Επιλέγουμε συνήθως τον προορισμό που θα επισκεφθούμε ως τουρίστες σκεπτόμενοι 'ποιο μέρος θα ήθελα να δω;'. Καταλήγουμε έτσι σε μέρη που έχουν κάτι να μας πουν. Έχουν ιστορία, έχουν αξιοθέατα, έχουν μοναδική φυσική ομορφιά.

Ακόμα πιο συχνά, επιλέγουμε από αυτά μέρη οργανωμένα, φιλικά προς τους τουρίστες και κυρίως ασφαλή. Μέρη δηλαδή αναπτυσσόμενα, που όσο περνάνε τα χρόνια ομορφαίνουν, πλουτίζουν και αναδεικνύουν ακόμα περισσότερο τα φυσικά και μη χαρακτηριστικά τους.

Είναι, όμως, πραγματικά αυτοί οι παράγοντες που θα έπρεπε να καθορίζουν τον ταξιδιωτικό προορισμό μας;

Ας σκεφτούμε πώς νιώθουμε τη δεύτερη ή την τρίτη φορά που επισκεπτόμαστε ένα αναπτυσσόμενο μέρος.

Γνωρίζοντας καλά την περιοχή αντιλαμβανόμαστε πως κάτι έχει αλλάξει, κάτι μας ξενίζει και πολύ περισσότερο κάτι έχει χαθεί. Δεν μας αρέσει αυτό αλλά κατά βάθος νιώθουμε ικανοποίηση που ξέρουμε πώς ήταν και που θα μπορούμε να επανέλθουμε όποτε θέλουμε στο μέλλον για να παρατηρούμε την εξέλιξή του.

Τι συμβαίνει, όμως, στην περίπτωση που δε μπορούμε να επανέλθουμε σε αυτό το μέρος, πολύ απλά γιατί δεν υπάρχει πια;

Είτε λόγω περιβαλλοντικών συνθηκών, ή εξαιτίας του ανθρώπινου παράγοντα (υπερ-ανάπτυξη τουρισμού, πόλεμοι και καταπατήσεις) πολλές από τις αρχαιότερες και θαυμαστές πόλεις του κόσμου κινδυνεύουν στις μέρες μας να εξαφανιστούν.

Μνημεία καταστρέφονται, φυσικά τοπία διαβρώνονται και η Unesco δείχνει να αδυνατεί να κάνει κάτι παραπάνω από το να χαρακτηρίσει το μέρος 'Πολιτισμική Κληρονομιά'. Επιλέξαμε, λοιπόν, κάποια από αυτά τα μέρη υπό εξαφάνιση και σας συμβουλεύουμε να τα επισκεφθείτε πριν να είναι πολύ αργά…

Γροιλανδία

Τα στρώματα πάγου της Γροιλανδίας καλύπτουν περίπου του 81% του νησιού και αποτελούν τουλάχιστον το 1/20 του συνολικού πάγου του πλανήτη. Αν αυτοί οι πάγοι λιώσουν, η χώρα θα διασπαστεί και θα μετατραπεί ένα αρχιπέλαγος, με αποτέλεσμα οι περίφημοι παγετώνες της περιοχής να μην προσφέρονται πια ως τουριστική ατραξιόν.

Οι πολικές αρκούδες θα χάσουν το φυσικό τους περιβάλλον, ενώ η τήξη τους θα οδηγήσει στην τεράστια αύξηση της στάθμης του νερού σε πολλές πολιτείες της Αμερικής, συμπεριλαμβανομένου και του Λος Άντζελες.

Αποστολή διάσωσης: Δεν έχει ακόμα αποφασιστεί αν η μείωση των εκπομπών άνθρακα από την ελεγχόμενη χρήση μηχανοκίνητων και την περιορισμένη βιομηχανική παραγωγή θα βοηθούσε ή όχι στην αντιμετώπιση της συρρίκνωσης των παγετώνων.

Αυτό που θα δρούσε ωστόσο αποτελεσματικά, περιορίζοντας τις βλαβερές ουσίες στο περιβάλλον, θα ήταν το φύτεμα περισσότερων δένδρων. Μπορούμε να βάλουμε και εμείς οι ίδιοι ένα λιθαράκι φυτεύοντας μερικά δένδρα στον κήπο μας ή συμμετέχοντας ενεργά σε κοινοτικά προγράμματα δενδροφύτευσης.

Τρίγωνο των Κοραλλιών: Θάλασσες Σούλου και Σουλαουέζι

Ανάμεσα στην Ινδονησία, τη Μαλαισία και τις Φιλιππίνες, μεσολαβεί ένα κοραλλιογενές τρίγωνο που αντιπροσωπεύει την πλουσιότερη βιοποικιλία κοραλλιογενών υφάλων, θαλάσσιας χλωρίδας και πανίδας του πλανήτη, και στο οποίο έχουν καταγραφεί περισσότερα από 450 διαφορετικά είδη κοραλλιών.

Τουρίστες από όλον τον κόσμο επισκέπτονται κάθε χρόνο αυτήν την απειλούμενη περιοχή για να καταδυθούν και να παρατηρήσουν τις θαλάσσιες χελώνες στις φωλιές τους. Μία πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου John Hopkins, ωστόσο, έδειξε πως περίπου το 70% των κοραλλιογενών υφάλων στις θάλασσες της νοτιοανατολικής Ασίας βρίσκονται σε κίνδυνο και υπαίτιοι αυτής της καταστροφής είναι οι τεχνικές ψαρέματος που χρησιμοποιούν υδροκυάνιο και δυναμίτη, καθώς και η γενικότερη υπερ-αλιεία, που οδηγούν σε αποχρωματισμός των κοραλλιών, ιζηματογένεση και μόλυνση.

