Κώστας Σπέγγος, Αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας ΕΚΠΑ, Υπεύθυνος Τμήματος Πολλαπλής Σκλήρυνσης και Απομυελινωτικών Νοσημάτων ΥΓΕΙΑ

 

Η Πολλαπλή Σκλήρυνση (ΠΣ), ευρύτερα γνωστή και ως σκλήρυνση κατά πλάκας, είναι η συνηθέστερη απομυελινωτική νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος. Πρόκειται για ανοσολογικής αρχής χρόνιο νόσημα, που προσβάλλει κατά ώσεις τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό νεαρών ηλικιακά ατόμων. Ανάλογα με την εντόπιση των εστιών απομυελίνωσης προκαλεί ποικιλία συμπτωμάτων και, με την πάροδο του χρόνου και την αύξηση του φορτίου των βλαβών, μπορεί να προκαλέσει μόνιμα ελλείμματα και αναπηρία.

Η διάγνωση της ΠΣ στηρίζεται αρχικά στην αναγνώριση των συμπτωμάτων και την αξιολόγηση των αντίστοιχων ευρημάτων κατά τη νευρολογική εξέταση των ασθενών. H κλινική υποψία τεκμηριώνεται βάσει των ευρημάτων της απεικόνισης του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού μέσω μαγνητικής τομογραφίας, η οποία αποτελεί το σημαντικότερο εργαλείο στο πλαίσιο της διάγνωσης και παρακολούθησης της ΠΣ.

Με τη βοήθεια των πλέον εξελιγμένων μεθόδων είναι δυνατή η αξιόπιστη απεικόνιση παλαιών και πρόσφατων βλαβών, επιτρέποντας έτσι στον νευρολόγο να εκτιμήσει τη βαρύτητα και, λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό, να προχωρήσει στη σταδιοποίηση της νόσου (υποτροπιάζουσα ή προϊούσα μορφή).

Παράλληλα, θα πρέπει μέσω ειδικών εργαστηριακών εξετάσεων αφενός να αποκλειστούν πέραν πάσης αμφιβολίας άλλα συστηματικά νοσήματα που μπορεί κλινικά να μιμηθούν την ΠΣ, αφετέρου να επιβεβαιωθεί τυχόν συννοσηρότητα. Δεδομένου ότι η ΠΣ μπορεί να προκαλέσει σημαντικές διαταραχές της όρασης και της λειτουργίας της κύστης, η οφθαλμολογική και η ουρολογική εκτίμηση των πασχόντων θεωρείται πλέον απαραίτητη.

Οι θεραπευτικές δυνατότητες

Με τον ολοκληρωμένο διαγνωστικό έλεγχο και την κλινική αξιολόγηση είναι εφικτή η εξατομικευμένη περιγραφή του νοσολογικού προφίλ κάθε ασθενούς παρέχοντας έτσι τη στέρεη βάση για την επιλογή της πλέον ενδεδειγμένης θεραπείας.

Με τη θεαματική πρόοδο που επιτελείται τα τελευταία χρόνια στην κλινική έρευνα για τη θεραπεία της ΠΣ, έχουμε πια στη διάθεσή μας ποικιλία θεραπευτικών δυνατοτήτων, που επιτρέπουν επιτέλους στον νευρολόγο αυτό που πάντα επιθυμούσε: την εξατομίκευση της θεραπείας του πάσχοντος από ΠΣ.

Tο τμήμα πολλαπλής σκλήρυνσης και απομυελινωτικών νοσημάτων του Υγεία

Στη χώρα μας εκτιμάται πως περισσότεροι από 10.000 συμπολίτες μας πάσχουν από ΠΣ. Πρόκειται για νέους, παραγωγικούς, φιλόδοξους ανθρώπους που αναπόφευκτα θα πρέπει να πορευτούν στη ζωή τους με το φορτίο της νόσου αυτής. Ως γιατροί νευρολόγοι είναι υποχρέωσή μας να τους παρέχουμε στο ταξίδι αυτό την υποστήριξη που χρειάζονται και την οποία δικαίως απαιτούν. Χωρίς προκαταλήψεις, επιφυλακτικότητα και υποκρισία, στηριζόμενοι στην τεκμηριωμένη ιατρική γνώση, σεβόμενοι την ατομικότητα και την προσωπικότητα κάθε ασθενούς, καλούμαστε να σχεδιάσουμε αρχικά τη διαγνωστική προσέγγιση και στη συνέχεια τη θεραπευτική στρατηγική. Αναλογιζόμενοι τις επιπτώσεις της νόσου στην καθημερινότητα, την ψυχική σφαίρα, την κοινωνική και επαγγελματική ζωή τους, οφείλουμε να αξιοποιήσουμε σε όλους τους τομείς κάθε διαθέσιμο μέσο ώστε να εξασφαλίσουμε την καλύτερη δυνατή ποιότητα ζωής για τους ασθενείς μας συντελώντας έτσι στην απομυθοποίηση της ΠΣ. Με αυτό το σκεπτικό και αναγνωρίζοντας την ανάγκη παροχής ολοκληρωμένων, υψηλού επιπέδου υπηρεσιών υγείας στον ευαίσθητο πληθυσμό των πασχόντων από ΠΣ, το Επιστημονικό και το Διοικητικό Συμβούλιο του ΥΓΕΙΑ προχώρησαν στη δημιουργία του Τμήματος Πολλαπλής Σκλήρυνσης και Απομυελινωτικών Νοσημάτων. Με ιδιαίτερο αίσθημα ευθύνης και βεβαιότητα για τη σημασία του εγχειρήματος μια αρχικά τετραμελής ομάδα έμπειρων νευρολόγων σε συνεργασία με επίλεκτους συναδέλφους άλλων ειδικοτήτων και με την πολύτιμη υποστήριξη του συνόλου των Τμημάτων, Εργαστηρίων και Υπηρεσιών του ΥΓΕΙΑ έχει ήδη ξεκινήσει να εργάζεται με σκοπό το Τμήμα Πολλαπλής Σκλήρυνσης να καταστεί σύντομα Κέντρο Αναφοράς που θα ανταποκρίνεται με τον καλύτερο τρόπο στο σύνολο των αναγκών των ασθενών με ΠΣ.