Η παγκόσμια ασφάλεια των τροφίμων και η επίδραση των κλιματικών αλλαγών και των βιοκαυσίμων στην ποιότητα της διατροφής, είναι το βασικό θέμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Διατροφής, όπως έχει οριστεί η 16η Οκτωβρίου από τον Διεθνή Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας (FAO).

Αν και τα θεμέλια της καλής υγείας μπαίνουν με τη σωστή, ισορροπημένη διατροφή, αυτό δεν είναι εφικτό σε όλα τα μέρη του κόσμου. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, η έλλειψη τροφής αλλά και η κακή διατροφή, που χαρακτηρίζεται από τη μειωμένη πρόσληψη βιταμινών, αποτελεί βασικό παράγοντα για την εμφάνιση σοβαρών παθήσεων.

Στον αντίποδα βρίσκονται οι αναπτυγμένες χώρες, όπου όμως οι διαταραχές της διατροφής εκφράζονται με διαφορετικούς τρόπους. Από τη μία πλευρά, η παχυσαρκία, από την άλλη η νευρική ανορεξία. Η τελευταία ‘πλήττει’ κυρίως νεαρές κοπέλες.

Η δε παχυσαρκία κάνει την εμφάνισή της σε όλες τις ηλικίες.

Ακόμη και η Ελλάδα, η χώρα η οποία ‘γέννησε’ τη Μεσογειακή Διατροφή, παρουσιάζει σήμερα υψηλό ποσοστό παιδικής παχυσαρκίας. Ο κίνδυνος για την υγεία των παχύσαρκων παιδιών δεν είναι αμελητέος, καθώς είναι πολύ πιθανόν η παχυσαρκία η οποία ευθύνεται για την πρόκληση καρδιαγγειακών και άλλων σοβαρών παθήσεων να τους ακολουθεί σε όλη τους τη ζωή.

Ο Διεθνής Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) συσχετίζει της διατροφικές διαταραχές με τις κλιματικές αλλαγές. Αυτός άλλωστε είναι και ο βασικός άξονας της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Διατροφής (16 Οκτωβρίου): ‘Η Ασφάλεια των Τροφίμων και οι Προκλήσεις από τις Κλιματικές Αλλαγές και τα Βιοκαύσιμα.’

Το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης έχει ξεκινήσει ενημερωτική εκστρατεία για τις διατροφικές διαταραχές και με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής στις 16 Οκτωβρίου 2008, προχωρά στις εξής ενέργειες:

  • Έναρξη έντυπης ενημερωτικής εκστρατείας για τις Διατροφικές Διαταραχές με ειδική έκδοση 4σέλιδης εφημερίδας free press που θα διανέμεται την ημέρα εκείνη σε κεντρικά σημεία της Αθήνας.
  • Λειτουργία περιπτέρου ενημέρωσης και διανομής έντυπου υλικού σε κεντρικό σημείο της Αθήνας την Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής την Πέμπτη 16 Οκτωβρίου 2008.
  • Δημιουργία ιστοσελίδας για την Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής στο portal του Yπουργείου Υγείας για τις Παγκόσμιες Ημέρες Υγείας http://www.worldhealthdays.gr/

Η σωστή διατροφή αποτελεί τη βάση της υγείας. Η επιστροφή στις παραδοσιακές διατροφικές αξίες, μπορεί να συντελέσει ουσιαστικά στην επίλυση διατροφικών προβλημάτων σε ολόκληρο τον πλανήτη, καθώς με τον τρόπο αυτό τονώνονται οι τοπικές οικονομίες και δεν εξαντλούνται οι φυσικοί πόροι.

Ειδικότερα σε ότι αφορά την Ελλάδα, η εφαρμογή των κανόνων της μεσογειακής δίαιτας - μιας διατροφής πλούσιας σε λαχανικά, ψάρι και ελαιόλαδο, σε συνδυασμό με την άσκηση - μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της καλής υγείας.

Επιπρόσθετα, τα οφέλη της υγιεινής διατροφής είναι σημαντικά και για το περιβάλλον. Οι τροφές που καταναλώνονται κοντά στο σημείο παραγωγής τους επιβαρύνουν πολύ λιγότερο το περιβάλλον από τις προκατασκευασμένες, χαμηλής διατροφικής και υψηλής θερμιδικής αξίας τροφές.

Σύμφωνα με τη UNICEF, οι κλιματικές αλλαγές και η αύξηση της χρήσης των βιοκαυσίμων επιδρούν στην ποσότητα, τις τιμές και την ποιότητα των τροφίμων και κατ’ επέκταση στη ζωή όλων των κατοίκων του πλανήτη και ιδιαίτερα των 862 εκατομμυρίων υποσιτιζόμενων ανθρώπων.

Σύμφωνα με τους ειδικούς επιστήμονες, οι κλιματικές αλλαγές που συντελούνται στον πλανήτη έχουν αντίκτυπο, έμμεσο ή άμεσο, σε κάθε πλευρά της ανθρώπινης ζωής. Πουθενά όμως, η επίδραση αυτή δεν διαγράφεται τόσο δραματικά όσο στον τομέα της διατροφής.

Πλημμύρες και ξηρασίες καταστρέφουν τις σοδιές. Οι αλλαγές στη στάθμη και τη θερμοκρασία της θάλασσας επηρεάζουν άμεσα την αλιεία και απειλούν αγροτικές περιοχές αναγκάζοντας τους πληθυσμούς τους σε αστικοποίηση. Κατ’ αυτόν τον τρόπο επηρεάζεται η ποιότητα των τροφίμων σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Παράλληλα, οι ελλείψεις τροφίμων, αλλά και η χρησιμοποίησή τους ως βιοκαύσιμα, ανεβάζουν τις τιμές τους επηρεάζοντας σημαντικά και τη διατροφή των αστικών πληθυσμών. Καθώς οι πρώτες ύλες γίνονται όλο και πιο ακριβές, οι πολίτες στην πλειονότητά τους στρέφονται σε φτηνότερα, και συνήθως χαμηλότερης ποιότητας και διατροφικής αξίας, τρόφιμα.

Η στροφή αυτή έχει άμεση συνέπεια στην υγεία τους.

Ο περιορισμός των κλιματικών αλλαγών και των επιπτώσεών τους στη διατροφή δεν είναι εύκολη υπόθεση. Για την επίτευξη αυτού του στόχου απαιτείται συντονισμένη προσπάθεια από όλα τα κράτη.

Ο Διεθνής Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας συστήνει σε όλες τις χώρες να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους στην ανάπτυξη προγραμμάτων που αφορούν:

  • Στη λεπτομερή μελέτη του προβλήματος ώστε να δοθούν συγκεκριμένες λύσεις με τη μέγιστη αποδοτικότητα.
  • Στην ανάπτυξη σύγχρονων προγραμμάτων διαχείρισης κινδύνων και αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών.
  • Στην προστασία των οικοσυστημάτων.
  • Στη στήριξη της διαφοροποίησης του ζωικού κεφαλαίου της κάθε χώρας.
  • Στη στήριξη και προβολή καλών πρακτικών που εφαρμόζονται από αγρότες, κτηνοτρόφους και αλιείς.