της Πέννυς Κούτρα

Απομακρυσμένη τόσο γεωγραφικά όσο και συνειδησιακά από την κλασική Ευρώπη και τις εμβληματικές πόλεις της, η Στοκχόλμη αποτελεί έναν άσημο, ωστόσο, ”εξωτικό” τουριστικό προορισμό. Η εικόνα της σκανδιναβικής πρωτεύουσας, που ζει σε ήσυχους ρυθμούς, απόλυτης τάξης και κοινωνικής ευημερίας δεν απέχει από την πραγματικότητα, αλλά η ατμόσφαιρα της πόλης περικλείει πολλά περισσότερα απ’όσα χωρά η φαντασία του νοτιοευρωπαίου.

Διατηρεί αλώβητη την αρχοντική της πλευρά, με τα βασιλικά ανάκτορα να δεσπόζουν στο κέντρο της, και τη μεσαιωνική της ταυτότητα, αφού ο ιστός της παλιάς πόλης όχι μόνο διατηρείται, αλλά φιλοξενεί κι ένα ενδιαφέρον κομμάτι της ζωής της πόλης. Υποστηρίζει συνάμα τον μοντέρνο χαρακτήρα της στο σύγχρονο κέντρο της, όπου δεσπόζουν τα σύγχρονα κτίρια, το περιβόητο σουηδικό design, οι άριστες συγκοινωνίες, και οι υποδομές.

Μέσα σ’αυτό το ισορροπημένο κέλυφος, επιτρέπει την ύπαρξη αρκετών ελεύθερων δημόσιων χώρων και πάρκων (οι οποίοι κατακλύζονται με την παραμικρή ηλιοφάνεια), υποθάλπτει μια μποέμικη γειτονιά, όπου εκφράζεται η πιο ”ανήσυχη” πλευρά των πρωτευουσιάνων Σουηδών, και ταυτόχρονα συντηρεί τη διάσημη σκανδιναβική μελαγχολία και εσωτερικότητα, εκείνη που συναντάμαι στις ταινίες του Μπέργκμαν.

Ακούγεται παράδοξο, αλλά η Στοκχόλμη είναι μια νησιωτική πρωτεύουσα- λιγότερο γοητευτική από τη Βενετία και ηπιότερη από τη Νέα Υόρκη- αλλά με έντονο τον προσωπικό της χαρακτήρα. Βρίσκεται στην ανατολική ακτή της σκανδιναβικής χερσονήσου στην είσοδο της λίμνης Μέλαρεν. Τα κεντρικά μέρη της πόλης περιλαμβάνουν δεκατέσσερα νησιά και τις όχθες του αρχιπελάγους όπου η λίμνη Μέλαρεν συναντά τη Βαλτική Θάλασσσα, και ο ιστός της συνδέεται με 53 γέφυρες.

Το κέντρο της πόλης είναι κατ’ουσίαν τοποθετημένο πάνω στο νερό, επί του κόλπου Ρινταρφγέρντεν. Είναι μια μάλλον μικρή πρωτεύουσα σε έκταση και σε πληθυσμό (οι μόνιμοι κάτοικοι αγγίζουν μόλις το 1,5 εκατομμύριο. Οι Σουηδοί μάλιστα εντυπωσιάζονται με την έκταση της Αθήνας και τα 5,5 εκατομμύρια κατοίκους).

Η πρώτη αναφορά για την πόλη έρχεται στα μέσα του 13ου αιώνα όπου ο κρατικός αξιωματούχος Μπίργκερ Τζάρλ διέταξε να χτιστεί ένα φρούριο σε ένα από τα νησιά για να ελέγχεται η είσοδος στη λίμνη Μέλαρεν. Εκεί ελεγχόταν η κυκλοφορία των πλοίων στις πλωτές οδούς μέσω της χρήσης κορμών (Stock) που τοποθετούνταν ως φράχτης. Holm σημαίνει μικρό νησάκι, οπότε η Στοκχόλμη (Stock holmen) πήρε από εκεί το όνομά της.

Το πρώτο βράδυ της άφιξής μου, η πόλη έμοιαζε σχεδόν ”χριστουγεννιάτικη” (αργότερα έμαθα ότι υπάρχουν χριστουγεννιάτικες αγορές που λειτουργούν όλο το χρόνο!), καθώς υπήρχε ήπια χιονόπτωση, που δημιουργούσε παραμυθένια ατμόσφαιρα και κίνητρο για μια βόλτα στην παλιά πόλη, τη συνοικία Gamla Stan.

Στα σοκάκια και τις αλέες της παλιάς πόλης, ανάμεσα στα ιστορικά μνημεία και τα αναπαλαιωμένα μεσαιωνικά κτίρια, βρίσκονται καταπληκτικές αντικερί με πλήθος ναυτικών αντικειμένων (χάρτες, μικρογραφίες ιστιοφόρων, ναυτικές στολές και όργανα ναυσιπλοίας), παλαιοβιβλιοπωλεία, μαγαζιά με ζαχαρωτά και κάποια μικρά καφέ και μπαρ, για να συνέλθει ο επισκέπτης από το τσουχτερό κρύο.

