Αν κάποιος δει τη μάχη κατά του κορωνοϊού ως μια παρτίδα σκακιού, θα διαπιστώσει ότι ο ιός βρίσκεται διαρκώς ένα βήμα μπροστά από την Επιστήμη και είναι αυτός που καθορίζει τους όρους του παιχνιδιού. Σήμερα, μετά από δύο χρόνια πανδημίας, αρχίζουν να φαίνονται κάποια σημάδια αισιοδοξίας για αλλαγή των συσχετισμών. Ο καθηγητής Παθολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και διευθυντής της Α' Παθολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της πόλης, Χαράλαμπος Μηλιώνης, θεωρεί πως στην παρούσα συγκυρία δεν πρέπει να βιαστούμε να ζητήσουμε ισοπαλία. Και αν τη ζητήσουμε, δεν πρέπει να βαφτίσουμε αυτή την πρόσκαιρη ισοπαλία ως νίκη.

"Ο ιός αυτός είναι πολύτροπος και ιδιαίτερα μεταλλαξιογόνος. Πολύ δύσκολα μπορεί κάποιος να ορίσει πώς και πότε θα γίνει ενδημικός. Οι συνθήκες που διαμορφώνονται κάθε φορά με την εξέλιξή του είναι πρωτόγνωρες", τονίζει μιλώντας στο iatronet.gr ο κ. Μηλιώνης. Βλέπει να διαμορφώνεται μια πρόσκαιρη ισοπαλία, κατά την οποία ο ιός έχει μια παραλλαγή που δεν είναι τόσο θανατηφόρα ή το ίδιο πιεστική για το σύστημα Υγείας όσο οι προηγούμενες. Σε αυτή την φάση, επισημαίνει, προσπαθεί να πάρει μορφές που θα του επιτρέψουν να επιζήσει, χωρίς να ενδιαφέρεται καθόλου για τον ξενιστή του, δηλαδή τον άνθρωπο. "Δεν ενδιαφέρεται διόλου αν θα κάνει τον άνθρωπο να νοσήσει ή να πεθάνει. Αυτό που θέλει είναι να παραμείνει στη ζωή. Αυτή λοιπόν την πρόσκαιρη ισοπαλία να μην βιαστούμε να την βαφτίσουμε ως τελειωτική νίκη και θρίαμβο απέναντι στον ιό. Πρέπει να προσπαθήσουμε να μην είμαστε πια πίσω από τον ιό".

Διμερής συμφωνία για τα μέτρα

Εν αναμονή των αποφάσεων για την όποια χαλάρωση μέτρων, με πρώτο ορίζοντα την Αποκριά, ο καθηγητής επισημαίνει πως "είναι πολύ δύσκολο να πούμε ότι είναι αυτή τη στιγμή ασφαλείς οι εκδηλώσεις ξεγνοιασιάς" και αντιστρέφοντας το ερώτημα για το αν πρέπει να επιτραπούν κάποιες εκδηλώσεις, διερωτάται: "αισθάνονται οι πολίτες ασφαλείς να βρεθούνε αγκαλιά με άλλους 100 ή 200 ανθρώπους, τους οποίους δεν γνωρίζουν ή ακόμα δεν γνωρίζουν την κατάσταση της υγείας τους και τον εμβολιασμό τους";

Υπογραμμίζει πως η συμβίωση με τον ιό από δω και μπρος δεν θα είναι ειρηνική, καθώς αυτός θα παραμείνει για αρκετούς μήνες ή και χρόνια, και προτείνει τη σύναψη μιας άτυπης διμερούς συμφωνίας μεταξύ πολιτών και πολιτείας. "Ο κόσμος πρέπει να είναι συνετός και ψύχραιμος και να έχει εμπιστοσύνη στους επιστήμονες. Από την άλλη το κράτος και οι πολιτικοί μας, πρέπει αφενός μεν να έχουν εμπιστοσύνη στις επιτροπές των ειδικών και αφετέρου να παίρνουν τα μέτρα εκείνα που θα προστατεύσουν το κοινό", αναφέρει και συμπληρώνει: «για παράδειγμα, χρησιμοποιώντας ή επιβάλλοντας φίλτρα καθαρισμού εκεί που υπάρχουν χώροι συνωστισμού. Και βέβαια κάθε φορά επικαιροποιώντας κάθε τι που ανάλογα με τις συνθήκες μπορεί να μας προστατεύσει περισσότερο».

Προσεκτική ανάλυση για τον υψηλό αριθμό θανάτων

Στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων, όπως και στα περισσότερα νοσοκομεία της χώρας, η πίεση έχει μειωθεί αισθητά το τελευταίο διάστημα, σε ό,τι αφορά τις εισαγωγές, ενώ στη ΜΕΘ η κατάσταση χαρακτηρίζεται ως διαχειρίσιμη.

Ο κ. Μηλιώνης χαρακτηρίζει την εξέλιξη ως παρήγορη για τους ανθρώπους των μονάδων Υγείας που εδώ και δύο χρόνια δέχονται μεγάλη πίεση. Παράλληλα, ωστόσο, επισημαίνει πως πρέπει να μελετηθούν προσεκτικά οι αιτίες για τον αριθμό των καθημερινών θανάτων, που παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα. Στη βάση αυτή θέτει μια σειρά από ερωτήματα:

"Είναι περισσότεροι οι άνδρες από τις γυναίκες; Είναι μεγαλύτερης ηλικίας; Με συννοσηρότητες και ποιες; Είναι βαρύτεροι σε σχέση με κάποιους που δεν χάνουν τη ζωή τους; Έχουν κάποιο χαρακτηριστικό νόσημα που τους βάζει σε κίνδυνο; Είναι η καθυστέρηση της προσέλευσης στο νοσοκομείο; Μήπως είναι κάποια λάθη στη διαχείριση που γίνονται πριν από το νοσοκομείο, για παράδειγμα η χορήγηση αντιβιοτικών ή η χορήγηση κορτικοστεροειδών, που δεν πρέπει να γίνεται στους ασθενείς πριν το νοσοκομείο;", αναφέρει και προσθέτει: "αφού μελετηθούν αυτά τα χαρακτηριστικά μπορούν να δώσουν συμπεράσματα και να μας επισημάνουν πράγματα που πρέπει να διορθώσουμε. Αν επισημανθεί π.χ. ότι είναι καλύτερη η διαχείριση των ασθενών στην Αθήνα σε σχέση με τα Γιάννενα, δεν πρέπει να μεταφερθούν όλοι οι ασθενείς στην Αθήνα, αλλά εμείς να βελτιώσουμε το επίπεδο παροχής των υπηρεσιών στα Ιωάννινα, είτε αυτό αφορά το προσωπικό μας, είτε αυτό αφορά οποιοδήποτε άλλο στοιχείο της διαχείρισης και της φροντίδας των ασθενών".

Για την επόμενη μέρα της COVID-19, σημειώνει πως η επιστημονική κοινότητα πρέπει να διδαχτεί από την προηγούμενη εμπειρία που αφορά άλλες λοιμώξεις και να χαράξει το πλάνο της στρατηγικής. "Φαίνεται ότι αυτός ο ιός θα περάσει πιθανότατα σε μια άλλη φάση, από την οξεία στην χρόνια. Άρα εμείς πρέπει να φτιάξουμε τις υποδομές για κάτι που ο κόσμος το γνωρίζει ως long COVID, αντιμετωπίζοντας τις μακροχρόνιες συνέπειες της νόσου. Μόνο έτσι μπορούμε να βρεθούμε μπροστά από τον ιό"», καταλήγει.