Της Σοφίας Νέτα

Απογοητευτικά είναι τα αποτελέσματα πανελλαδικής έρευνας για την κατανάλωση πρωινού από τα παιδιά στην Ελλάδα: Σύμφωνα με τα πορίσματα της έρευνας, το 14% των ερωτηθέντων δεν καταναλώνουν καθόλου πρωινό, ενώ λιγότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες (45%) καταναλώνουν ένα επαρκές πρωινό.

Με τον όρο επαρκές πρωινό εννοούμε κάτι περισσότερο από ένα ποτήρι γάλα ή μία μερίδα φρούτου.

Εάν μάλιστα εξετάσουμε τι συμβαίνει με την αύξηση της ηλικίας θα δούμε ότι όσο αυξάνει η ηλικία τόσο αυξάνει ο αριθμός των παιδιών/εφήβων που δεν καταναλώνουν καθόλου πρωινό και τόσο μειώνεται ο αριθμός αυτών που καταναλώνουν επαρκές πρωινό.

Πολλά επιστημονικά ευρήματα έχουν δείξει ότι η κατανάλωση πρωινού επηρεάζει τις διαδικασίες που σχετίζονται με τη μνήμη, τη συγκέντρωση, την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, τη νοητική επίδοση, τη διάθεση, καθώς επίσης και με τη διαχείριση πολύπλοκων πληροφοριών.

Από έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί σε παιδιά, οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα παιδιά που δεν κατανάλωναν πρωινό, έκαναν περισσότερα λάθη σε εξετάσεις που απαιτούσαν την επίλυση προβλημάτων, απ’ ό,τι τα παιδιά που κατανάλωναν πρωινό.

Φαίνεται ότι το πρωινό έχει αυτή την επίδραση λόγω της ικανότητάς του να αυξάνει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, η οποία, με τη σειρά της, αυξάνει έναν μεταβιβαστή στον εγκέφαλο, που ονομάζεται ακετυλοχολίνη.

Η παράλειψη του πρωινού αποτελεί, όμως, μια συχνή διατροφική συνήθεια, η οποία επηρεάζει την ποιότητα της διατροφής μας καθόλη τη διάρκεια της ημέρας. Για παράδειγμα, πολλές επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι τα παιδιά τα οποία αποφεύγουν να καταναλώσουν πρωινό, και μάλιστα στο σπίτι, έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να καταναλώνουν λιγότερα φρούτα και λαχανικά και, με μεγαλύτερη συχνότητα, μη ισορροπημένα σνακ.

Επίσης, η συνολική ημερήσια πρόσληψη πολλών μικροθρεπτικών συστατικών (βιταμινών, όπως θειαμίνης, νιασίνης, και ανόργανων στοιχείων, όπως ασβεστίου και μαγνησίου) είναι χαμηλότερη στα παιδιά που παραλείπουν το πρωινό σε σχέση με αυτά που το έχουν εντάξει στο καθημερινό τους διαιτολόγιο.

Η μη κατανάλωση πρωινού έχει συσχετισθεί θετικά και με την εμφάνιση παχυσαρκίας. Τα παιδιά και οι ενήλικες που καταναλώνουν πρωινό μπορούν και ελέγχουν καλύτερα το σωματικό τους βάρος.

Το Ίδρυμα ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ διενήργησε πανελλαδική έρευνα με στόχο να καταγράψει κατά πόσο τα παιδιά μας (3-18 ετών) καταναλώνουν πρωινό, αλλά και από τι αποτελείται το πρωινό αυτό.
Σύμφωνα με τα πορίσματα της έρευνας, η λήψη πρωινού σχετίζεται και με την παχυσαρκία.

Το παχύσαρκο παιδί/έφηβος αποφεύγει σε μεγαλύτερο βαθμό τη λήψη πρωινού, αλλά και όταν καταναλώνει πρωινό, αυτό είναι λιγότερο συχνά επαρκές.

Ένα άλλο εύρημα που σχετίζεται με την παχυσαρκία αφορά στο γεγονός ότι τα παχύσαρκα παιδιά καταναλώνουν περισσότερα γλυκά ή μη σπιτικά γλυκά αρτοσκευάσματα για πρωινό απ’ ό,τι τα παιδιά φυσιολογικού βάρους και τα λιποβαρή παιδιά.

Επιπλέον, από τα πορίσματα της έρευνας φάνηκε ότι η εκπαίδευση των γονιών είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη λήψη, όχι μόνο επαρκούς πρωινού, αλλά και πρωινού γενικότερα. Έχει αποδειχθεί πως όσο πιο μορφωμένη είναι η μητέρα τόσο περισσότερο τα παιδιά της καταναλώνουν επαρκές πρωινό και τόσο λιγότερο αποφεύγουν την κατανάλωση πρωινού.

Αντίστοιχα είναι και τα αποτελέσματα για την εκπαίδευση του πατέρα.

Η έρευνα έδειξε επίσης ότι τα άτομα που καταναλώνουν επαρκές πρωινό διαφέρουν και ως προς την κατανάλωση άλλων τροφίμων κατά τη διάρκεια της ημέρας σε σχέση με τα άτομα που δεν καταναλώνουν επαρκές πρωινό. Αξίζει να τονιστεί ότι η πρώτη ομάδα (όσοι καταναλώνουν επαρκές πρωινό) καταναλώνει περισσότερο μαύρο ψωμί, περισσότερα λαχανικά, περισσότερα φρούτα, λιγότερα γλυκά και λιγότερα σνακ τύπου γαριδάκια, πατατάκια κ.ά.

