Η Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση (ΠΑΥ) είναι μια σπάνια αλλά ιδιαίτερα σοβαρή νόσος των πνευμόνων, κατά την οποία τα αιμοφόρα αγγεία στενεύουν προοδευτικά.
Η καρδιά αναγκάζεται να δουλεύει πιο έντονα για να διοχετεύσει το αίμα στους πνεύμονες, γεγονός που μπορεί μακροπρόθεσμα να οδηγήσει σε καρδιακή ανεπάρκεια.
Η νόσος εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες και συχνά έχει απειλητική για τη ζωή εξέλιξη.
Νέα διεθνής επιστημονική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό Circulation, φέρνει στο φως έναν έως τώρα υποτιμημένο σύνδεσμο μεταξύ της ΠΑΥ και του καρκίνου του μαστού.
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι δύο παθήσεις ενδέχεται να μοιράζονται κοινούς βιολογικούς μηχανισμούς.
Ο ρόλος του γονιδίου BMPR2
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται το γονίδιο BMPR2, το οποίο ρυθμίζει την κυτταρική ανάπτυξη και τις φλεγμονώδεις αντιδράσεις. Μεταλλάξεις ή μειωμένη δραστηριότητα του γονιδίου αποτελούν τη συχνότερη γνωστή γενετική αιτία της ΠΑΥ.
Οι ερευνητές, αναλύοντας μεγάλες διεθνείς βάσεις δεδομένων για τον καρκίνο, διαπίστωσαν ότι σε πολλούς όγκους μαστού η δραστηριότητα του BMPR2 είναι σημαντικά μειωμένη.
Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε και σε δείγματα ιστών από ασθενείς. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι το συγκεκριμένο γονίδιο ίσως διαδραματίζει προστατευτικό ρόλο και έναντι της ανάπτυξης καρκίνου του μαστού.
Φλεγμονή: ο "κοινός παρονομαστής"
Σε πειραματικό μοντέλο με αρουραίους, ζώα με μειωμένη λειτουργία του BMPR2 εμφάνισαν συχνότερα όγκους μαστού. Παράλληλα, όταν υπήρχαν όγκοι, επιδεινωνόταν και η κατάσταση των πνευμονικών αγγείων.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι όγκοι απελευθερώνουν φλεγμονώδεις ουσίες, μεταξύ των οποίων η ιντερλευκίνη-1β (Interleukin-1β), ένα ισχυρό μόριο που ενισχύει τον παθολογικό πολλαπλασιασμό των λείων μυϊκών κυττάρων στα αγγεία των πνευμόνων. Με απλά λόγια, η φλεγμονή που προκαλεί ο όγκος μπορεί να λειτουργεί ως "δεύτερος εκλυτικός παράγοντας", επιδεινώνοντας μια ήδη υπάρχουσα γενετική προδιάθεση.
Επιβεβαίωση σε ανθρώπινα δεδομένα
Για να εξετάσουν αν ο συσχετισμός παρατηρείται και στον άνθρωπο, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα υγείας από περισσότερα από ένα εκατομμύριο άτομα στη Γαλλία. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:
- Οι γυναίκες με ΠΑΥ εμφάνιζαν περίπου διπλάσιο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού.
- Αντίστροφα, οι ασθενείς με καρκίνο του μαστού παρουσίαζαν σχεδόν τριπλάσια πιθανότητα εμφάνισης ΠΑΥ.
- Η αμφίδρομη αυτή σχέση ενισχύει την υπόθεση ότι οι δύο ασθένειες ενδέχεται να επηρεάζουν η μία την άλλη μέσω κοινών φλεγμονωδών διεργασιών και διαταραχών στη σηματοδότηση του BMPR2.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα
Η μελέτη δεν αποδεικνύει άμεση αιτιώδη σχέση, ωστόσο αναδεικνύει έναν σημαντικό παράγοντα κινδύνου. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι στο μέλλον ίσως χρειαστεί στενότερη παρακολούθηση των ασθενών με ΠΑΥ για έγκαιρη διάγνωση καρκίνου του μαστού — και το αντίστροφο.
Παράλληλα, τα ευρήματα ανοίγουν τον δρόμο για νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις.
Αν η φλεγμονή αποτελεί βασικό κρίκο της σύνδεσης, τότε οι αντιφλεγμονώδεις στρατηγικές ενδέχεται να συμβάλουν στην επιβράδυνση της εξέλιξης της ΠΑΥ και ίσως στη βελτίωση της πρόγνωσης.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι απαιτούνται περαιτέρω κλινικές μελέτες, προκειμένου να εντοπιστούν με ακρίβεια οι ομάδες υψηλού κινδύνου και να αναπτυχθούν στοχευμένες παρεμβάσεις.
Ειδήσεις υγείας σήμερα
Δωρεάν κλινική εξέταση στο «Γεώργιος Παπανικολάου» με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής
Δήμος Αθηναίων και Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία ενώνουν δυνάμεις για την πρόληψη και τη στήριξη των ογκολογικών ασθενών
Κάθε πότε πρέπει να αλλάζω οδοντόβουρτσα