Των: Γιώργου Παπανικολάου και Δημήτρη Καραγιώργου*

Την ώρα που τα επιδημιολογικά στοιχεία και ο αριθμός των διασωληνωμένων, προβληματίζει τους ειδικούς, παρά τις εβδομάδες περιορισμών, η κυβέρνηση ετοιμάζεται σύμφωνα με πληροφορίες να ανοίξει τη "μικρή λιανική", τα παιχνιδάδικα, τα κομμωτήρια, ίσως και τα βιβλιοπωλεία, πιεζόμενη από την οικονομική ζημία στην αγορά, αλλά και από την "κόπωση" του κόσμου, ενόψει και των γιορτών.

Οι σχετικές αναγγελίες αναμένονται σήμερα, ή το πολύ αύριο. Εν τούτοις, ορισμένα στοιχεία δείχνουν ότι το timing ενδέχεται να αποδειχθεί επικίνδυνο. Η αργή υποχώρηση κρουσμάτων και διασωληνωμένων, όπως και ο υψηλός αριθμός νεκρών που έχει ήδη καταγραφεί, μέσα στο Δεκέμβριο, δείχνουν ότι - όπως καθυστέρησε να παρασυρθεί από το δεύτερο κύμα, σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρώπης, (όπου το φούντωμα εκδηλώθηκε ήδη από τον Οκτώβριο) - η Ελλάδα βρίσκεται χρονικά πίσω και στην υποχώρηση αυτού του δεύτερου κύματος.

Οι "καμπάνες" από Γερμανία και Γαλλία

Υπό το πρίσμα αυτό, ενδεχομένως αποτελούν προειδοποιητική καμπάνα, τα όσα συμβαίνουν ήδη στη Γαλλία, η οποία κινδυνεύει να χάσει το στόχο που είχε θέσει για την άρση του lockdown, στις 15 Δεκεμβρίου, καθώς μετά το άνοιγμα "μη απαραίτητων" καταστημάτων λιανικής, στις 28 Νοεμβρίου, καταγράφει σταθερά πάνω από 10.000 κρούσματα την ημέρα!       

Ομοίως, στη Γερμανία όπου σε καμία περίπτωση δεν έχει φτάσει το ύψος των θανάτων, σε αναλογία πληθυσμού, αυτό  της Ελλάδας στο 2ο κύμα, (ενώ διαθέτει  και το ισχυρότερο σύστημα περίθαλψης στην Ευρώπη),  πιεζόμενη από την αυξανόμενη θνησιμότητα, η καγκελάριος Μέρκελ κάλεσε  ήδη τα ομοσπονδιακά κρατίδια να αυξήσουν τα μέτρα περιορισμού, σε σχέση με το σχετικά "χαλαρό" lockdown που εφαρμόζει!

Ο λόγος γίνεται για δύο μεγάλες χώρες, που αυτό το διάστημα, εμφανίζουν μικρότερο αριθμό διασωληνωμένων ανά εκατομμύριο πληθυσμού, από την Ελλάδα, όπως και μικρότερο αριθμό θανάτων, σε σχέση με τον πληθυσμό.  

Για την ακρίβεια, με βάση τα στοιχεία του Worldometers, Η Ελλάδα βρίσκεται με δεδομένα της 8ης Δεκεμβρίου, στην 10η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης των "27", όσον αφορά στους διασωληνωμένους, ανά εκατομμύριο πληθυσμού, με την Γερμανία να είναι στην 15η θέση και τη Γαλλία στην 18η, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε σχέση και με τη δυναμικότητα των αντίστοιχων συστημάτων Yγείας.  

Και o υψηλός αριθμός των διασωληνωμένων σήμερα, που εξακολουθεί να ασκεί τεράστια πίεση στο ΕΣΥ, φανερώνει πόσο επικίνδυνο θα είναι, τόσο για τις ανθρώπινες ζωές, όσο και για το σύστημα Υγείας, οποιοδήποτε πισωγύρισμα, σε αυτή τη φάση.

 Τα ελάχιστα τεστ εμποδίζουν (και) τη σύγκριση κρουσμάτων

Στα κρούσματα η σύγκριση δυστυχώς, δεν έχει νόημα, καθώς οι περισσότερες χώρες κάνουν αυτή την περίοδο πολύ μεγαλύτερο αριθμό  τεστ, σε σύγκριση με τη χώρα μας, γεγονός που καθιστά άνευ σημασίας την σύγκριση μεταξύ κρουσμάτων, καθώς ασφαλώς, όσο περισσότερα τεστ γίνονται τόσο περισσότερα κρούσματα μπορεί να βρεθούν.

Παρά τις φωνές των ειδικών, ο αριθμός των τεστ που διενεργεί η χώρα μας, υπολείπεται δραστικά αυτών που γίνονται στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, ακόμη και σε χώρες όπως η Δανία και η Φιλανδία, που έως στιγμής έχουν καταφέρει να συγκρατήσουν σχεδόν πλήρως την πανδημία, εν μέρει προφανώς επειδή κάνουν μεγάλο αριθμό διαγνωστικών τεστ διευκολύνοντας την ιχνηλάτηση. Ο πίνακας που ακολουθεί είναι απόλυτα αποκαλυπτικός, καθώς απεικονίζει τον κινητό μέσο όρο των τελευταίων επτά ημερών, σε διαγνωστικά τεστ, ανά χώρα και με αναγωγή στον πληθυσμό (τεστ ανά χίλιους κατοίκους):

Το μόνο που δεν μπορούμε να εξηγήσουμε εμείς, κατόπιν και των όσων προηγήθηκαν τον Οκτώβριο, σε σχέση με τον αιφνιδιασμό από την έξαρση της πανδημίας, είναι η επίσημη "σιωπή" της επιτροπής εμπειρογνωμόνων, στο θέμα των τεστ, όταν υπάρχουν αυτές οι τεράστιες διαφορές σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, με μόνη εξαίρεση την Ολλανδία.

