Το Κλινικό Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων έγινε πρόσφατα το πρώτο στην Ελλάδα που έλαβε την πιστοποίηση από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Πυρηνικής Ιατρικής ως Θεραπευτικό - Διαγνωστικό Κέντρο (Theranostic Center).

"Η πιστοποίηση αποτελεί μια αναγνώριση της επιστημονικής και κλινικής επάρκειας του Εργαστηρίου, ενισχύει το κύρος και την αξιοπιστία του σε διεθνές επίπεδο και δημιουργεί νέες ευκαιρίες για έρευνα και συνεργασίες", επισημαίνει στο iatronet.gr η διευθύντριά του, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Χρύσα Σιόκα (φωτογραφία). Κάνει λόγο για εγγύηση ποιότητας προς όφελος του ασθενή, ενώ εκφράζει την πεποίθηση πως ο χάρτης θα εμπλουτιστεί και με άλλα πιστοποιημένα κέντρα, είτε από τον δημόσιο, είτε από τον ιδιωτικό τομέα.

Η ίδια μιλάει για τα πλεονεκτήματα, τις σημερινές δυνατότητες και τις μελλοντικές προοπτικές της θεραγνωστικής, η οποία συνδυάζει διάγνωση και θεραπεία, ανοίγοντας δρόμους σε νέες στοχευμένες θεραπείες, κυρίως σε ογκολογικούς ασθενείς.

Θεραγνωστική

Η λέξη θεραγνωστική (theranostics ή theragnostics) προέρχεται από συνδυασμό των λέξεων θεραπευτική (θερα-, thera-) και διάγνωση (-γνωστική, -gnostics ή -nostics). "Υποδηλώνει τη χρησιμοποίηση του ίδιου θεραπευτικού μορίου, ειδικού μόνο για κάποιο συγκεκριμένο κακοήθη όγκο, χωρίς να επηρεάζει άλλους φυσιολογικούς ιστούς", εξηγεί η κ. Σιόκα και συμπληρώνει: "Αυτό το θεραπευτικό μόριο συνδέεται με ένα διαγνωστικό ραδιοϊσότοπο με ελάχιστη τοξικότητα για τον ακριβή εντοπισμό των μεταστατικών εντοπίσεων του όγκου με την γ-κάμερα τομογραφικής απεικόνισης φωτωνίων (SPECT) ή το σύστημα τομογραφικής ποζιτρονικής απεικόνισης (PET). Σε δεύτερο χρόνο χρησιμοποιείται το ίδιο ειδικό μόριο συνδεδεμένο με ένα άλλο ραδιοϊσότοπο που καθηλώνεται στις ίδιες εστίες του όγκου και τις καταστρέφει με χρήση συγκεκριμένης ακτινοβολίας χωρίς να επηρεάσει σημαντικά τους γειτονικούς ιστούς".

Η καινοτόμος προσέγγιση, στο πεδίο της πυρηνικής ιατρικής, έχει ως πλεονεκτήματα:

  • Την ακριβή διάγνωση των όγκων.
  • Την ακριβή στόχευση τους με το ίδιο μόριο αλλά διαφορετικό ραδιοϊσότοπο χωρίς σημαντικές παρενέργειες.
  • Τη δυνατότητα να γίνει ξανά απεικόνιση, μετά τη θεραπεία, προκειμένου να διαπιστωθεί το θεραπευτικό αποτέλεσμα ή αν χρειάζεται επανάληψη της θεραπείας.

Στην πράξη, όπως αναφέρει η αναπληρώτρια καθηγήτρια, προσφέρει ακριβή απεικόνιση των βιολογικών διεργασιών στο σώμα, αναγνωρίζει την έκταση και δραστηριότητα των όγκων, ενώ παρέχει στοχευμένη ακτινοβόληση των καρκινικών κυττάρων, με ελάχιστη βλάβη στους υγιείς ιστούς συγκριτικά με τις άλλες κλασικές θεραπείες.

Ώθηση από το PET/CT, δωρεά του ΙΣΝ

Σημαντικό ρόλο στην εφαρμογή των καινοτόμων μεθόδων θεραγνωστικής που οδήγησαν και στην ευρωπαϊκή πιστοποίηση, διαδραμάτισε ο εξοπλισμός του νοσοκομείου με το σύγχρονο σύστημα PET/CT, με δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, το 2022. "Ήταν μια δωρεά σωτήρια για τους ογκολογικούς ασθενείς της περιοχής μας και εκ μέρους όλων θα πω ξανά ένα μεγάλο ευχαριστώ", αναφέρει η κ. Σιόκα.

Από την έναρξη της λειτουργίας έχουν πραγματοποιηθεί περίπου 6.000 εξετάσεις, με σταδιακή αύξηση των εξετάσεων ανά μήνα. Η απεικόνιση αφορά κυρίως ογκολογικούς ασθενείς και ακολουθούν αυτές σε νευρολογικές και καρδιολογικές παθήσεις.