Στην προμετωπίδα της παλιάς πόλης βρίσκεται το Βασιλικό Παλάτι, ένα επιβλητικό κτίριο, το οποίο είναι ανοιχτό στους επισκέπτες. Μοιάζει λίγο αστείο βέβαια όταν ξέρεις την σοσιαλδημοκρατική παράδοση της Σουηδίας, αλλά υποθέτουμε ότι το ”σουηδικό μοντέλο” χωράει και τους ευγενείς. Παρεπιπτόντως, οι απόγονοι του Γουσταύου, κατοικούν σε ένα ανάκτορο έξω από τη Στοκχόλμη και είναι εξαιρετικά δημοφιλείς στο λαό, μιας και στην ουσία δεν διεκδικούν και τρομερά προνόμια.

Μια άλλη ενδιαφέρουσα περιοχή της παλιάς Στοκχόλμης είναι το Skansen, η οποία βρίσκεται στο νησί Djurgarden. To Skansen αποτελεί το παλαιότερο ανοικτό μουσείο του κόσμου με παλαιά δείγματα κτιρίων και έχει ενταχθεί στο βασιλικό πάρκο του νησιού, όπου λειτουργεί και ζωολογικός κήπος. Εκεί επίσης λειτουργεί και η περίφημη χριστουγεννιάτικη αγορά – η οποία αργεί μόνον την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς- και όπου βρίσκει κανείς απίστευτα χριστουγεννιάτικα στολίδια.

Στο ίδιο νησί έχει δημιουργηθεί και το Vasa Museum, το οποίο ουσιαστικά δημιουργήθηκε για να περιτυλίξει το ναύαγιο του πολεμικού πλοίου Vasa. Πρόκειται για ναυάγιο του 17ου αιώνα, το παλαιότερο που σώζεται στον κόσμο. Οι συντηρητές, οι οποίοι επιχείρησαν την ανάσυρσή του, φοβούμενοι την καταστροφή του, το άφησαν στην ακτή του νησιού και δημιούργησαν το μουσείο για να το μελετήσουν με ασφάλεια και φυσικά να το διασώσουν.

Πέρα από το Vasa, ενδιαφέρον παρουσιάζει και το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης (Moderna Museet), το οποίο βρίσκεται στο λόφο του Skeppsholmen (πολύ κοντά στο Εθνικό Μουσείο και απέναντι από τα Ανάκτορα). Πέρα από τους μοντέρνους εικαστικούς σουηδούς καλλιτέχνες, υπάρχει ειδικό τμήμα για τη μοντέρνα αρχιτεκτονική, αλλά και την σχεδιαστική παραγωγή των Σουηδών, η οποία εκτός από λειτουργική είναι πραγματικά ιδιαίτερη.

Αυτό που σίγουρα αξίζει τον κόπο είναι μια βόλτα στο αρχιπέλαγος της Στοκχόλμης, με τα 24.000 νησιά. Οι εκδρομές με τα πλοιάρια ξεκινούν από το Stromkajen και το Strandvagen και κάνουν στάσεις σε διάφορα σημεία του αρχιπελάγους όπου λειτουργούν τουριστικά εστιατόρια και καταλύματα.

Στη μοντέρνα πλευρά της Στοκχόλμης τώρα, εκτός από την περιήγηση στους εμπορικούς πεζοδρόμους και τις πλατείες, υπάρχει η δυνατότητα μιας πανοραμικής άποψης της πόλης από το τελευταίο όροφο του δημαρχιακού γυάλινου πύργου. Εκεί μάλιστα λαμβάνει χώρα και το ετήσιο δείπνο των Βραβείων Νόμπελ.

Η πιο μοδάτη και ενδιαφέρουσα περιοχή της πόλης ωστόσο για νυχτερινές και όχι μόνον εξόδους είναι το SoFo! Στην ουσία πρόκειται για τη συντομογραφία του South of Folkungagatan. Η αλήθεια είναι ότι το εύρημα των Σουηδών πολύ μας βόλεψε, γιατί η προφορά αυτής της γλώσσας δεν είναι και ότι ευκολότερο. Παρόλα αυτά, οι Σουηδοί μιλούν όλοι εξαιρετικά αγγλικά (αλλά και άλλες ευρωπαικές γλώσσες) και είναι πολύ φιλικοί και εξυπηρετικοί αν και ασυνήθιστοι στη λογική των τουριστών. Το SoFo, συγκεντρώνει το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της νυχτερινής ζωής με αρκετά μπαρ και κλαμπ, και άλλα concepts διασκέδασης, όπως γκαλερί όπου φιλοξενούνται συναυλίες ή παραστάσεις.

