Είτε είναι ήπιες είτε σοβαρές οι ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως οι θρόμβοι αίματος και οι αλλεργικές αντιδράσεις από τον εμβολιασμό κατά της Covid-19, τα δεδομένα από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) έδειξαν ότι οι γυναίκες είναι πιο επιρρεπείς από τους άνδρες και οι ειδικοί πιστεύουν ότι αυτό μπορεί να οφείλεται στα οιστρογόνα.

«Όσον αφορά τις γενικές παρενέργειες [των εμβολίων], οι γυναίκες φαίνεται να έχουν ισχυρότερη ανταπόκριση από τους άνδρες», δήλωσε ο Stephen Hoption Cann, κλινικός καθηγητής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας. «Εάν έχετε έντονη αντίδραση στο εμβόλιο, αυτό είναι γενικά ένα σημάδι ότι το σώμα σας χτίζει μια πολύ ισχυρότερη ανοσοαπόκριση και πιθανότατα θα λάβετε περισσότερη προστασία από αυτό... λόγω αυτού.

Επειδή οι ανεπιθύμητες ενέργειες (αν και εξαιρετικά σπάνιες) μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή, ο Hoption Cann πρόσθεσε ότι εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία.

Στις 13 Απριλίου, ο Καναδάς ανακοίνωσε την πρώτη του αναφορά για έναν σπάνιο θρόμβο αίματος σε μια γυναίκα του Κεμπέκ που είχε λάβει το εμβόλιο της AstraZeneca. Την ίδια ημέρα, οι ρυθμιστικοί φορείς υγείας των ΗΠΑ συνέστησαν να σταματήσει η χρήση του εμβολίου Johnson & Johnson καθώς έξι γυναίκες ηλικίας 18 έως 48 ετών παρουσίασαν έναν σπάνιο θρόμβο αίματος. 
Κατά τη διάρκεια του πρώτου μήνα χορήγησης του εμβολίου στις ΗΠΑ, το 61% των δόσεων χορηγήθηκε σε γυναίκες, ενώ  το 72% των παρενεργειών αναφέρθηκαν από αυτές, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC).

Γιατί οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι υψηλότερες στις γυναίκες;

Ένας από τους λόγους για τις αυξημένες παρενέργειες του εμβολίου στις γυναίκες θα μπορούσε να είναι συμπεριφορικός, εξήγησε η Linda Dresser, ειδική για τις μολυσματικές ασθένειες και επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο. Οι γυναίκες είναι πιο πιθανό από τους άνδρες να αναφέρουν προβλήματα υγείας στους γιατρούς τους, τόνισε η ίδια. Ένας άλλος λόγος είναι η βιολογία του σώματος μιας γυναίκας, καθώς τα οιστρογόνα παράγουν μια ισχυρότερη ανοσολογική αντίδραση κατά του εμβολίου.

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι συνήθως υψηλότερες σε γυναίκες που βρίσκονται σε ηλικία τεκνοποίησης, επειδή τότε παράγουν τα περισσότερα οιστρογόνα, εξήγησε η ίδια, συμπληρώνοντας ότι τα οιστρογόνα είναι ικανά να διεγείρουν μια ανοσοαπόκριση δεσμεύοντας τα ανοσοκύτταρα και παράγοντας αντισώματα.

Οπως επεσήμανε η ίδια, μετά την επιδημία της γρίπης H1N1 το 2009, οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας είχαν τέσσερις φορές περισσότερες πιθανότητες να έχουν ανεπιθύμητες ενέργειες στο εμβόλιο, παρόλο που περισσότεροι άνδρες έλαβαν το εμβόλιο, σύμφωνα με μια μελέτη του 2013 για την υπερευαισθησία μετά από  τους εμβολιασμούς. Αντίθετα, τα πραγματικά υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης μπορεί να είναι ανοσοκατασταλτικά. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο λιγότεροι άνδρες αναφέρουν παρενέργειες.

Την ίδια στιγμή, υπογράμμισε «τα οιστρογόνα είναι και ο λόγος για τον οποίο οι γυναίκες τείνουν να έχουν υψηλότερη συχνότητα αυτοάνοσων διαταραχών, όπως ο λύκος, η ρευματοειδής αρθρίτιδα».

