Ο φούρνος μικροκυμάτων είναι χωρίς αμφιβολία μία από τις πιο βολικές συσκευές, και σχεδόν κάθε σπίτι έχει από έναν. Παρά, όμως, τη διαδεδομένη τους χρήση και την αποδεδειγμένη τους ασφάλεια, δεν είναι λίγοι οι άνθρωποι που διατηρούν τις αμφιβολίες τους. Συγκεκριμένα, για το αν το μαγείρεμα στον φούρνο μικροκυμάτων κάνει τα φαγητά λιγότερο υγιεινά, αφαιρώντας τους θρεπτικά συστατικά. Πόσο ισχύει αυτό;

Αν κατανοήσουμε πώς λειτουργούν οι φούρνοι μικροκυμάτων, θα μπορέσουμε να απαντήσουμε σε αυτή τη συνηθισμένη ερώτηση. Στον φούρνο μικροκυμάτων, το φαγητό μαγειρεύεται με κύματα ενέργειας, παρόμοια με τα ραδιοκύματα, αλλά μικρότερης έντασης. Αυτά τα μικροκύματα είναι ιδιαιτέρως επιλεκτικά, επηρεάζοντας κυρίως το νερό και άλλα μόρια που είναι ηλεκτρικά ασύμμετρα, δηλαδή τα μόρια που το ένα τους άκρο είναι φορτισμένο θετικά και το άλλο άκρο φορτισμένο αρνητικά. Τα μικροκύματα αναγκάζουν αυτά τα μόρια να δονούνται, παράγοντας θερμική ενέργεια.

Κάποια θρεπτικά συστατικά αποδομούνται όταν εκτίθενται σε θερμότητα, είτε αυτή προέρχεται από φούρνο μικροκυμάτων, είτε από κανονικό φούρνο. Το πιο γνωστό παράδειγμα είναι η βιταμίνη C. Παρ’ όλα αυτά, επειδή ο χρόνος μαγειρέματος είναι μικρότερος στον φούρνο μικροκυμάτων, η βιταμίνη C και τα άλλα θρεπτικά συστατικά που διαλύονται όταν θερμαίνονται διατηρούνται καλύτερα.
Όσον αφορά τα λαχανικά, το μαγείρεμά τους σε νερό τους στερεί μέρος της διατροφικής τους αξίας, επειδή τα συστατικά περνούν στο βραστό νερό. Για παράδειγμα, το μπρόκολο χάνει την γλυκοζινόλη του, το συστατικό που του δίνει τις πιθανές αντικαρκινικές του ιδιότητες, όπως και την ιδιαίτερη γεύση του. Συνεπώς, είναι καλύτερο να μαγειρεύουμε τα λαχανικά μας στον ατμό; Κατά κάποιο τρόπο, ναι. Για παράδειγμα, το μπρόκολο στον ατμό διατηρεί περισσότερη γλυκοζινόλη από το βραστό ή το τηγανιτό.

Η μέθοδος, οπότε, που αφήνει το φαγητό να διατηρήσει τις περισσότερες διατροφικές του αξίες είναι η… γρήγορη, αυτή που ζεσταίνει το φαγητό για περιορισμένο χρόνο και χρησιμοποιεί το λιγότερο δυνατό νερό. Και οι φούρνοι μικροκυμάτων κάνουν ακριβώς αυτό. Το να μαγειρέψουμε κάτι στον φούρνο μικροκυμάτων με ελάχιστο νερό είναι σαν να το μαγειρεύουμε στον ατμό, από τα μέσα προς τα έξω. Αυτή η μέθοδος καταστρέφει λιγότερες βιταμίνες και ιχνοστοιχεία από σχεδόν οποιαδήποτε άλλη μέθοδο μαγειρικής.
Πάντως, δεν είναι ανάγκη να χανόμαστε στις λεπτομέρειες. Τα λαχανικά, ασχέτως του τρόπου που τα μαγειρεύουμε, είναι καλά για την υγεία, και οι περισσότεροι δεν τα καταναλώνουμε αρκετά. Και ο φούρνος μικροκυμάτων δεν είναι παρά ένα μικρό θαύμα της τεχνολογίας που κάνει τη ζωή μας πιο εύκολη – και ενίοτε συμβάλλει στη σωστή διατροφή.

Επιμέλεια: Θοδωρής Διάκος