Επίσης εκεί υπάρχουν πολλά καταστήματα με εναλλακτικά ρούχα, κοσμήματα και είδη τέχνης, αλλά και second hand αγορές.
Εντυπωσιακή είναι επίσης η πληθώρα των ζωντανών μουσικών σκηνών και κυρίως των jazz bars, τα οποία είναι κατάμεστα.

Πέραν του SoFo ενδιαφέροντα μπαρ υπάρχουν στο σύγχρονο κέντρο της Στοκχόλμης, όπως το Riche ή το Rival Bar, το οποίο βρίσκεται εντός του ομώνυμου μπουτίκ ξενοδοχείου. Βέβαια η μεγάλη ατραξιόν είναι το Ice Bar, εντός του ξενοδοχείου Nordic Light Hotel. Όπως δηλώνει η επωνυμία του εδώ όλα είναι από πάγο (μάλιστα από το νερό του ποταμού Torne). Τα καθίσματα, οι τοίχοι, το μπαρ αλλά και τα ποτήρια. Εισέρχεσαι στο μπαρ, ντυμένος σαν Εσκιμώος και παραμένεις το πολύ μισή ώρα. Σερβίρεται μόνον βότκα (συγκεκριμένης φίρμας) σε διάφορα κοκτέιλ. Η κράτηση θεωρείται απαραίτητη.

Σημειώστε ότι η κατανάλωση αλκοόλ στη Σουηδία είναι μετρημένη (στη δεκαετία του 80 υπήρξε και απαγόρευση) λόγων των αυξημένων κρουσμάτων αλκοολισμού. Ετσι οι μερίδες αλκοόλ είναι μικρές και πανάκριβες (περίπου 20 ευρώ για ένα ποτό σε μέσο μπαρ). Το κάπνισμα απαγορεύεται παντού! Αλλά υπάρχουν τασάκια έξω από τα μπαρ και τα εστιατόρια στην περίπτωση που αμετανόητος καπνιστής, αντέξει το πολικό ψύχος.

Το φαγητό της Στοκχόλμης δεν είναι αξιομνημόνευτο αν και η βάση του είναι τα ψάρια. Οι γκουρμέ προσπάθειες στρέφονται προς τις ξένες κουζίνες, αλλά και εκεί δεν καταφέρνουν τρομερά πράγματα. Παρ’ όλα αυτά τα εστιατόρια έχουν πολύ ενδιαφέρουσα διακόσμηση και art de la table, ενώ η ατμόσφαιρα είναι ζεστή παρά την προιδέαση για τους ψυχρούς Σουηδούς. Οι τιμές ωστόσο είναι τσουχτερές παντού. Ενδεικτικά ένα σνακ και ένας καφές αγγίζει τα 10 ευρώ στα πιο λαικά σημεία. Για το νερό δεν το συζητώ, το μπουκαλάκι των 500 ml κοστίζει 5 ευρώ!

Πάντως αξίζει τον κόπο να δειπνήσετε στο Republik (Tulegatan 17) με γαλλική κουζίνα, αλλά πολύ ενδιάφερων διάκοσμο και κέφι. Επίσης στο Lejontornet (Lilla n nygatan 5), όπου σερβίρονται σκανδιναβικά εδέσματα, πανάκριβα ουίσκι και καταπληκτικά κρασιά.

Επίσης μια βόλτα στο PA&Co συνωστίζεται ο λαμπερός κόσμος της Στοκχόλμης (ηθοποιοί, μοντέλα και celebrities). Για το μεσημέρι ένα γεύμα σούπερ designατο Fredsgatan 12 επιβάλλεται.

Για τη διαμονή σας εκεί έχουμε να σας προτείνουμε τα εξής: Η μακράν καλύτερη επιλογή είναι το Grand Hotel Stockholm, που βρίσκεται πάνω στο ποτάμι και η θέα είναι μαγευτική. Οι τιμές, αρκετά τσουχτερές, ξεκινούν από 290 ευρώ για ένα στάνταρ δίκλινο με θέα στο ποτάμι και πρωινό. Επόμενη πρόταση το Nordic Light Hotel, με το περίφημο Absolut Icebar. Οι τιμές εδώ ξεκινούν από τα 230 ευρώ για ένα δίκλινο δωμάτιο με πρωινό. Τέλος, ενδιαφέρουσα επιλογή είναι το Rival Hotel, αφού το κάθε ένα από τα 99 δωμάτια είναι διακοσμημένο διαφορετικά. Οι τιμές εδώ είναι κυμαινόμενες ανάλογα με τη μέρα ή το μήνα, ενδεικτικά όμως μπορούμε να πούμε πως για ένα δίκλινο με πρωινό ξεκινούν από 160 ευρώ.