Η παγκόσμια ερευνητική δραστηριότητα στον τομέα της Μοριακής Γενετικής οδηγεί συνεχώς σε συναρπαστικές ανακαλύψεις, οι οποίες υπόσχονται ότι θα αλλάξουν ριζικά τη σύγχρονη θεραπευτική.

Ο καρκίνος είναι νόσος του γενετικού υλικού των κυττάρων. Τα καρκινικά κύτταρα, κρύβουν πολλές σημαντικές πληροφορίες, οι οποίες μπορεί να φανούν χρήσιμες όχι μόνο για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του καρκίνου, αλλά και για την κατανόηση των φυσιολογικών λειτουργιών του DNA ή τη Γενετική Μηχανική.

Από πολλές δεκαετίες είναι γνωστό, ότι στο 90-95% των ανθρώπινων καρκίνων, ανάμεσα στα κύτταρα κάθε όγκου παρατηρείται εκτεταμένη γενετική αστάθεια. Η αστάθεια των καρκινικών κυττάρων αποτελεί μέγιστο πρόβλημα τόσο για τις σύγχρονες όσο και τις μελλοντικές ογκολογικές θεραπείες.

Η ερευνητική ομάδα του Δρα Σαράντη Γκάγκου στο τμήμα Γενετικής του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (IIBEAA), μελετά την χρωμοσωμική αστάθεια στη νεοπλασία και την άμεση σχέση της με τη δυσλειτουργία των τελομερών των χρωμοσωμάτων.

Σε πρόσφατη δημοσίευση στο τεύχος της 1ης Οκτωβρίου 2008, της έγκριτης επιστημονικής επιθεώρησης ‘Cancer Research’, η ομάδα του ΙΙΒΕΑΑ παρουσιάζει για πρώτη φορά στη διεθνή βιβλιογραφία βιολογικό μηχανισμό αυθόρμητης εμφάνισης λειτουργικών μικροσκοπικών ανθρώπινων χρωμοσωμάτων σε κυτταρικές καλλιέργειες καρκινικών κυττάρων.

Σύμφωνα με τους Έλληνες ερευνητές, μια σπάνια μορφή διατήρησης της ικανότητας συνεχούς κυτταρικού πολλαπλασιασμού στον καρκίνο, χαρακτηρίζεται από χρωμοσωμική αστάθεια η οποία συστηματικά παράγει μικροσκοπικά ανθρώπινα χρωμοσώματα.

Τα ‘μικρά ανθρώπινα χρωμοσώματα’ είναι 5-10 φορές μικρότερα από το μικρότερο ανθρώπινο χρωμόσωμα (το χρωμόσωμα 21) και προκύπτουν από κατακερματισμό φυσιολογικών χρωμοσωμάτων.

Καθώς διαθέτουν κεντρομερίδια και αποκτούν τελομερή, τα ‘μικρά ανθρώπινα χρωμοσώματα’ λειτουργούν ως φυσιολογικά χρωμοσώματα και είναι ικανά να μεταφέρουν αποτελεσματικά γενετικό υλικό από κύτταρο σε κύτταρο κατά την κυτταρική διαίρεση.

Τα ‘συνθετικά ανθρώπινα χρωμοσώματα’ θεωρούνται από την επιστημονική κοινότητα ότι αποτελούν ιδανική μορφή ασφαλούς εξωγενούς μεταφοράς μεγάλων τμημάτων γενετικού υλικού σε ζωντανά κύτταρα και αναμένεται να παίξουν σημαντικό ρόλο σε πολλές μορφές εξωσωματικής γονιδιακής θεραπείας.

Εκτός από τη σημασία της για την κατανόηση των μηχανισμών της γενετικής αστάθειας στον καρκίνο, η ανακάλυψη των Ελλήνων ερευνητών θέτει τις βάσεις για περαιτέρω έρευνα στον τομέα της βιοτεχνολογικής παραγωγής ‘συνθετικών ανθρώπινων χρωμοσωμάτων’ και την ανάπτυξη της τεχνολογίας αυτής στη χώρα μας.