Η υποστήριξη από συγγενικά πρόσωπα παραμένει η πιο αξιόπιστη φροντίδα ηλικιωμένων με προβλήματα υγείας και άνοια.

Η παροχή φροντίδας από μακρινούς συγγενείς, γείτονες ή φίλους δεν ξεπερνά σε διάρκεια το ένα έτος, σύμφωνα με μελέτη που διενεργήθηκε σε έξι ευρωπαϊκές χώρες (Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Πολωνία Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο).

Οι επιστήμονες παρακολούθησαν διαχρονικά την εξέλιξη στη φροντίδα 3.348 ηλικιωμένων ατόμων και είδαν πως η προθυμία των φροντιστών είναι σημαντική για τη διατήρηση της φροντίδας.

Όταν η φροντίδα – σχολιάζουν – παρέχεται από πιο απομακρυσμένο μέλος της οικογένειας, από φίλο ή γείτονα, είναι πολύ πιθανό να επιστρέψει σε κοντινό συγγενή έναν χρόνο αργότερα.

Η χώρα διαμονής δεν έδειξε, παρά μικρά ποσοστά διακύμανσης στην παρατήρηση αυτή (8%), αλλά μεγάλες διαφορές στην παροχή συστηματικών υπηρεσιών κατ' οίκον (52%).

Για παράδειγμα, στη Σουηδία οι ηλικιωμένοι είναι πιο πιθανό να δέχονται φροντίδα από άλλη οικογένεια ή από επαγγελματία φροντιστή, ενώ στην Ελλάδα το καθεστώς είναι πιθανό να αλλάζει έπειτα από τον πρώτο χρόνο.

Η Σουηδία διαθέτει μία καλά ανεπτυγμένη δομή παροχής υπηρεσιών υγείας. Οι υπηρεσίες υποστήριξης, όπως η μακροχρόνια φροντίδα στο σπίτι, φαίνεται πολύ πιο αποδεκτή και η ηθική υποχρέωση φροντίδας από συγγενείς δεν είναι τόσο ισχυρή, όσο σε άλλες χώρες.

Το ακριβώς αντίθετο ισχύει στην Ελλάδα, όπου δεν διατίθενται σχεδόν καθόλου υπηρεσίες υποστήριξης, με αποτέλεσμα να υπάρχουν λίγες βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις για τη φροντίδα.

Οι προερχόμενοι από την οικογένεια φροντιστές συνεχίζουν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους, παρά τα μεγάλα λειτουργικά, γνωστικά και προβλήματα συμπεριφοράς απέναντι στον αποδέκτη της φροντίδας.

Σύμφωνα με τους συντάκτες της μελέτης, θα μπορούσαν να ωφεληθούν περισσότερο από την κατάλληλη υποστήριξη.

Οικογένεια

Σύμφωνα με ειδικούς, στην Ελλάδα η οικογένεια διατηρεί την ευθύνη της φροντίδας των ασθενών ακόμη και όταν υπάρχουν επαγγελματίες βοηθοί ή οι ασθενείς νοσηλεύονται σε ιδρύματα. Έτσι, η νόσος δεν πλήττει μόνο τον ασθενή αλλά όλη την οικογένεια που πάσχει μαζί του.

Ο όρος “φορτίο των φροντιστών” έχει επικρατήσει διεθνώς για να περιγράψει την επιβάρυνση – σωματική, συναισθηματική ή οικονομική – των φροντιστών ατόμων που πάσχουν από ένα χρόνιο νόσημα που προκαλεί αναπηρία.

Οι φροντιστές ατόμων με άνοια εμφανίζουν υψηλές βαθμολογίες σε κλίμακες άγχους - κατάθλιψης, κάνουν αυξημένη χρήση ψυχοτρόπων φαρμάκων, διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο να πάθουν κατάθλιψη, εμφανίζουν αυξημένη συχνότητα χρόνιων παθήσεων και εισαγωγής στο νοσοκομείο.

Στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 200.000 άτομα με άνοια και σε κάθε άτομο που νοσεί, αντιστοιχούν τουλάχιστον δύο άνθρωποι που φροντίζουν σε τακτική βάση για την κάλυψη των αναγκών του.