Οι γονείς είναι σημαντικό να γνωρίζουν ότι καθώς το παιδί περνάει από τη φάση ανάπτυξης είναι πολύ πιθανόν να εμφανιστούν αλλαγές στο πόδι, με η χωρίς συμπτώματα. Τα πόδια γενικά μπορούν να χωριστούν σε 3 κατηγορίες. Ένα φυσιολογικά ανεπτυγμένο πόδι έχει αναπτύξει καμάρα, όπως επίσης το πρόσθιο και οπίσθιο τμήμα των ποδιών είναι ευθυγραμμισμένα. Η κοιλοποδία (πολύ υψηλή καμάρα) και η πλατυποδία είναι οι άλλες δυο κατηγορίες, μη φυσιολογικές. Η μη ύπαρξη καμάρας στο πόδι ή αλλιώς πλατυποδία, συνήθως είναι φυσιολογική μέχρι το 3ο-4ο έτος της ηλικίας και μέσα στον επόμενο χρόνο θα πρέπει να έχει σχηματιστεί ήδη μια μικρή καμάρα. Παρόλα αυτά, κάθε παιδί θα πρέπει να εξετάζεται σε αυτήν την ηλικία, έστω και προληπτικά.

Πώς θα καταλάβω αν το παιδί μου έχει πλατυποδία;

Στην πλατυποδία παρατηρούμε μείωση ή και απουσία της φυσιολογικής καμάρας (καμπύλης) στο εσωτερικό μέρος του ποδιού. Ουσιαστικά τα παιδιά με πλατυποδία πατούν “προς τα μέσα” με αποτέλεσμα όλο το πόδι μέχρι το ισχίο να έχει αλλάξει θέση. Η πλατυποδία στις μικρότερες ηλικίες δεν εμφανίζει συμπτώματα, όπως πόνο στα πόδια, όμως καθώς το παιδί αναπτύσσεται είναι πολύ πιθανό να δημιουργηθούν άλλα προβλήματα ή συμπτώματα στα γόνατα, στα ισχία και στη μέση.
Ένα μικρό τρικ για να καταλάβουμε τι καμάρα έχει σχηματίσει το παιδί μας είναι να το βάλουμε να πατήσει σε χαρτί αφού του έχουμε βρέξει ελαφρώς τα ποδαράκια.
Για μια πιο σίγουρη και πιο έγκυρη διάγνωση όμως θα πρέπει να απευθυνόμαστε σε έναν ειδικό (παιδίατρο, ορθοπεδικό ή ποδίατρο).

Τι πρέπει να περιμένω από την εξέταση;

Ένα παιδί θα πρέπει να εξετάζεται στην ηλικία των 4 ετών για διάφορες παραμορφώσεις στο πόδι. Εκτός από το ιστορικό, τα παιδιά θα πρέπει να εξετάζονται όταν έχουν κλινική εικόνα πλατυποδίας καθορίζοντας αν είναι εύκαμπτη ή δύσκαμπτη. Πολύ απλά, στην εύκαμπτη πλατυποδία η ποδική καμάρα επανέρχεται όταν τα πόδια κρέμονται ή όταν το παιδί στηρίζεται στα δάκτυλα των ποδιών. Στη δύσκαμπτη ή σπαστική πλατυποδία υπάρχει αισθητά περιορισμός της κίνησης του ταρσού (ο ταρσός αποτελείται από 7 οστά-στο οπίσθιο μέρος του ποδιού).

Στη συνέχεια μια πελματογραφική εξέταση θα επιβεβαιώσει την κλινική εικόνα του ειδικού και θα ολοκληρώσει την εικόνα του παιδικού ποδιού.

Πελματογράφημα από παιδί με πλατυποδία

Σύμφωνα με την κλινική εικόνα του ποδιού και το πελματογράφημα που έχει γίνε, κάθε παιδί έχει διαφορετική αντιμετώπιση όσον αφορά τη θεραπεία για τη διόρθωση της πλατυποδίας. Παρόλα αυτά, μέχρι την ηλικία των 8 ετών υπάρχει δυνατότητα δημιουργίας ποδικής καμάρας, απλά και μόνο με ορθωτικά πέλματα (πατάκια) και ασκήσεις. Ο Ποδίατρος είναι υπεύθυνος μετά την εξέταση, για την κατασκευή των ειδικών ορθωτικών πελμάτων, καθώς και για το ειδικό ασκησιολόγιο που το κάθε παιδί θα πρέπει να ακολουθεί. Το κάθε ορθωτικό πέλμα έχει κατασκευαστεί αποκλειστικά και μόνο για το παιδί που θα τα φορέσει δίνοντάς του σωστή βάση στήριξης.

