Το Qigong (προφέρεται τσι-γκονγκ) είναι μια αρχαία κινεζική πρακτική άσκησης και θεραπείας, που περιλαμβάνει διαλογισμό, έλεγχο της αναπνοής και ασκήσεις κίνησης. Η λέξη “Qi” που αποτελεί το πρώτο συνθετικό είναι δύσκολη να μεταφραστεί με ακρίβεια, αλλά μπορεί να αναφέρεται στη ζωτική ενέργεια, τις πληροφορίες, την αναπνοή και το πνεύμα. Το δεύτερο συνθετικό, “gong”, σημαίνει ανάπτυξη και τελειοποίηση. Συνεπώς, το Qigong θα μπορούσε να είναι η ανάπτυξη της ζωτικής μας ενέργειας. 

Υπάρχουν διάφορες μορφές Qigong που εξασκούνται ανά τον κόσμο. Κάποιες από αυτές εστιάζουν στην πνευματικότητα και την υγεία μέσω των αναπνοών και του διαλογισμού, ενώ άλλες είναι πιο έντονες και περιλαμβάνουν πολεμικές ασκήσεις. Το Τάι-Τσι, μία πολύ γνωστή πρακτική για σώμα και πνεύμα, που εξασκείται παγκοσμίως, αναφέρεται πολλές φορές σαν μορφή του Qigong, επειδή “αναπτύσσει, παρακινεί και μας βοηθά να διαχειριστούμε το Τσι μας”.

Ποιες είναι οι διαφορές Qigong και Τάι-Τσι;

Ενώ οι δύο πρακτικές μπορεί να μοιράζονται αρκετά στοιχεία, αποτελούν ξεχωριστά πράγματα. Παρ’ όλα αυτά, οι ομοιότητες είναι σημαντικές. Και στο Τάι-Τσι, όπως στο Qigong, προπονούμαστε ώστε να έχουμε καλύτερο έλεγχο και μεγαλύτερη επίγνωση της ζωτικής μας δύναμης, της ενέργειάς μας. Πέρα από αυτά, κάποιες μορφές Τάι-Τσι είναι πρακτικά ίδιες με το Qigong.

Μορφές του Qigong που είναι εντελώς διαφορετικές από το Τάι-Τσι, πάντως, υπάρχουν. Αυτές περιλαμβάνουν αργές και επαναλαμβανόμενες κινήσεις. Μία από τις πιο βασικές και απλές τεχνικές είναι το Baduanjin Qigong, με οκτώ κινήσεις, τα επονομαζόμενα “Οκτώ Κομμάτια του Μπροκάρ”.

Όπως και να έχει, και οι δύο πρακτικές συνδυάζουν ασκήσεις δύναμης και ευλυγισίας με έλεγχο της αναπνοής και συγκέντρωση της προσοχής. Η μεγαλύτερή τους διαφορά βρίσκεται στο πώς τις αντιλαμβάνεται ο κόσμος. Σε πολλές περιοχές της Κίνας, το Qigong κουβαλάει ένα κοινωνικό στίγμα, καθώς ασκείται από συγκεκριμένες σέχτες, κλειστές και με ιδιαίτερα εσωστρεφή φιλοσοφία, οι οποίες όχι σπάνια δημιουργούν τριβές με την Κινεζική κυβέρνηση. Πίσω στο 1999, είχαν προκληθεί έντονες αντιδράσεις από κινήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όταν η κυβέρνηση απαγόρευσε μία μορφή Qigong και προέβη σε συλλήψεις, ακόμα και βασανισμό, ατόμων που την ασκούσαν.

Άσκηση και υγεία

Για πολλούς που ασχολούνται με το Qigong, αποτελεί μία προσωπική άσκηση για σώμα και για πνεύμα, όπως η γιόγκα. Όμως, υπάρχει και μια μορφή Qigong που εστιάζει στη θεραπεία άλλων, μία “εξωστρεφής” μορφή της πρακτικής. Σε αυτή την περίπτωση, ο θεραπευτής βγάζει τη διάγνωση του ασθενούς σύμφωνα με την παραδοσιακή κινεζική ιατρική, και έπειτα χρησιμοποιεί το Τσι του, εκπέμποντάς το κατά κάποιον τρόπο, ώστε να θεραπεύσει. Καθώς και το εσωτερικό, αλλά και το εξωτερικό Qigong επηρεάζουν την ισορροπία και τον ρυθμό της ενέργειας, ενισχύουν την λειτουργικότητα του σώματος και του μυαλού. Δεν υπάρχουν αρκετές επιστημονικές μελέτες για να στηρίξουν κατά πόσο οι θεραπευτικές ιδιότητες της πρακτικής όντως ισχύουν, αλλά από τις μαρτυρίες ατόμων που την δοκίμασαν, τα δύο τρίτα ανέφεραν τουλάχιστον εν μέρει θετικά αποτελέσματα.

Παρ’ όλα αυτά, καθώς το Qigong περιλαμβάνει ήρεμες κινήσεις, αποτελεί έναν πολύ καλό τρόπο χαλάρωσης. Σε μία από τις μεγαλύτερες μελέτες που έγιναν, αναφέρθηκε ότι υπάρχουν θετικά αποτελέσματα στην υγεία των οστών και την αίσθηση της ισορροπίας. Τέλος, υπάρχουν αναφορές πως το Qigong μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο της πίεσης, ακόμα και στον σακχαρώδη διαβήτη, αλλά απαιτείται περισσότερη έρευνα μέχρι να επιβεβαιωθούν αυτοί οι ισχυρισμοί.

Επιμέλεια: Θοδωρής Διάκος