Αποστολή διάσωσης: Ένας τρόπος να προστατευθούν οι κοραλλιογενείς ύφαλοι είναι με το να χαρακτηριστούν Προστατευόμενες Θαλάσσιες Περιοχές (Marine Protected Areas). Οι MPA’s παγκοσμίως προωθούν το υπεύθυνο ψάρεμα και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Σκοπός τους είναι να προστατεύουν και να φροντίζουν τους υφάλους καθώς και την απειλούμενη θαλάσσια ζωή τους περιβάλει, όπως ακριβώς κάνουν και τα εθνικά πάρκα με την προστασία των ζώων.

Ιράκ: Βαβυλωνία

80 χιλιόμετρα νότια της Βαγδάτης, η Βαβυλωνία ανήκε αρχικά στη Μεσοποταμία, μία περιοχή που θεωρήθηκε από πολλούς λίκνο πολιτισμού. Από το 2.300 π.Χ., μάλιστα, πολλοί χαρακτήρισαν τη Βαβυλωνία ιερή πόλη. Αυτή η αρχαία τοποθεσία αποτελεί αναμφισβήτητα μία από τις σημαντικότερες στην παγκόσμια ιστορία και είναι δυστυχώς μία από τις αναρίθμητες πόλεις του Ιράκ που καταστράφηκαν από τους πρόσφατους πολέμους.

Το 2003, μάλιστα, οι αμερικανικές δυνάμεις κατασκεύασαν στην περιοχή ελικοδρόμιο και χώρο στάθμευσης των τεθωρακισμένων, ανοίγοντας τάφρους για οχυρώματα διαμέσου των μνημείων, ενώ στους Κρεμαστούς Κήπους καταστράφηκαν αρχαία μνημείων χιλιάδων ετών.

Αποστολή διάσωσης: Η απειλούμενη υπό εξαφάνιση Βαβυλωνία δεν δύναται αυτή τη στιγμή οικονομικά να αφιερώσει όσους πόρους χρειάζονται για να αναδομήσει τα ιστορικά της μνημεία. Θα χρειαστεί, λοιπόν, συνδρομή από ξένες κυβερνήσεις και άλλους φορείς για να αποκτήσει ξανά το μέρος την αίγλη που του αξίζει και να επανέλθει δυναμικά στα τουριστικά δρώμενα.

Μπαγκλαντές: Σοναργκάον – Πάναμ

Στην αρχαία αυτή πόλη υπάρχουν αμέτρητοι αρχιτεκτονικοί θησαυροί από την εποχή του σουλτανάτου, των Μογγόλων και της αποικιοκρατικής περιόδου του Μπαγκλαντές που χρονολογούνται από τον 15ο έως τον 19ο αιώνα. Ωστόσο, οι πλημμύρες, η αύξηση της θαλάσσιας στάθμης, οι σεισμοί και η παράνομη οικοδομική ανάπτυξη σε συνδυασμό με τις καταπατήσεις, καθώς και οι βανδαλισμοί, έπληξαν αυτά τα σημαντικά μνημεία και έθεσαν το Σοναργκάον σε σοβαρό κίνδυνο ολικού αφανισμού.

Αποστολή διάσωσης: Παρόλο που κατά διαστήματα πραγματοποιούνται κάποια προγράμματα αποκατάστασης στα σημαντικότερα μνημεία από το τμήμα αρχαιολογίας της χώρας, απαιτείται περαιτέρω χρηματοδότηση για να ενισχυθούν αυτές οι δραστηριότητες και να αποκτήσουν θεσμική μορφή.

Αυστραλία: Σύμπλεγμα Βραχογραφιών Ντάμπιερ στη Μουρουχούγκα

Η μεγαλύτερη συλλογή βραχογραφιών στον κόσμο ανήκει στους ιθαγενείς της βορειοδυτικής Αυστραλίας που σμίλευαν γλυφογραφίες σε πέτρες για χιλιάδες χρόνια. Έχουν μάλιστα καταγραφεί βραχογραφίες από το 10.000 π.Χ. Η βιομηχανική ανάπτυξη, όμως, έχει ήδη βλάψει ποσοστό που κυμαίνεται στο 7,2% με 24,4% των γλυφογραφιών, ενώ πρόσφατες έρευνες έδειξαν πως τα αυξημένα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τα πετροχημικά εργοστάσια, καθώς και ο εντοπισμός φυσικού αερίου, θα έχουν εξαφανίσει τα ευρήματα αυτά μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα.

Αποστολή διάσωσης: Η Μουρουχούγκα έχει καταγραφεί στον Κατάλογο Απειλούμενων Περιοχών του Οργανισμού Προστασίας της Αυστραλίας, παρόλο που η αυστραλιανή κυβέρνηση παραμένει αναποφάσιστη για το αν η άμεση επέμβαση κρίνεται απαραίτητη.

Η Ερευνητική Ένωση Αυστραλιανών Βραχογραφιών μαζί με άλλους φορείς, ωστόσο, συνεχίζει να πιέζει την κυβέρνηση να μετατοπίσει τη βιομηχανική ανάπτυξη σε άλλη περιοχή.

Επιμέλεια: Έλενα Μπούλια