Το Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής ενισχύθηκε με νοσηλευτές και τεχνολόγους μετά τη δωρεά του ΙΣΝ. Σήμερα, η στελέχωσή του θεωρείται ικανοποιητική, με την διευθύντριά του να ευελπιστεί πως θα ενισχυθεί περαιτέρω με έναν ως δύο επιπλέον νοσηλευτές, δεδομένης και της πρόθεσης της διοίκησης να αξιοποιήσει πλήρως τη δυναμικότητα του Εργαστηρίου ως θεραγνωστικό κέντρο.

Η ευρωπαϊκή πιστοποίηση.

Οι διαθέσιμες θεραπείες

Παρόλο που στον Οργανισμό του νοσοκομείου είναι αποτυπωμένες 3 κλίνες, ο Κλινικό Εργαστήριο διαθέτει στην πραγματικότητα έξι κλίνες. Συγκεκριμένα, υπάρχουν:

  • Δύο κλίνες σε ειδικά διαμορφωμένα δωμάτια για ημερήσιες νοσηλείες και προγραμματισμένες θεραπείες χαμηλής ενεργότητας ραδιοϊσοτόπων, όπως π.χ. θεραπείες με χρήση ραδιενεργού ιωδίου Ι-131 για υπερθυρεοειδισμό και θεραπείες σε ασθενείς με οστικές μεταστάσεις. Ο ασθενής λαμβάνει θεραπευτική δόση ραδιοφαρμάκου, νοσηλεύεται για λίγες ώρες στις κλίνες του ειδικά διαμορφωμένου χώρου ημερήσιας νοσηλείας και εξέρχεται την ίδια ημέρα. Στην συγκεκριμένη περίπτωση δεν απαιτείται διανυκτέρευση.
  • Η Μονάδα Ραδιοϊσοτοπικών Θεραπευτικών Εφαρμογών αποτελείται από τέσσερις κλίνες, σε δύο δίκλινα δωμάτια (ειδικά θωρακισμένα δωμάτια απομόνωσης) και αφορούν 24ωρη θεραπευτική νοσηλεία που μπορεί να διαρκέσει έως και τρία 24ωρα. Στους χώρους αυτούς πραγματοποιούνται θεραπείες με χρήση ραδιενεργού ιωδίου (Ι-131) για θεραπεία καρκίνου και καλοηθών παθήσεων θυρεοειδούς (τοξικό αδένωμα, νόσο Graves). Επιπλέον πραγματοποιούνται θεραπείες με χρήση ισοτόπου Λουτεσίου (Lu-177) για νευροενδοκρινείς όγκους και καρκίνο του προστάτη (Lu-177 και Ra-223). 

Το Εργαστήριο δέχεται ασθενείς από την ευρύτερη περιοχή της Βορειοδυτικής Ελλάδας, αλλά και από κάθε περιοχή της χώρας, για τις συγκεκριμένες θεραπείες, ενώ μέσα στο 2026 αναμένεται να ενταχθούν νέες θεραπείες και διαγνωστικά ραδιοφάρμακα.

"Μετά την πιστοποίηση, η διοίκηση του Νοσοκομείου, αλλά και της 6ης Υ.ΠΕ, απέκτησαν ισχυρούς λόγους να ενισχύσουν το Εργαστήριο με τους απαραίτητους πόρους για την εισαγωγή νέων ραδιοφαρμάκων και θεραπειών", επισημαίνει η κ. Σιόκα, προσθέτοντας ότι "η επένδυση με νέα ραδιοφάρμακα, αποτελεί φυσική συνέχεια της εξέλιξης ενός τμήματος, που έχει την υποδομή και τις γνώσεις  να παρέχει στον ασθενή, σύγχρονες και τεκμηριωμένες θεραπείες".

Χάρτης πιστοποιημένων Κέντρων Theranostics.

Τι περιμένουμε στο μέλλον

Το μέλλον της θεραγνωστικής είναι εξαιρετικά αυξανόμενο και πολλά υποσχόμενο. "Αναμένουμε νέα ραδιοφάρμακα με μεγαλύτερη ειδικότητα, ευρύτερη χρήση σε διαφορετικούς τύπους καρκίνων, αυξημένη εξατομίκευση με βάση γενετικά και μοριακά προφίλ και μεγαλύτερη πρόσβαση σε ασθενείς μέσω πολλαπλών θεραπευτικών επιλογών", σημειώνει η διευθύντρια του Εργαστηρίου και καταλήγει: "η τεχνολογία εξελίσσεται ταχύτατα, και η θεραγνωστική αναμένεται να παίξει κεντρικό ρόλο στην ιατρική του μέλλοντος".

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Εντερικό μικροβίωμα: Νέα ελπίδα για το Σύνδρομο Εύθραυστου Χ
ΕΟΔΥ: 3 νέοι θάνατοι ασθενών με γρίπη και 2 με CoViD
Η δια βίου μάθηση συνδέεται με 38% χαμηλότερο κίνδυνο νόσου Αλτσχάιμερ