Σοφία Νέτα, Ειδικό ρεπορτάζ

Ειδικοί απ΄όλο τον κόσμο, που ασχολούνται με τον πυρηνικό αφοπλισμό και τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων συγκεντρώθηκαν 4-5 Ιουνίου στο Βερολίνο, για να εξετάσουν τα πιο σημαντικά προβλήματα της σύγχρονης διεθνούς ασφάλειας.

Στη διάσκεψη αναλύθηκαν οι τρόποι αντιμετώπισης των πιο σημαντικών προκλήσεων για τον πυρηνικό αφοπλισμό που αντιμετωπίζει σήμερα η παγκόσμια κοινότητα.

Στα σημαντικότερα θέματα προς συζήτηση συμπεριλήφθηκαν η τρέχουσα κατάσταση και οι προοπτικές μείωσης και περιορισμού των πυρηνικών όπλων, οι προοπτικές για τη μη διάδοση των πυρηνικών, και ο ρόλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του ΔΟΑΕ (Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας) στην προώθηση της μη διάδοσης των όπλων μαζικής καταστροφής.

Οι εμπειρογνώμονες συζήτησαν την αποδοτικότητα της Συνθήκης περί Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων (NPT), μετά τη διάσκεψη αναθεώρησής της το 2010.

"Κατά τα τελευταία πέντε χρόνια ο κόσμος έχει δει δραματικές εξελίξεις σε πολλούς τομείς," δήλωσε, κατά την έναρξη του συνεδρίου, ο Πρόεδρος του Φόρουμ του Λουξεμβούργου που οργάνωσε τη συνάντηση, Viatcheslav Kantor. "Ο κόσμος υποφέρει από την οικονομική κρίση, το στρατιωτικό και πολιτικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από περίπλοκες αναταράξεις, ενώ οι επαναστάσεις στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική έχουν αλλάξει σημαντικά το πολιτικό τοπίο πέρα ​​από αυτή την περιοχή.»

Όσον αφορά την κατάσταση γύρω από την ανάπτυξη πυρηνικών στο Ιράν, ο Kantor, επισήμανε ότι έχει επιδεινωθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων πέντε ετών. "Σύμφωνα με τα στοιχεία των αρχείων του ΔΟΑΕ για το Φεβρουάριο, το Ιράν τριπλασίασε την παραγωγή εμπλουτισμένου ουρανίου.

Το Ιράν έχει εμπλουτίσει 110 κιλά ουρανίου κατά 20% μέχρι τώρα”, είπε.

"Οι διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν στα τέλη του Μαΐου μεταξύ (της ομάδας) P5 +1 και του Ιράν και πάλι απέτυχαν να επιλύσουν την κρίση", πρόσθεσε ο Kantor.

“Η κατά τα φαινόμενα ‘ευελιξία’ του Ιράν δεν οφείλεται στις κυρώσεις, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, αλλά περισσότερο από τις σημαντικά αυστηρότερες κυρώσεις που επιβλήθηκαν από τις ΗΠΑ και τις ευρωπαϊκές χώρες.»

Επισημάνθηκε ακόμη ότι κατά τα τελευταία πέντε χρόνια, έχει σημειωθεί πρόοδος στην επίλυση του ζητήματος της μη διάδοσης πυρηνικών όπλων και του αφοπλισμού.

Η εκτέλεση το 2010 της νέας συνθήκης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Ρωσικής Ομοσπονδίας σχετικά με μέτρα για την περαιτέρω μείωση και τον περιορισμό των Στρατηγικών Επιθετικών Όπλων που τέθηκε σε ισχύ το 2011, σηματοδότησε μια σημαντική εξέλιξη σ’ αυτόν τον τομέα.

Η Συνθήκη, όπως αναφέρθηκε, έθεσε τέρμα στη μακρά περίοδο στασιμότητας των διεργασιών μείωσης των πυρηνικών όπλων και συνέβαλε σημαντικά στην επαναφορά των σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ, Ευρώπης και Ρωσίας. Σε γραπτή ομιλία του προς τους συμμετέχοντες στο Φόρουμ του Λουξεμβούργου, ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε ότι ‘’η Ρωσία υποστηρίζει έναν εποικοδομητικό διάλογο με όλες τις πολιτικές δυνάμεις και τα μη κυβερνητικά κινήματα που ενθαρρύνουν την περαιτέρω μείωση της πυρηνικής απειλής.

Έχουμε παρακολουθήσει στενά τη δραστηριότητα του Φόρουμ του Λουξεμβούργου, η οποία αποτελείται από πολλούς φημισμένους πολιτικούς και εμπειρογνώμονες.

Εμμένουμε στην ολοκληρωμένη στρατηγική που προτείνει τη μείωση και τον περιορισμό των πυρηνικών οπλοστασίων ενώ διασφαλίζεται ισότιμη και αδιαίρετη ασφάλεια προς όφελος όλων των μερών που συμμετέχουν στις διεθνείς σχέσεις, λαμβάνοντας υπόψη το συνδυασμό των παραγόντων που επηρεάζουν τη στρατηγική σταθερότητα’’.