Τι είναι το πελματογράφημα και πού μπορώ να το κάνω;

Η πελματογραφική εξέταση γίνεται μόνο από ειδικούς (Παιδίατρο, Ορθοπεδικό, Ποδίατρο) στο χώρο που γίνεται και η κλινική εξέταση.

Πελματογραφική εξέταση

Ο πελματογράφος είναι ένα ειδικό τετράγωνο μηχάνημα πάνω στο οποίο τα παιδιά θα πρέπει να σταθούν (Στατικό πελματογράφημα) ή και να περπατήσουν (Δυναμικό πελματογράφημα). Είναι μια εντελώς ακίνδυνη και ανώδυνη διαδικασία για το παιδί, η οποία όμως βοηθά σημαντικά στην απεικόνιση των πελμάτων του ποδιού. Ο ειδικός μπορεί να κρίνει τα αποτελέσματα του παιδιού βάσει των εμβιομηχανικών αλλαγών που βλέπει.

Το παιδί μου είναι 8 χρονών (και άνω) …έχω αργήσει;

Είναι σημαντικό ένα παιδί να εξετάζεται νωρίς και να παρακολουθείται έτσι ώστε να μπορεί μέχρι την ηλικία των 8 χρόνων να διαμορφώσει ένα φυσιολογικό πόδι. Η ηλικία παίζει ρόλο διότι στα 8 χρόνια περίπου το πόδι έχει σχεδόν ολοκληρώσει το “δέσιμο” των οστών μεταξύ τους.

Αν έχει περάσει αυτήν την ηλικία και έχει την κλινική εικόνα της πλατυποδίας τότε θα πρέπει το παιδί να εξεταστεί και να φορέσει ορθωτικά πέλματα, όχι για να δημιουργήσουμε ποδική καμάρα, άλλα για να συντηρήσουμε την υπάρχουσα κατάσταση του ποδιού. Αυτό θα “λυτρώσει” το παιδί από πιθανούς πόνους κατά την ανάπτυξή του, βοηθώντας το να κινείται και να κάνει δραστηριότητες με περισσότερη ευκολία.

Του έχω πάρει ειδικά αθλητικά παπούτσια για την πλατυποδία, είναι αρκετό;

Ένα παπούτσι το οποίο έχει κατασκευαστεί για άτομα με πλατυποδία δεν μπορεί μόνο του να βοηθήσει. Ο τρόπος που έχει κατασκευαστεί είναι για το γενικό σύνολο και όχι για το κάθε πόδι συγκεκριμένα. Η πλατυποδία μπορεί να έχει πολλές μορφές και να οφείλεται σε διαφορετικούς παράγοντες. Επίσης η πλατυποδία μπορεί να συνδυάζεται με άλλες παθήσεις σε ένα πόδι και για αυτό το λόγο είναι προτιμότερο να απευθυνθείτε σε έναν ειδικό.

Έχω ακούσει ότι μπορεί να φτιάξει καθώς μεγαλώνει, ισχύει;

Δεν υπάρχει ναι και όχι σε αυτήν την ερώτηση. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα εξελιχτεί ένα πόδι που σε μικρή ηλικία έχει εμφανίσει πλατυποδία. Μπορεί καθώς μεγαλώνει το πόδι από μόνο του να πάρει σωστή θέση, υπάρχει όμως και η πιθανότητα (πιο συχνό φαινόμενο) η πλατυποδία να παραμείνει και να μεγαλώσει ο βαθμός της. Έστω και προληπτικά λοιπόν τα ορθωτικά πέλματα παίζουν μεγάλο ρόλο για την ανάπτυξη της ποδικής καμάρας.

Όσο πιο νωρίς γίνει η εξέταση και η θεραπεία τόσο περισσότερες πιθανότητες έχει ένα παιδί να ανταποκριθεί καλά στη θεραπεία που θα του δοθεί.