Προφανώς, εκείνοι είναι οι ειδικοί, και εμείς απλώς δημοσιογράφοι. Μάς είναι, όμως, δύσκολο να αντιληφθούμε πως τόσες πολλές χώρες επενδύουν στη διεξαγωγή όλο και περισσότερων τεστ, (το κόστος διεξαγωγής των οποίων είναι ασύλληπτα μικρότερο από τις συνέπειες μιας εκτεταμένης καραντίνας - χωρίς να αποτελούν βεβαίως πανάκεια) και εμείς όχι. Εκείνοι, η πλειονότητα δηλαδή των χωρών της ΕΕ, ακόμη και οι χώρες του "φτωχού Νότου", όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Κύπρος, πετάνε τα… λεφτά τους;

Ο στόχος των 500 κρουσμάτων και η πραγματικότητα

Ενδιαφέρον, ωστόσο, έχει ένα γράφημα από το επίσημο κυβερνητικό site της Ελλάδας, που ανανεώθηκε πρόσφατα σε σχέση με την πληροφόρηση για τον κορωνοϊό.

Το ακόλουθο γράφημα απεικονίζει των κινητό μέσο όρο 7 ημερών  των επίσημα διαγνωσμένων κρουσμάτων στην Ελλάδα, από την αρχή της πανδημίας. Με βάση τα χθεσινά στοιχεία, ο κινητός μέσος όρος των 7 τελευταίων ημερών είναι στα 1.450 κρούσματα ημερησίως.

 

Το πρώτο "καμπανάκι" αφορά το γεγονός ότι ο αριθμός αυτός είναι περίπου τριπλάσιος, από το όριο των 500 κρουσμάτων που έθεσε η κυβέρνηση, προκειμένου να αρθεί η καραντίνα. Το δεύτερο - και ίσως σημαντικότερο "καμπανάκι" αφορά το γεγονός ότι μετά από 4 εβδομάδες σκληρού - υποτίθεται lockdown πανελλαδικά, αυτός ο κινητός μέσος όρος είναι σχεδόν ίδιος με τις αρχές του Νοεμβρίου, δηλαδή την περίοδο αμέσως ΠΡΙΝ την επιβολή της πανελλαδικής καραντίνας! 

Το γράφημα δε είναι εξαιρετικά χρήσιμο διότι απεικονίζει με ξεκάθαρο τρόπο την ιλιγγιώδη ταχύτητα με την οποία τα κρούσματα έφυγαν από το επίπεδο των 300 - 500 και σκαρφάλωσαν μέσα σε 10 - 15 μέρες, σε τριπλάσια επίπεδα! 

Στην παρούσα φάση, θα υπάρχουν ασφαλώς διαφορές σε ό,τι αφορά τον περίφημο μετάδοσης του ιού Rt, που στην πράξη μας δίνει την ταχύτητα εξάπλωσης της πανδημίας, και το οποίο δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε. Οι αρμόδιοι, δεν δίνουν τέτοια στοιχεία, (όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες της Ευρώπης), παρά μόνον απολύτως περιστασιακά. Σίγουρα, όμως, το Rt είναι μειωμένο, ακριβώς λόγο της καραντίνας. Μπορεί, όμως, εύκολα να ανέβει, εφόσον προχωρήσει το άνοιγμα καταστημάτων, αυξηθεί η κινητικότητα και δεν τηρηθούν τα μέτρα, κάτιΘ που - δυστυχώς - είναι απολύτως πιθανό ότι θα συμβεί, ενόψει και των εορτών.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στο ενδεχόμενο ταυτόχρονης λειτουργίας της λιανικής σε όλες τις περιοχές. Ο κίνδυνος έχει επισημανθεί ήδη από το πρώτο κύμα, με τον καθηγητή και σύμβουλο της κυβέρνησης του Ισραήλ Ran Balicer να κάνει τότε λόγο για σχέδιο διαφορετικής προσέγγισης από περιοχή σε περιοχή, ανάλογα με το ιικό φορτίο της κάθε μίας.

Σε κάθε περίπτωση, οι αποφάσεις θα ληφθούν από τους αρμοδίους σήμερα ή αύριο, εκτός αν τα χθεσινά στοιχεία (που δεν ήταν καθόλου ενθαρρυντικά) οδηγήσουν σε νέα αναβολή της λήψης τους. Οι ίδιοι, είτε πρόκειται για την  επιτροπή επιστημόνων, είτε για την κυβέρνηση, που έχει ξεκαθαρίσει (ορθά) ότι έχει και την τελική ευθύνη, καλούνται να πάρουν αποφάσεις, ζυγίζοντας υγειονομικές, κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες, προς τη μία και την άλλη κατεύθυνση και γνωρίζοντας - υποθέτουμε - ότι κινούνται πλέον κυριολεκτικά στην κόψη του ξυραφιού. 

 * Ο Γιώργος Παπανικολάου είναι διευθυντής του Euro2day,gr και ο Δημήτρης Καραγιώργος διευθυντής σύνταξης του iatronet.gr.