Ποιες είναι οι σημαντικότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρουν οι γυναίκες;

Πρησμένοι λεμφαδένες

Ως φυσιολογική παρενέργεια στα περισσότερα εμβόλια, οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες στην περιοχή της μασχάλης στην πλευρά όπου πραγματοποιήθηκε ο εμβολιασμός μπορεί προσωρινά να διογκωθούν ή να διευρυνθούν, επιβεβαιώνοντας ότι το εμβόλιο λειτουργεί αυξάνοντας μια ανοσοαπόκριση. Αυτό ονομάζεται μονομερής μασχαλιαία λεμφαδενοπάθεια (UAL).

Αν και αυτή η αντίδραση είναι κοινή, προκαλεί κάποιες ανησυχίες στις γυναίκες με αυτές να θεωρούν ότι αυτό είναι ένα σημάδι καρκίνου του μαστού. 
Οι διευρυμένοι λεμφαδένες όταν παρατηρούνται σε μαστογραφία είναι επίσης ένα σημάδι λευχαιμίας και λεμφώματος.

Οι λεμφαδένες γίνονται ευαίσθητοι και διογκώνονται εντός δύο έως τεσσάρων ημερών μετά τον εμβολιασμό COVID-19 και το πρήξιμο μπορεί να διαρκέσει από έξι έως οκτώ εβδομάδες.

Διαταραχή της εμμήνου ρύσεως

Αν και δεν έχουν υπάρξει μελέτες για την επιβεβαίωση αυτού του δεσμού, αυτή η αντίδραση μπορεί να οφείλεται και πάλι στα οιστρογόνα, δήλωσε η Dresser. 

Θρόμβοι αίματος

Σχετικά με τα εμβόλια των AstraZeneca και Johnson & Johnson, υπάρχουν αναφορές για ένα σπάνιο θρόμβο αίματος που ονομάζεται θρόμβωση εγκεφαλικού φλεβικού κόλπου (CVST), ο οποίος παρατηρήθηκε σε συνδυασμό με χαμηλά επίπεδα αιμοπεταλίων, που ονομάζονται θρομβοπενία.

Με το εμβόλιο AstraZeneca, μέχρι στιγμής, οι περισσότερες από τις περιπτώσεις που έχουν αναφερθεί έχουν συμβεί σε γυναίκες κάτω των 60 ετών εντός δύο εβδομάδων από τον εμβολιασμό,  σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA).

Μεταξύ των πιθανών αιτιών που ερευνώνται είναι ότι το εμβόλιο προκαλεί ένα ασυνήθιστο αντίσωμα σε σπάνιες περιπτώσεις. Μέχρι στιγμής, παράγοντες κινδύνου όπως η ηλικία ή το φύλο δεν έχουν ξεχωρίσει.

Η Kelly Grindrod, φαρμακοποιός και καθηγήτρια στη Σχολή Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου του Waterloo, δήλωσε ότι παρόλο που οι γυναίκες αναφέρουν περισσότερους θρόμβους αίματος, μπορεί να είναι πολύ νωρίς για να συνδεθεί το φύλο με το εμβόλιο.

Είπε ότι ενώ ορισμένες ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως κόπωση και πονόλαιμος, συνήθως γίνονται αισθητές στις γυναίκες περισσότερο από τους άνδρες, «ο θρόμβος αίματος είναι λίγο διαφορετικός. Στην πραγματικότητα δεν γνωρίζουμε ότι το φύλο είναι παράγοντας κινδύνου για αυτό το ζήτημα θρόμβων αίματος. "

Σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις

Η αναφυλαξία (σοβαρή αλλεργική αντίδραση) είναι μια σπάνια αλλά δυνητικά απειλητική για τη ζωή ανεπιθύμητη ενέργεια που έχει επίσης εμφανιστεί στις περισσότερες γυναίκες μετά τη λήψη εμβολίου κοροναϊού.

Μια μελέτη του 2019 που εξέτασε τις ανεπιθύμητες ενέργειες του εμβολίου που αναφέρθηκαν στο CDC από το 1990 έως το 2016, διαπίστωσε ότι το 80% των σοβαρών αλλεργικών αντιδράσεων που αφορούσαν ενήλικες προέρχονταν από γυναίκες.