Πριν από πέντε χρόνια το Φόρουμ του Λουξεμβούργου πρότεινε να αρχίσουν διαβουλεύσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και την Κίνα για τη μείωση των πυρηνικών δυνάμεων, καθώς και τη διαφάνεια και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που εγκρίθηκαν μεταξύ των ΗΠΑ και της Ρωσίας.

Η σύσταση αυτή προωθήθηκε από τη θέση της Ρωσίας, των ΗΠΑ και Ευρωπαίων αξιωματούχων, σε ρωσικές και αμερικανικές Ακαδημίες Επιστημών, καθώς επίσης και σε αναγνωρισμένους Διεθνείς Οργανισμούς.

Οι εμπειρογνώμονες πρότειναν την έναρξη αυτών των διαβουλεύσεων, κυρίως με το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, προς ενθάρρυνσή τους να υιοθετήσουν ορισμένα από τα μέτρα διαφάνειας που σχετίζονται με την πυρηνική τους ικανότητα, που υπάρχει μεταξύ της Ρωσίας και των ΗΠΑ στο πλαίσιο της νέας Συνθήκης START.

Μιλώντας στην έναρξη του συνεδρίου, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας και Πρόεδρος του Ρωσικού Συμβουλίου Διεθνών Υποθέσεων Ιγκόρ Ιβανόφ τόνισε ότι “σήμερα το επίπεδο ελέγχου στην παγκόσμια πολιτική τείνει να μειώνεται, ενώ οι διεθνείς σχέσεις αποσταθεροποιούνται.

Είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθούν οι μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες συνέπειες της Αραβικής Άνοιξης στη Μέση Ανατολή.

Η ανθρωπότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με πρωτοφανείς προκλήσεις ασφαλείας, για τις οποίες εξακολουθούμε να είμαστε πολύ φτωχά προετοιμασμένοι". Το Φόρουμ του Λουξεμβούργου έχει μια ξεχωριστή θέση μεταξύ των διεθνών μη κυβερνητικών οργανώσεων, συμμετέχει ενεργά στην ενίσχυση της μη διάδοσης των πυρηνικών συστημάτων", πρόσθεσε ο Ιβάνοφ.

"Το Φόρουμ συγκέντρωσε τους κορυφαίους ειδικούς στον κόσμο για τα πυρηνικά όπλα και για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων και έγινε μια έγκυρη πλατφόρμα για την αντιμετώπιση των βασικών θεμάτων πυρηνικής ασφάλειας. Η γνώμη τους είναι σεβαστή και ζητούνται προτάσεις”.

"Μιλώντας για τα εμπόδια στη συνεργασία μεταξύ της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με την βαλλιστική πυραυλική άμυνα, ο Viatcheslav Kantor, τόνισε ότι οι εμπειρογνώμονες του Φόρουμ είναι αισιόδοξοι σχετικά με τις προοπτικές επίτευξης συμβιβασμού βάσει των πρόσφατων εξελίξεων, που αντιπροσωπεύουν διαφορές της ευρωπαϊκής ασπίδας πυραυλικής άμυνας και την οικοδόμηση μέτρων εμπιστοσύνης, που μπορεί να εγκριθούν από την ηγεσία της Ρωσίας, των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με τον Kantor αυτό θα μπορούσε να ανοίξει μια πόρτα για τη συνεργασία σε αυτόν τον τομέα. Στη διάσκεψη του Βερολίνου του Φόρουμ του Λουξεμβούργου παρέστησαν ο πρώην Υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ William Perry, ο αντιπρόεδρος της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών Νικολάι Laverov, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Ιγκόρ Ιβανόφ, ο Ομοσπονδιακός Επίτροπος για τον Αφοπλισμό και τον Έλεγχο των Όπλων στο Γερμανικό Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών Rolf Nikel, ο πρόεδρος του κινήματος Pugwash για την Επιστήμη και τις Παγκόσμιες Υποθέσεις Jayantha Dhanapala, ο Διευθυντής του East-West Center του Πανεπιστημίου του Maryland, ο ακαδημαϊκός της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών Roald Sagdeev και άλλοι διάσημοι εμπειρογνώμονες και πολιτικοί.

 Το συνέδριο σηματοδότησε τα πέντε χρόνια από την ίδρυση Φόρουμ το 2007. Από την ίδρυσή του, το Φόρουμ του Λουξεμβούργου έχει πραγματοποιήσει 14 συνέδρια, σεμινάρια και εργαστήρια στην Ουάσιγκτον, Μόσχα, Λουξεμβούργο, Ρώμη, Βιέννη, Γενεύη και τη Στοκχόλμη.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του forum http://luxembourgforum.org/eng/.