σε καθημερινή βάση σε σχέση με τη δεύτερη ομάδα (όσοι δεν καταναλώνουν επαρκές πρωινό).

Τα παιδιά, αλλά και οι ενήλικες, θα πρέπει να καταναλώνουν, όχι απλώς ένα επαρκές πρωινό, αλλά ένα πλήρες πρωινό. Το πλήρες πρωινό περιλαμβάνει τρόφιμα από 3 διατροφικές ομάδες: ένα τρόφιμο από την ομάδα των δημητριακών, που είναι πλούσια σε υδατάνθρακες, όπως το ψωμί και τα δημητριακά πρωινού, οι φρυγανιές κ.ά., ένα από την ομάδα των γαλακτοκομικών προϊόντων, όπως γάλα, γιαούρτι, τυρί, ή ένα από την ομάδα των τροφίμων που είναι πλούσια σε πρωτεΐνες, και ένα από την ομάδα των φρούτων και λαχανικών.

Η έρευνα, όμως, έδειξε ότι προϊόντα δημητριακών καταναλώνουν στο πρωινό τους σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες, γεγονός που σημαίνει ότι και στο σημείο αυτό υπάρχει σημαντική έλλειψη.

Συμπεράσματα

Η συγκεκριμένη έρευνα του ΙΑΔ είναι η πρώτη που πραγματοποιήθηκε σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα του ελληνικού πληθυσμού (ως προς το φύλο, τη γεωγραφική περιοχή για τις ηλικίες 3-18 ετών) και αναδεικνύει τη σημασία της κατανάλωσης πρωινού.

Τα ευρήματά της, όχι μόνο καθρεφτίζουν την ελληνική πραγματικότητα, αλλά έρχονται και να συμφωνήσουν με τα αποτελέσματα αντίστοιχων επιστημονικών μελετών που έχουν διενεργηθεί σε άλλες χώρες, όπως αυτά αναφέρθηκαν στην εισαγωγή.

Συνεπώς, τόσο τα παιδιά όσο και οι γονείς θα πρέπει να εντάξουν το πρωινό στην καθημερινότητά τους. Γιατί η καλή μέρα από το .... πρωινό φαίνεται!

Χρυσοί κανόνες του πρωινού

  • Να φροντίζετε να καταναλώνετε πρωινό πριν φύγετε από το σπίτι σας για τη δουλειά ή το σχολείο.
  • Το πρωινό σας θα πρέπει να περιλαμβάνει μία καλή πηγή πρωτεϊνών, όπως για παράδειγμα ένα γαλακτοκομικό προϊόν (γάλα, γιαούρτι, τυρί).
  • Να καταναλώνετε προϊόντα δημητριακών στο πρωινό σας (κατά προτίμηση ολικής αλέσεως), όπως ψωμί, δημητριακά πρωινού, φρυγανιές, κουλούρι, κ.ά.
  • Το φρούτο ή ο χυμός καλό είναι να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του πρωινού.
  • Μην καταναλώνετε πρωινό στο πόδι. Απολαύστε το!
  • Είναι σημαντικό το πρωινό να καταναλώνεται στο σπίτι (και ιδανικά χωρίς … την παρέα της τηλεόρασης, αλλά με τη συντροφιά των υπολοίπων μελών της οικογένειας).

Ενδεικτικά πρωινά για όλη την οικογένεια

Α. 1 ποτήρι γάλα, 1 φλιτζάνι δημητριακά (κατά προτίμηση ολικής αλέσεως ή με ξηρούς καρπούς), 1 φρούτο εποχής ή 1 ποτήρι χυμό

Β. 1 γιαούρτι, 1 φλιτζάνι δημητριακά (κατά προτίμηση ολικής αλέσεως), 1 κουταλιά σούπας μέλι, 1 φρούτο εποχής ή 1 ποτήρι χυμό

Γ. 1 αβγό, 1 φέτα ψωμί ολικής αλέσεως με ένα κομμάτι τυρί, 1 φρούτο εποχής ή 1 ποτήρι χυμό

Δ. 1 τοστ με 2 φέτες ψωμί ολικής αλέσεως, 1 φέτα ζαμπόν, 1 φέτα τυρί, 1 φρούτο εποχής ή 1 ποτήρι χυμό


Ταυτότητα Έρευνας

Η έρευνα διενεργήθηκε από 7/5/2007-19/7/2007
Είναι ποσοτική με προσωπικές τηλεφωνικές συνεντεύξεις
Έχει δείγμα 1.305 ατόμων ηλικίας 3-18 ετών, αντιπροσωπευτικό του Ελληνικού πληθυσμού ως προς:
το φύλο, την ηλικία (3-18 ετών), τη γεωγραφική περιοχή (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Αστικές, Αγροτικές περιοχές).
Εταιρεία Ερευνών: Centrum research

Το Ίδρυμα ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (ΙΑΔ) είναι ένας ανεξάρτητος, κοινωφελής, μη κερδοσκοπικός οργανισμός, που δραστηριοποιείται τα τελευταία 3 χρόνια στον χώρο της διατροφής. Αποστολή του Ιδρύματος είναι η συμβολή του στη βελτίωση των διατροφικών συνηθειών των Ελλήνων.

Το Ίδρυμα έχει ήδη πραγματοποιήσει πλήθος ερευνών και έχει οργανώσει συνέδρια και σεμινάρια σε συνεργασία με ελληνικούς και ξένους φορείς, όπως το Πανεπιστήμιο του Harvard, το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, κ.ά.

Επιπλέον, έχει να επιδείξει πλούσια εκδοτική, ενημερωτική και επιμορφωτική δραστηριότητα.