Το έλκος μπορεί να παρουσιαστεί σε διάφορα μέρη του γαστρεντερικού συστήματος, αλλά πιο συχνά στο βολβό του δωδεκαδακτύλου. Η συχνότητα του πεπτικού έλκους, γενικά είναι πολύ υψηλή στη σύγχρονη κοινωνία. Το γεγονός ότι το πεπτικό έλκος προσβάλλει πολύ συχνότερα τους άντρες έχει σχέση με την αιτιολογία του και με την ψυχολογική δομή και τους κοινωνικούς ρόλους που διακρίνουν τα δύο φύλα.

Το κεντρικό ψυχολογικό πρόβλημα των ανθρώπων που πάσχουν από πεπτικό έλκος, ή αλλιώς έλκος του στομάχου, είναι η ύπαρξη παθητικών εξαρτητικών επιθυμιών, που δεν μπορούν να βρουν ικανοποίηση σε ομαλές διαπροσωπικές σχέσεις.

Κυρίως το έλκος ως ψυχοσωματική διαταραχή εμφανίζεται όταν η ένταση των εξαρτητικών επιθυμιών του ατόμου αυξάνεται, είτε γιατί προσπαθεί να τις αντιμετωπίσει με έναν αμυντικό τρόπο, αναλαμβάνοντας μεγαλύτερες ευθύνες και δραστηριότητες, είτε γιατί οι εξωτερικές συνθήκες δεν επιτρέπουν την ικανοποίησή τους.

Η εξωτερική στέρηση μπορεί να προκύψει από την απώλεια ενός προσώπου με το οποίο το άτομο είχε δημιουργήσει μία εξαρτητική σχέση, με την απώλεια μιας θέσης που του έδινε ένα συναίσθημα ασφάλειας, ή ακόμα με την απομάκρυνση από ένα προστατευτικό οικογενειακό περιβάλλον.

Η αύξηση της ευθύνης μπορεί να αντιστοιχεί σε ένα γάμο, στην απόκτηση ενός παιδιού ή στην ανάληψη μιας πιο υπεύθυνης εργασιακής θέσης.

Όταν οι εξαρτητικές τάσεις του ατόμου δεν βρίσκουν ικανοποίηση, δημιουργείται μία κατάσταση συνεχούς ψυχικής εντάσεως, που κινητοποιεί τις γαστρεντερικές λειτουργίες, καθώς υπάρχει μία ταυτόχρονη συνάρτηση της διατροφής με την ψυχική κατάσταση του ατόμου. Γι' αυτό άλλωστε η όξυνη αντίδραση και η υπερκινητικότητα του στομάχου, μπορούν να λιγοστέψουν με την έλκυση συναισθημάτων ευαρέσκειας και ευεξίας.

Άτομα που παρουσιάζουν την ψυχοσωματική αυτή διαταραχή είναι κατά κανόνα φιλόδοξα, δραστήρια και ανταγωνιστικά, που για την επιτυχία του σκοπού τους δίνουν ολόκληρο τον εαυτό τους. Τους αρέσει να αναλαμβάνουν ευθύνες και να φροντίζουν τους άλλους.

Αλλά η αυτοπεποίθηση και η ενεργητικότητα που τους χαρακτηρίζουν κρύβουν μία χρόνια νοσταλγία για μία ζωή ξεκούραστη, γεμάτη ηρεμία και τρυφερότητα. Στο πρότυπο μιας παραμυθένιας συμβιωτικής σχέσης, επιθυμία για την οποία αισθάνονται αφενός ντροπή να την εκφράσουν και αφετέρου θυμό καθώς δεν μπορούν να την ικανοποιήσουν.

Όπως με όλες τις ψυχοσωματικές διαταραχές, αναγκαία προϋπόθεση για την αντιμετώπιση του έλκους είναι η επίγνωση του προβλήματος από το άτομο στο οποίο παρουσιάζεται η διαταραχή. Σε κάθε περίπτωση, ενδείκνυται η ψυχανάλυση ή η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία σε συνδυασμό με την ικανοποιητική παρακολούθηση του ατόμου από διαιτολόγο-διατροφολόγο, η οποία ασφαλώς απαιτεί τόσο μία συμπαθητική κατανόηση του χαρακτήρα του ατόμου και των συνθηκών της ζωής του, όσο και μία ειδική ετοιμότητα, αναφορικά με την επίδραση που μπορεί να έχουν διάφοροι συγκινησιακοί παράγοντες πάνω στην κατάστασή του.