωταλγία, βαρηκοΐα αγωγιμότητας, εμπύρετο και ωτόρροια.Είναι πολύ συχνή σε παιδιά βρεφικής και νηπιακής ηλικίας αλλά εκδηλώνεται και σε ενήλικες.

Η εκκριτική ωτίττιδα είναι η ύπουλη ωτίτιδα με σχετικά ασυμπτωματική παρουσία υγρού στο μέσο ους χωρίς σημεία ή συμπτώματα οξείας φλεγμονής όπως συμβαίνει στην οξεία μέση ωτίτιδα. Είναι πιο συχνή σε παιδιά ηλικίας από 2 εώς 5 ετών, και αποτελεί την πιο συχνή αιτία βαρηκοϊας.

Συχνά ακολουθεί ένα επεισόδιο οξείας μέσης ωτίτιδας με συμπτώματα όπως βαρηκοΐα, αίσθημα πληρότητος ωτός, αυτοφωνία,εμβοές. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει αρχικά συντηρητική αγωγή, αν όμως το παιδί δεν ανταποκριθεί μπορεί να χρειαστεί αδενοτομή με παρακέντηση της τυμπανικής μεμβράνης και πιθανή εισαγωγή σωληνίσκων για να αερίζεται επαρκώς το μέσο ους. Στους ενήλικες πρέπει να εξεταστεί και ο ρινοφάρυγγας με οπίσθια ρινοσκόπηση είτε με αξονική τομογραφία για να αποκλειστεί η παρουσία κάποιας κακοήθειας.

Επειδή υπάρχουν πολλές περιπτώσεις ασθενών όπου μπορεί να συνδυάζονται οι διάφορες μορφές της ωτίτιδας, σε κάθε περίπτωση επιβάλλεται η έγκαιρη αξιολόγηση από τον ειδικό γιατρό και η αποφυγή τυχαίων θεραπειών.

Χρήσιμες συμβουλές για να χαιρόμαστε το καλοκαίρι

  • καθαρισμός των αυτιών πριν έρθει το καλοκαίρι, ιδανικά το Μάιο για να αποφύγουμε επιμολύνσεις
  • δεν ξύνουμε τα αυτιά μας με οτιδήποτε, δεν τα τραυματίζουμε
  • προσέχουμε όταν λουζόμαστε- το αυτί δεν θέλει λούσιμο γιατί αλλιώς κινδυνεύει να κάνει φλεγμονές, από διαταραχή του pH
  • εάν λουζόμαστε ή κολυμπάμε κάθε μέρα να ρίχνουμε λίγο άσπρο καθαρό οινόπνευμα στα αυτιά- προσφέρει προστασία
  • αν χρησιμοποιούμε ωτοασπίδες πρέπει να τις τοποθετούμε σωστά για αποφυγή τραυματισμών
  • αποφεύγουμε να ψαλιδίσουμε τις τρίχες στον έξω ακουστικό πόρο λόγω πιθανού τραυματισμού
  • αποφεύγουμε το μεγάλο ψύχος, ιδιαίτερα από A/C καθώς και τις έντονες εναλλαγές θερμοκρασίας διότι μπορεί να βοηθήσει στην εξέλιξη μιας φλεγμονής
  • γενικά, άφθονη ενυδάτωση και καλή διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά
  • εντάξτε την άσκηση  στη ζωή σας, καθώς είναι η καλύτερη άμυνα του οργανισμού και τολμήστε να δοκιμάσετε κάποιο από τα θαλάσσια σπορ.